Welkom bij de derde aflevering van CodeKlets.
Vandaag zijn de hosts zoals van ouds Kishen.
Hey, hallo allemaal, Kishen Simbhoedatpanday hier.
En ik Saber.
En we hebben dit keer gelukkig wel drie microfoons meegenomen.
We hebben koptelefoons aangesloten, dat was ook wel even fijn.
En we gaan even proberen erop te letten dat we in de microfoon praten.
Precies.
Hey, maar het is best wel een poosje geleden, zeg maar, sinds de vorige aflevering die we opgenomen hebben.
Ik had wel heel veel jeuk.
Ik had zoiets van kom op, we moeten er weer een doen.
In de tussentijd ook qua werk natuurlijk als ik druk.
Een van de leuke dingen die ik altijd door werk krijg is uitzoeken van een auto.
Het is echt een heel simpel iets.
Ik vind auto's leuk.
Je hebt een auto uitgezocht?
Ja, maar dat heeft zoveel tijd gekost.
Oh jee, daarom duurde het zo lang.
Ja, en ik ga nu elektrisch.
Ik weet niet of ik spijt ga krijgen, maar ja, we gaan het zien.
Ja, echt waar.
Wanneer drijf je hem?
Ja, hopelijk dit jaar.
Als ik hem volgend jaar heb, dan wordt het pijn.
Want?
Bijtelling.
Je wordt er beneden.
Juist.
En kijk, ik moest sowieso een auto hebben waar vier kinderen in konden.
Dus dat was een kleine uitdaging, maar je wil ook niet meteen een hele suffer auto
rondrijden.
Maar goed, dat zo ben ik in ieder geval.
Dat laat eigenlijk nergens op me.
Dat is gewoon een ding.
Maar is het een grote T?
Ja, het wordt als het goed is een Tesla Model X met vleugels.
Met vleugels?
Dus die vleugels, dat vind ik, ja, het is gewoon een grote gadget.
Het past bij je.
Dat precies.
Omdat het een gadget is, vond ik het wel erg leuk.
Maar goed, dat heeft me echt veel tijd gekost.
Het was echt wie kan wegen zo wat doen, zo niet doen.
Dus die dingen hebben me best wel bezig gehouden.
Verder, de podcast, daar hebben we best wel wat tijd in gestoken,
want we hebben een paar keer het erover gehad dat we een prijsvraag wilden doen.
Ja, kwam maar niet, hè?
Nee, want ik dacht, dat gaat niet helemaal uit eigen zak betalen.
Iedere keer zoek het maar uit.
Dan krijg je iedere keer gewoon een zakje M&M's opgestuurd, gesigneerd door ons.
Daar word je ook niet blij van.
Nee, ik denk het ook niet.
Nee, we hebben een prijsvraag en die is mogelijk gemaakt door JetBrains.
Dat mogen we eenmalig doen.
Oh, ja, bijzonder.
Maar wel leuk.
Want er staat dus iets van, nou ja, goed, jullie zijn nog in de opstartfase.
Dus bewijs maar dat jullie veel mensen gaan bereiken.
En dan misschien gaan we jullie dan nog meer sponsoren helpen.
Maar we mogen in ieder geval één keer een IDA, zeg maar, van JetBrains,
een licentie van een jaar verloten.
Inclusive Rider?
Ja, Rider is één daarvan, zeg maar.
Dus die, nou, dat is gewoon een key die krijg je dan.
Dan kun je één van, dus volgens mij Rider heb je, je hebt IntelliJ.
IntelliJ, ja.
GoLand.
Ja, zo zijn er nu echt veel webstorm.
Het is echt een heel zwik aan IDA's.
Ik ben er altijd wel, Rider is echt wel tof.
IntelliJ weet ik niet, want ik heb nog nooit Java gedaan,
maar het schijnt goed te zijn.
Ja, het is echt de beste IDE die ik ooit heb.
Ooit heb ik gezien, ja.
Ja, echt waar.
Ja, ik weet het niet.
Supergoed.
Ja, dus dat.
Daar ben ik wel heel blij mee.
De prijsvraag komt natuurlijk aan het einde.
En het is, ja, je moet opletten.
Dus het wordt een vraag waar je voor moet luisteren, zeg maar, naar de podcast.
En dan komt het goed.
Nou goed, dan leggen we aan het einde wel uit hoe je die antwoorden kunt sturen naar ons.
Ja, wat heb jij?
Heb jij nog een spannend ding?
Je bent op vakantie geweest.
Ja, ik ben op vakantie geweest.
Het was een leuke vakantie.
Intensief?
Heel intensief, inderdaad.
Vooral met de twee kleintjes.
Ik heb twee kleine kinderen.
Eentje die is drie jaar en die andere die is net acht maanden.
Dus ja, veelal aanpassen en doen.
Wel genoten.
Lekker een weekje in Drenthe geweest.
Lekker gezwommen.
Even alle notificaties uitzetten.
Ja, want dat is nogal een dingetje bij mij.
Ik wil toch altijd wel een beetje in contact blijven met thuisvrond qua werk.
Maar dat is echt wel dit keer.
Ik kan het zeker weten.
Iedereen aanraden om dat te gaan doen.
Want ja, dan kom je echt met volle energie weer terug.
Ja, dus op vakantie geweest.
Ja, natuurlijk ook druk geweest met werk bij Mendic.
En ik ben heel blij dat we weer een hele leuke gast hebben die we mogen gaan interviewen.
Ja, dat ben ik ook enthousiast over.
Ja, absoluut.
Een hele bijzondere.
Ja.
Vind ik.
Ja.
Vind je waarvan ik echt denk van nou, joh, dit is zo'n interessante industrie om in te werken.
Ja, we doen het natuurlijk heel erg geheim opzinnig over nu.
Ja.
Mensen die gewoon naar de podcast, de titel kijken, denken oh ja, maar we weten het al.
Maar ja, je moet wel een beetje een soort van schijn, want anders is de magie helemaal weg.
Juist.
Dat willen we niet.
Dan gaan we een beetje proberen in stand te houden.
De gast is Hedwig Doets.
Ja, hallo.
Woehoe.
Hedwig is een collega van jou, toch ook?
Ja, zeker.
Ja, cool.
Hedwig is al meer dan vier jaar AR, artificial.
Artificial, nee nee nee.
AR en VR specialist.
Al sinds de beta van HoloLens is ze aan het ontwikkelen ermee.
Inmiddels kan je wel zeggen dat ze specialist is op het gebied van de HoloLens.
En heeft een best wel naar de lijst indrukwekkende projecten afgerond.
Dus dat is wel leuk om daar dingen over te vragen zo meteen.
Ze is er heel erg enthousiast over begrijp ik.
En sowieso over technologie in het algemeen.
Dus de juiste persoon naar tafel.
Juiste persoon naar tafel.
Ja, welkom.
Dankjewel.
Leuk om hier te zijn.
Ja, ik vind het ook.
Het is altijd wel...
Het was even aanpoten om op tijd te zijn.
Dat is dus niet gelukt.
Nee, nee Saber.
Cool.
Ja, we zullen meteen maar met de deur in huis vallen.
Of wil je nog iets vertellen over het AR-verhaal?
Of ja, goed.
Ja, waarom je software-ontwikkelaar bent?
En hoe stationeer...
Ja, waarom ben je überhaupt software-ontwikkelaar geworden?
Oké.
Nou, als ik heel eerlijk ben.
Toen ik echt iets van...
Hoe oud was ik?
Ik denk iets van acht of zo.
Eigenlijk niet de goede leeftijd,
maar toen zag ik de Matrix.
Oh, cool.
Mijn vader die liet dat zien.
Ja, ja.
En die was ook al software-ontwikkelaar.
Oh.
En sindsdien vond ik dat echt zo cool.
Dit is gewoon de eerste keer dat...
Nou, dat is niet...
Ja, wel de eerste keer.
Dat gewoon twee generaties.
Ik voel me echt oud nu trouwens.
Ik dacht ook van dat je zei acht jaar in de Matrix.
Toen dacht ik, oh man, ik was al echt lang volwassen.
Toen zat ik in Bisco.
Maar goed, ja.
Maar wel cool.
En daardoor is het een beetje aangewakkerd, zeg maar.
Ja, dat.
En dan heb mijn vader daar een beetje mee bezig gezien.
En dan zag je ook al die kleurige IDA.
En dan zo diep en dingen doen.
En toen dacht je, wat?
Ja, precies.
Maar ben je dan ook als kind gelijk gewoon mee aan de slag gegaan?
Of dacht je van nou, ik ga toch maar liever met mijn rammelaar spelen?
Ja, acht jaar.
Dat is wel een dingetje, ja.
Dat rammelaar ben je denk ik wel over.
Daar ben je wel over ingegroeid.
Ja, inderdaad.
Ja, nee, die heb ik niet nu nog mee naar mijn werk.
Nee, ja.
Maar acht is best vroeg, toch?
Ja.
Nou ja, ik was niet meteen mijn eerste website in elkaar.
Nee, nee, toch niet.
Maar was je wel aan het programmeren?
Of had je zoiets van, oké, nog niet.
Nee, nee, ik was toen gewoon een beetje leuk aan het meekijken.
Ja, oké.
Ik had wel, ik heb ook nog wel,
toen was ik ook die leeftijd misschien nog jonger en dat was blijkbaar voor een soort van computerspel
wat mijn vader toen voor me had gemaakt.
Oh echt, cool.
Maar ja, ik zeg computerspel, dat is een beetje een grootwoord.
Want ik was echt misschien meer drie of zo.
Ja, ja.
Het spel was, je moest heel, je hoefde niet hard,
maar ik deed hard op het toetsenbord rammen en dan werd het kleur, het scherm een andere kleur.
Oh, oké, ja, dat werkt wel.
Dat was wel, nee, dat is wel niet leuk.
Maar je hebt het dus over je vader, die wel een ontwikkelaar was.
Hm?
Je vader, die was wel een ontwikkelaar dus.
Oké, leuk.
Doet hij dat nog steeds?
Ja, maar nu meer hobbymatig.
Hij is nu geen zestig of zo.
En ja, gewoon uit curiosity,
wat voor ontwikkeld taal zit hij nu in te beuken?
Nou, hij is ook een beetje aan het kijken naar reactnade en webdingen en zo, ja.
Maar oorspronkelijk deed hij baan.
Ja, ken ik, ja, ja.
In voor.
Ja, ERP, Nederlandse ERP.
Ja, dat deed hij.
Ja.
Ja, dat is wel heel bijzonder.
Dat was wel een van de succesverhalen van Nederland.
Op baan en dan kon je superveel geld even verdienen.
Maar goed, anyway.
Toen ging het.
Nee.
Nou, het is dus nog heel erg lang gebleven,
want hij is er tot een paar jaar geleden nog echt mee bezig geweest.
Ja, het zijn een aantal bedrijven.
Het is, volgens mij, Fokker.
Die heeft het toen gehad en je kunt het niet zomaar, zeg maar, uitzetten.
Denk maar, ik pak een ander pakket.
Want het duurt echt wel lang voordat je, zeg maar,
bijvoorbeeld over gaat naar SAP.
Dus in die zin was het,
er was nog heel veel werk voor een lange tijd,
maar volgens mij is het bedrijf,
ik weet niet of het nog bestaat, u bedoelt.
Dus het is bij jou wel een beetje met de pap ingegroot, hè?
Oké, leuk om te horen.
Ja, zeker.
Maar goed, wij gaan het hier hebben over AR en VR.
Het leek me wel leuk om even te beginnen met,
voor de mensen die augmented reality en virtual reality niet zo goed kennen.
Zou je misschien iets kunnen vertellen over waar het begon, zeg maar,
en waar we nu zijn?
Oké, als voorbereiding op deze podcast
heb ik dus een soort van lijstje gemaakt met wat er allemaal is gebeurd.
Ook eigenlijk gewoon een beetje voor mezelf om te kijken hoe en wat.
Ja, ja.
Ik had al wat plaats gezien,
maar ja, de eerste keer dat een beetje voorkwam was volgens mij in de jaren zestig ergens.
Dus ook toen computers volgens mij zo'n beetje begonnen,
zijn ze daar toen meteen heen gesprongen met een apparaat,
en het had een bijna met zwaard van Damocles.
Ja, oké, klinkt wel.
Het is sowieso uit deze podcast wel interessant,
omdat AR is natuurlijk heel erg visueel,
maar ik ga mijn best zo veel mogelijk te beschrijven.
Je hebt gelijk, ja.
Maar dat ding, dat was dus, ja, de computer zelf stond in een andere kamer
en het ziet er een beetje uit als een soort van apparaat
dat iemand twee lepels over zijn oren heeft met,
ja, dat gaat dan weer ergens anders heen.
En volgens mij was het enige wat je er echt in kon zien, was een Cubus.
Oké.
Maar ja, het was wel 3D dan.
Dus dat was een beetje de eerste.
Nou ja, nou is dat natuurlijk, was dat meer research dan,
ja, dan iets waar een echte maintaining use case voor was.
Dus die en daar, ja, het is voornamelijk in de universitaire wereld
is er nog heel veel mee gedaan,
maar niet heel erg voor consumenten.
Totdat in 19, ergens, in 19, een stukje later,
kwam Nintendo met Virtual Boy.
En dat is sowieso echt een super interessant verhaal
om zelf ook nog eventjes op te zoeken.
Maar het idee was, het was een soort,
het ziet er op zich nog best wel uit als een VR-bril,
zoals we er nu een beetje zijn qua form factor.
Behalve dat je er niet mee kon bewegen,
dat je dus wel met VR-brillen nu kan doen.
Dus je had een soort van tripod eronder
en je zette hem op tafel en je deed je hoofd erin.
Oké, dat is bijzonder.
Ja, en hij had maar twee kleuren, zwart en rood.
Oh, rood ook.
Maar dat was wel een beetje de kleuren van Nintendo toen, he?
Nog grijs ook.
Ja, snap ik, maar twee kleuren.
Ja, ja, oké.
Ja, je moet wel creatief zijn om daar iets heel leuks aan te krijgen.
Ken je iemand misschien ook,
ik denk dat je het nooit hebt gebruikt, of wel?
Of ken je iemand die het weleens gebruikt heeft?
Ik heb me een keer naar je opgehad.
Ik weet niet of dat het woord is.
Ik heb me een keer m'n gezicht er in een geduwd.
Bij het Computermuseum in Zwolle hebben ze er een.
Sowieso een heel erg leuk museum om een keer doorheen te lopen.
Dus je kan al die computers, al die computers.
Heel veel van de computers kun je nog gewoon proberen.
En dus dat ding daar.
Nice.
En het is heel erg leuk voor de geschiedeniswaarde ervan.
Maar ik snap waarom het niet echt daarvoor een succes is geweest.
En waarom dan?
Nou ja, het is gewoon de toegevoegde waarde van dat het VR is of 3D.
Is gewoon niet zo groot.
Wat ze daar hadden was Mario Tennis.
Die kon je daarvoor spelen en dat was op zich grappig.
Maar het was even leuk geweest als het gewoon op een plat scherm was.
Ah, meer ook weer zo'n gimmick.
Ja, ja, ja.
Misschien was het gewoon om te proberen.
Ik kijk eens hoe innovatieve ze zijn.
Op zich is Nintendo altijd wel dwars, zeg maar.
Ze komen altijd wel met een andere manier van gamen.
Dus ik vind het niet gek dat zij ermee kwamen.
Alleen ze hebben daarna niet veel meer gedaan met VR.
Ik hoorde ook dat die erg gerust werd om uitgebracht te worden.
En dat die daarom ook een beetje...
Niet helemaal, goed.
Oké, dat is niet echt des Nintendo's.
Het is meestal kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit.
Ja, ik bedoel.
Ja, goed.
Oké.
En daarna, dus die Nintendo...
Even kijken.
Hoe heet dat ding ook weer?
Nintendo...
Virtual Boy.
Ja, Virtual Boy.
Kwam daarna dan ook...
Want ik neem aan dat alle mensen...
Of alle bedrijven die innovatief bezig zijn, die vonden dat interessant.
Wat was de eerstevolgende bril?
Of iets dergelijks.
Wat lijkt op AR en VR, wat we nu doen?
Nou, ja, of het echt een bril is, dat weet ik niet.
Maar degene die ik zou zeggen is The Cave.
Heet het?
Teg mei, helemaal echt helemaal.
Nee, maar ook niet.
Nee, het is wat daarna echt best wel lang gebruikt is, maar ook weer gewoon voor studies en zo.
Oké.
En het idee daarvan was, je staat in een vierkante kamer.
En op elke muur, alle muren waren wit, op elke muur staat een beamer.
Oh ja, ja.
En daar sta jij middenin.
Oh zo, ja.
Ja, en je hebt een bril op.
En hoe die technologie daar werkt, weet ik niet.
Maar je kon er wel 3D door zien.
Oké.
Ja, ik heb hem ook één keer opgehaald.
Elke keer als ik zo'n ding ergens zie, dan verweer ik hem.
En het is heel raar, want het is een beetje alsof je door die muur heen kijkt.
Ik ben hier geen expert op.
Ik heb het dus ook maar één keer gezien.
Maar ja, dat is dus een beetje wat er daarna kwam.
Ja, maar ook niet echt succesvol dan?
Nou ja, succesvol in onderzoeken.
Oké, in onderzoeken wel.
Volgens mij heeft dat nog best wel lang volgehouden.
Ik denk dat dat nog steeds doorgaat.
Ik zie soms nog wel staan op een conferentie.
Ik kan me nog erin inderdaad met de aankoop van mijn huis.
Dan kon je ook inderdaad met al die projecties, kon je dan door je huis heen lopen.
En dan had je ook een bril op, weet je wel.
En dan kon je ook inderdaad erin wandelen.
En dan vooral uitkijken dat je niet over de kabeltjes heen liep.
Maar ja.
Wordt dat ook geprojecteerd of was dat echt?
Wordt ook geprojecteerd inderdaad.
Ja, dat was echt een hele grote ruimte trouwens.
Dat was wel heel mooi om te zien.
Bij Volker Wessel, nee.
Volgens mij Volker Wessel is het bouwbedrijf.
Dat hoorde ik trouwens.
Dat heeft misschien wel een beetje met ER te maken.
Dat is een bekende zeg maar.
Die was naar Canada gegaan.
En die geeft les ook aan architecten.
Om dan ER te gebruiken of VR een van de twee.
En ik dacht van ja, dat is heel logisch.
Want juist in de architectenwereld is alles in 3D applicaties.
Maar hij zou even denken dat het juist een hele traditionele sector is.
Waar ze alles nog tekenen.
En het gebeurt dus heel vaak dat ze een gebouw bouwen.
Dat er echt gewoon een deur voor een andere muur staat.
Dat het echt een fout maakt.
Oké, dit had je zelf wel kunnen bedenken.
Maar blijkbaar gaat het daar best wel vaak fout.
En dan is ER of VR juist heel ideaal.
En dan loop je gewoon precies wat jij ook.
Ja, precies.
En dan haal je die fouten eruit.
Dus dat is waar je je architectuur debuggen.
Want toen waren we inderdaad erachter gekomen.
Op een plaatje lijkt het groot.
En als je gaat lopen, echt letterlijk.
Dan denk je, hmm.
Ik had het niet zo...
Ik had het groter verwacht.
Dus dat is wel interessant.
Ja, daar is het ideaal voor volgens mij.
Oké, maar dat was die ene apparaat.
Die cave.
En dan was het op de muur geprojecteerd.
Want het was een volgende evolutie.
Oké, nou.
Volgens mij.
De volgende echte evolutie was dus de Oculus Rift.
Oké.
En dat is echt een verhaal.
Daar kunnen we de hele avond over doorpraten.
Oké.
Nou, het is echt...
Als je al die ins en outs weet.
Het is echt ongelofelijk.
Maar op zich was de technologie.
Die was er ongeveer wel.
Maar er was eigenlijk nog niemand die dat echt bij elkaar had gebracht.
Want de computer power enzo.
Dat ging allemaal steeds verder.
Wanneer was dat? Begin 2010-ish.
Het is later dan daar.
En het begon bij Palmer Lucky.
Zo heet die.
Dat was volgens mij een student toen die begon.
En die merkte dat er nog geen goede VR-bril was.
En hij wilde dat.
Dus hij dacht, ik ga dat gewoon maken.
Dat is een Amerikaan en hij had de Amerikaanse spirit.
En hij dacht, ik ga er gewoon voor.
Het is een Amerikaanse droom.
En toen heeft hij ermee begonnen als project.
En het is natuurlijk, zoals het meeste project, enorm uit de hand gelopen.
En uiteindelijk komt daar een Kickstarter van.
En volgens mij was het in die tijd,
was het een van de grootste Kickstarters ooit.
Want hij heeft daar op zijn minste miljoen mee binnengehaald.
Maar er is volgens mij nog veel meer.
Voor de eerste versie daarvan.
En het is ook leuk als je daarvan in de Wayback machine gaat.
Naar Reddit kijkt.
Want wat er toen allemaal gezegd werd.
Want dat was echt een hele community op zich.
Over mensen die dachten, oké, nou dit gaat de wereld veranderen.
Op een gegeven moment gaan we niet meer naar elkaar kijken.
We zitten alleen nog maar in die bril.
Het wordt allemaal geweldig.
En die hype is er echt heel erg lang geweest.
Als in echt wel jaren.
Ja, jaren geweest.
Toen, er stond een render daar op die pagina van hoe het eruit ging zien.
Maar ja, dit is een van de weinige Kickstarter's die toch ook wel echt heeft doorgepakt.
En uiteindelijk een DK1, een development kit 1.
Heeft uitgebracht en opgestuurd.
Ik dacht Donkey Kong 1.
DK1, development kit.
En dat ding, dat was eigenlijk voor wat het was.
Dat was al erg goed.
Wat je daarmee kon, volgens mij kon je alleen nog maar je hoofd ermee roteren.
En dat zag je.
De DK2, die kwam daarna.
Die kon je ook je hoofd verplaatsen.
Dus ja, dat was hij.
En daarmee kon je dus 3D zien in een 3D gerenderde wereld ook bekijken.
En mensen waren echt compleet hyped.
Het was echt, het kon niet beter.
Het werd alleen maar beter.
Alles helemaal goed.
En je had John Carmichael.
John Carmack.
Dat weet ik wel.
Die.
Dat is het enige wat ik weet.
Ik heb Doom gespeeld en al die spelen.
Dat was voor mij een held, zeg maar, toen ik 16 of 17 was.
Maar goed, ja.
Dieke haakte aan en het werd echt, ja.
Nee, het groeide alleen maar door.
Die credibility is waarschijnlijk ook in een keer veel groter geworden.
Ja, want toen werd het niet meer deze guy die dit even dacht.
Dan zat er echt een grote naam achter.
Maar ja, volgens mij was het 2 jaar na de Kickstarter.
Toen werd dat dus gekocht door Facebook.
Oh.
Ja.
Nou.
Alles weg doen.
Hupsakee.
Ja, maar dat was natuurlijk een hele interessante keuze.
Want de hele, de community die daar achter zat.
Dat was erg.
Zo van nou, we gaan dit ding hacken en leuk.
En een beetje cyberpunk achtige vibes kreeg iedereen ervan.
En toen werd het dus gekocht door een van de grootste bedrijven ter wereld.
Ja, precies.
Nou, mensen waren niet blij.
Nee.
Ja, ik snap dat wel enigszins.
Het was toen, dat is er nog steeds.
Maar dat was altijd een wantrouwen geweest naar Facebook toe.
De rechte wondrechter weet ik niet.
Ik weet ook niet wat de waarheden zijn.
Maar ja, ik kan me wel voorstellen.
Je denkt van, oké, wat wil je nou met die bril?
Zeg maar.
Ja.
Het is nog steeds.
Ja, het is Mark Zuckerberg.
Die gelooft er nog steeds heel erg in.
Die gelooft er toen ook in.
En ik moet zeggen dat Facebook is nog steeds wel, denk ik, degene die het meeste geld stopt in VR.
Want je ziet ook heel vaak, ik weet niet of je weleens naar zo'n VR arcade hier bent geweest.
Nee.
Hartstikke leuk.
Als je nog een keer een team uitje zoekt of zo.
Ja, dan moet je eens een keer naar zo'n VR arcade.
Maar dan alles eigenlijk heel veel wat met VR te maken heeft.
Dan zie je Sponsored by Oculus.
Oh wel, ja.
Dat valt me wel op inderdaad.
Ja, die namen, die zeggen me ook veel van.
En die gooi je gewoon heel erg veel geld in die games en zo.
Maar ja, anyhow.
Dat was eigenlijk toch wel echt, misschien wel het meest monumentale moment van de afgelopen tijd in VR.
Was dat zij dat kochten.
Want toen was het ineens allemaal onduidelijk wat er ging gebeuren.
Daarvoor was het gewoon een leuk bedrijfje die maakte dit en iedereen helemaal hyped.
En nu is het, ja, het werd gewoon een soort van een beetje onstabiel.
Ja.
Wat er daarna nog gebeurd is in VR wereld is toen kreeg je dus de DK2.
En daarmee kon je dus ook een beetje bewegen en zo.
En ja, werden echt allemaal applicaties meegemaakt.
Heel erg veel verschillende goede ideeën, slechte ideeën, rare ideeën.
Gewoon van alles.
En toen uiteindelijk, toen werd het allemaal wat breder.
En dan had je ook de HTC Vive.
En op een gegeven moment kwam Windows ook met zijn eigen manier voor andere hardware makers.
Om er dingen voor te maken zoals Dell en HP.
Oh ja.
Parties vanuit hun jaar.
Ja.
Net zoals wat ze eigenlijk doen met Windows zelf.
Oh ja, ja.
Ja, precies.
Ze maken alleen het OS en de software en de rest.
Ja, en een beetje de specs van nou, wat moet er ongeveer in zitten en dan.
Ja.
Ik vond het wel goed.
Ja.
Nou, ik vergeet waarschijnlijk heel veel grote stappen.
Maar ik kan me ook nog Google Glass herinneren.
Ja, dat is waar trouwens.
AR.
Dus dat is weer een soort van.
Ja, het is op zich wel hetzelfde.
Maar het is ook weer een beetje anders.
En misschien is het ook wel goed om een beetje te zeggen.
Nou, wat is nou precies VR?
Wat is nou precies AR?
En dit is ook weer een heel ding.
Het hangt er een beetje vanaf wie je het vraagt.
Ik praat zelf graag gewoon over AR en VR.
Maar sommige mensen hebben het ook over MR of XR.
Oké.
Die termen ken ik helemaal niet.
Nee, nee, dat snap ik.
Ik vind het ook een beetje moeilijk maken.
Maar er zijn heel veel verschillende definities.
Als we beginnen met AR en VR, heb je dus augmented reality en virtual reality.
Ja, oké.
Waarbij virtual reality is dat je niks meer ziet van de buitenwereld.
En er wordt een 3D nieuwe omgeving voor je gerenderd.
Waar je dan als het goed is ook doorheen kan lopen en zo en mee kan interacteren.
AR is dan, dan heb je ook zo'n virtuele wereld.
Alleen zie je ook nog de echte wereld.
Dat is iets, ja, dat is net iets nieuwer allemaal.
Dus het is wat...
Een soort van de Pokémon games van nu.
Ja, Pokémon Go is echt heel goed voor het uitleggen van...
Ja, dat moet ik gelijk aan denken.
Dat wel, maar ik moet wel zeggen dat ik het wel een beetje...
Toen ik zei AR, toen had ik zoiets van oké, dit vind ik gewoon lame en een beetje tegenvallen.
Weet je, dat had ik helemaal niet te hoeven.
Nee, want de eerste versie was inderdaad niet zo goed.
En je kan je inderdaad afvragen hoeveel het toevoegt voor de spelervaring.
Dessel niettemin hebben heel veel mensen het gezien.
Ja, dat is waar.
Dus zeg maar om AR op de kaart te zetten was dat wel heel erg...
Want dat ken je zeker wel.
Ja, dat Nederlandse bedrijf, die waren er heel vroeg bij.
Op IOS had je zeg maar een app, dat was ook als soort van AR.
Of als je keek zeg maar door je kamer van je telefoon.
En dan kon je ook bijvoorbeeld met Marktplaats, nee niet Marktplaats, met Funda.
Kon je zien zeg maar wat de prijzen van de huizen waren.
Dus dan had je gewoon je telefoon hier dat je gewoon omhoog.
En zei nou, man, het is echt slecht als je bedrijf...
Geen idee.
Nou goed, hiervan...
Ik zoek die wel even op zeg maar, dat kan.
Want dat is goed, we hebben internet hier.
Maar dat is echt wel cool, want je had gewoon je telefoon vast.
Ja, ik laat nu iets zien, want dat kunnen luisteraars niet zien.
Ja, dat is het hele ding.
Ja, dat is heel een beetje...
Veel vies mail.
En dan, je camera werd dan gebruikt.
En over dat camera beeld werd geprojecteerd zeg maar.
Ja, de informatie die je dan eventueel kon zien.
Dat kon met je kompas, als je zeg maar naar een huis keek.
Dan zag je echt de prijs van het huis.
Dus die informatie van Funda werd dan gecombineerd met wat jij in het echt kon zien.
Ja, dat is dan inderdaad een iets betere use case daarvoor.
Ja, en dat was redelijk snel.
Maar ik weet niet of dat per se EA toen genoemd werd.
Oké, als ik nog heel even...
Ja, tuurlijk.
Ja, dus die augmented is inderdaad een soort van toegevoegde realiteit.
Ja.
Zo moet je het even met je zien, toch?
Ja, zo kan je het zien.
Nou, dan heb je dus ook nog mixed reality.
Oh, daar staat die M voor.
Ja, daar staat die M voor.
En dat hangt er dus vanaf wie je het vraagt.
Je kan het zien als.
Dus virtual reality, je ziet niks meer van de wereld.
In dit lijstje waar mixed reality in hoort.
Virtual reality, niks meer van de wereld.
Mixed reality, je ziet de wereld maar door een telefoon of zo.
Zoals Pokemon Go.
En het interacteert misschien een beetje met de wereld, maar niet heel veel.
En dan mixed reality is dat die twee werelden samenkomen en ook echt met elkaar reageren.
Heel veel mensen in de AR-wereld die zien hem zo.
Ik vind dat zelf iets te moeilijk om ook nog allemaal uit te leggen.
Ja, precies.
Ja, bij AR.
Wat het nog meer moeilijk maakt is dat Microsoft zelf heeft bedacht dat VR, dat zijn dus die brillen.
Je ziet niks.
AR is bijvoorbeeld de HoloLens.
En al hun producten gezamenlijk noemen zij mixed reality.
Oh, ja.
Even voor jou.
Ik ben Microsoft-kenner.
En hun marketingafdeling is meestal niet de sterkste.
Nou ja, ze hebben heel veel ideeën tegelijk en dat gaat een beetje overal heen.
Ja, Microsoft Research, daar komen echt heel gaaf dingen uit.
En dan hebben ze, soms hebben ze interne productnamen die gewoon veel stoerder zijn dan de naam van het uiteindelijke product.
Ik denk, oké, waar gaat het mis?
Maar dit soort dingen kan Microsoft weer echt typisch Microsoft.
Ja, oké.
Dus ik, ja, laten we het vooral houden bij VR en AR om het allemaal een beetje makkelijk te houden.
En dan Google Glass, waar valt dat dan onder?
Oh ja, dat valt in het rijtje van AR, VR, MR.
Is dat dan meer AR?
AR, ja.
Ja, omdat het interacteert toch niet met de echte wereld.
Nee, nee, precies.
Als we dan doorgaan op Google Glass, want dat is natuurlijk ook zo'n vet interessant verhaal op zich.
Want er was natuurlijk hartstikke veel hype toen dat ding uitkwam.
Was heel promising.
2012, als ik me goed herinner.
En de wereld was chouk.
En iedereen wist niet meer waar ze het vandaan moesten halen, maar iedereen moest zo'n bril hebben.
En ja, het werd ook weer de toekomst en allemaal dat soort dingen.
En laten we eerlijk zijn, viel een beetje tegen.
Want die bril, die was meer dan duizend euro.
Om te krijgen.
En wat was het nou uiteindelijk?
Het was een klein schermpje in je ooghoeken waar je extra informatie op zag.
Ja, ik heb nog nooit.
Ik heb ook echt nooit.
Ik heb wel eens een paar mensen gezien.
Ik heb nooit opgehad.
Oké, nou om een beeld te geven van wat het was.
Je pakt je telefoon.
Je roet hem recht boven in beeld.
Je houdt hem er vast.
Ja, dat was het.
Daar kan je dingen opzetten.
Het had een camera.
Oh ja, ja.
Dus het was op zich.
En het kon ook dingen detecteren, neem ik aan, toch?
Dus of niet?
Niet echt.
Oké.
En dat was dus wel een beetje wat er beloofd was in de marketing hype filmpjes.
Zo van dit ding dat integreert met je leven.
En je ziet een poster van een concert.
En hij herkent hem.
En je kan meteen zo van oh zullen we hier samen heen gaan.
Precies wel.
Hey, ik zie een paar mooie schoenen.
Kan je ze gelijk bij...
Die films, ja.
Ja, die films kan me wel herinneren.
Ja, dat was het niet.
Het was gewoon...
Play to execute.
Ja, nou ja.
Ja, het was gewoon eigenlijk de software die een beetje matig was.
En dus het feit dat in die filmpjes zag je het als een soort van volledige overlay.
Maar dat was in het echte.
Oké.
Nee, het was gewoon een klein schermpje boven.
Ik dacht echt dat het gewoon door het scherp dat het over je hele beeld kon overnemen.
Maar dat was dus niet zo.
Nee, nee, nee.
Ik vroeg me ook altijd af hoe ze dat dan gingen doen.
Want die had zo'n plastic blokje en dat dat was dan.
Maar nee, het is dat gewoon een schermpje daarin.
En daar kon je op focussen en dat kon je zien.
En dat was op zich leuk.
En er zijn heel veel heel veel use cases voor waar dat gewoon hartstikke goed is.
Je hebt gewoon alleen maar een beetje informatie nodig.
Maar het was niet de marketing.
Het was ook meer het sociale aspect.
Want dat ding werd ook gewoon niet meer geaccepteerd op een gegeven moment, toch?
Ja, ja.
Want je kon er gewoon mee filmen.
Ja, precies.
Ja.
Ja, toen, volgens mij.
Waar komt Google?
Nou goed, in de buurt van Google.
Dus als mensen dan gingen lunchen of in een café en zo'n ding op, dan mocht je er gewoon niet meer in.
Of of je stelt dat ding af.
Want anders kom je gewoon hier niet meer binnen.
Want er stonden ook borden op buiten.
Van hey, zonder die Google Glass naar binnen toe.
En dat snap ik op zich wel.
Ja, dat zeg je wel.
Ik vind dat wel interessant.
Ik bedoel, ik vind technologie het gaafste wat er is.
Voor mij mag alles geautomatiseerd worden, bij wijze van spreken.
Maar tegelijkertijd is het ook wel weer.
Wat is nou het effect op het sociale?
Ja, het sociale.
Ja, daar moeten we natuurlijk soms aan wennen.
En mensen kunnen natuurlijk heel snel af.
Ik ben al meer van, oké, laten we het doen.
En dan kijken we maar over wat er dan fout gaat.
En soms is het te defensief.
Dan stoppen we gewoon te vroeg.
Voordat we überhaupt weten wat voor waarde eruit.
Ja, dat is ook een van de gave dingen wat Black Mirror natuurlijk...
Ja, precies.
...in de series op Netflix probeert weer te geven.
Ja, technologie is zeker gaaf.
Want er is inderdaad een aflevering die dus...
Dus dat je in je lens iets geïnplanteerd wordt.
Waardoor je dus inderdaad alles kan opnemen wat je wil.
En dan ook weer terug kan kijken in je ogen van...
Wat was er ook alweer gebeurd?
Of dingen detecteren of dat soort zaken.
Maar dat vertelt ook een verhaal over...
Wat voor impact dat maakt op het sociale leven van ons allemaal.
Waardoor huwelijken bijvoorbeeld kapot gaan en dat soort zaken meer.
Maar goed, ik zal niet alles vertellen over Black Mirror.
Nee, maar ik vond dat ook...
Dat vond ik echt wel een interessante aflevering.
En wat het effect daarvan is.
Maar goed, dat was even een zijsp.
Pinnaf.
En daarna, dus we hebben Google Glass gehad.
Wat zou dan de volgende evolutie zijn?
Dus na Google Glass was de augmented reality hype er wel echt.
Want het was niet helemaal wat mensen verwachten.
Maar het was dus blijkbaar wel wat mensen wilden.
En daarna zijn er nog een paar andere brillen geweest.
Zoals bijvoorbeeld de Meta.
En die had al wat meer van wat mensen wilden.
Dat was een vrij grote bril.
Die zat vast aan een computer.
Maar daarmee kon je ook 3D objecten zien in de echte wereld.
En volgens mij kon je ze ook vastpakken.
Dat was dan wel een stuk meer wat je wou.
Alleen het zat dus wel vast aan een computer.
Dus je had niet helemaal de vrijheid die je dus wel had met Google Glass.
En uiteindelijk kwam de Hololens.
En dat is het leven goed.
Ja?
Ja.
Want ik neem aan dat jij echt een Hololens fan bent.
Ja, weet je wel.
Ja, ik weet niet of het kan merken.
Maar ze had ding dat het aangekondigd.
En ik dacht echt wauw.
Ja, ik moet er iets mee.
En daarna hoorde ik van een collega dat je daarvoor kon ontwikkelen met Unity.
En dat is het programma dat ik namelijk gebruik.
Unity 3D is een game engine.
Ik had verwacht dat het een stuk moeilijker zou zijn om daarvoor te ontwikkelen.
Maar ja, je kon daar gewoon meteen mee knallen.
Ja, oké.
Ja, dus je beschrijft zelf dat je er echt helemaal fan van bent.
Maar wat maakt het dan zo speciaal voor jou?
Ja, het is eigenlijk een beetje dat dat ding dat werkt zoals mijn hoofdwerk.
Dus het hele idee dat je alles kan manipuleren en je kan er dingen bij zetten.
En je kan schermen op muren hangen.
Allemaal dat, dat is gewoon hoe ik wil dat computers werken.
En natuurlijk is ding niet perfect.
Als in er zijn gewoon nog wel nadelen aan dat ding.
De field of view van de eerste is gewoon niet wat je wil.
Het is gewoon klein.
Verder de batterij leven zou beter kunnen.
De power in het ding op zich eigenlijk ook.
Maar ja, voornamelijk wel dat field of view ding.
De interactie kan ook nog wat beter.
Want hoe dat met die eerste werkt is dat je een ja, het is ook weer allemaal gebaren.
Je maakt een ja, een dab.
Dus wat je doet is.
Hoe leg je dat uit?
Zonder een live stream thuis.
Ja, het is niet een...
Nee, niet een clip.
Ik heb ook al veel demos gegeven met dit ding.
En dan is het al moeilijk om mensen uit te leggen die dat ding op hebben.
Hoe ze dat dab gebaren moeten maken.
En het beste, het is niet zo chic.
Maar het beste hoe het er een beetje uitziet.
Het is alsof je een sigaret zo aft.
Dat is het wel.
Dat is een beetje hoe het is.
Dus ik hou dan mijn middelvinger en mijn duim bij elkaar voor mijn hand.
En dan met je wijsvinger.
Dan hou je in het begin zo omhoog.
En dan buigt hij naar voren.
En dan weer omhoog.
Ik hoop dat dat dan een beetje...
Ja, heel duidelijk.
Ja, dat is wel precies...
Ja, daar had ik het niet eens over na.
Dat is precies die beweging.
Ja, dat is precies die beweging.
Ja, en dat is op zich heel handig voor demos.
Behalve als je voor een heel chic iemand zo'n demo...
Nee.
Kan je dat toch niet zeggen?
Nee.
Dus je kunt niet zeggen van hey, je hebt een grote toeter, een joint vast.
Dat kun je misschien niet doen, maar sigaret.
Nou ja, ja.
Het kan nog net.
Nee, ik ben echt overal geweest voor die demos.
En dan soms is dat toch...
Dan valt het echt verkeerd.
Nou ja, weet je, dan zit je bij allemaal van die hoge bankpunten.
Ja, die zien allemaal heel erg chic uit en hun haar zit goed.
Ja, maar even één ding.
Al die directeur...
Volgens mij roken ze echt allemaal.
Allemaal, toch?
Ja, maar toch is het...
Ja, ik snap...
Ik vond het raar.
Er is een hele sfeer daar.
Klopt.
Ja, ik vind dat het gek is en dat is niet om nou, weet je...
Ja, ik vind het best wel fijn.
Ik heb best wel veel opdrachten gedaan bij financieel sector.
Ja, gewoon die sfeer.
Het is een specifieke sfeer.
Ik vind het soms leuk.
Soms denk ik van ja, oké, dat hoeft allemaal niet zo, weet je wel.
En ze doen soms veel groter dan dat het is, zeg maar.
Maar ik snap wat je zegt, ja.
Ik moet toch een beetje aanpassen aan...
Ja, tuurlijk.
Ja, je komt er zo een beetje binnen huppelen met zijn hololens en dan...
Helemaal hip.
Kijken mensen al een beetje raar en of ze dan ook nog...
Nou ja, dus dat.
Maar dan, ja, dat gebaar.
En wat je dus doet is om dingen aan te klikken.
Je hebt een cursor.
Die zit in het midden van je gezichtsveld.
Dat is gewoon een wit stipje.
En die moet je dan mikken op dingen.
Door je hoofd te bewegen.
Dus hier is de cursor.
Zo voor mijn hoofd.
En dan draai ik mijn hoofd opzij en dan gaat die cursor mee.
En dan moet je die op een knop mikken.
En dan dat tikgebaar maken.
Dat is niet top.
Nee.
Helemaal niet.
Als je dingen gaat typen.
Ja, precies.
Wachtwoorden enzo.
Wifi.
Dat is...
Ja, dat klopt, ja.
Dus er zijn veel dingen die gewoon nog veel beter kunnen.
Maar ik vind hem echt leuk.
Het is gewoon een hele 3D-ding.
En je kan de echte wereld nog zien.
Dus je kan nog met mensen praten.
Want dat is wel, als je VR op hebt.
Je bent er helemaal afgesloten en het wordt toch een beetje gek.
Ja, klopt.
Dus je bent eigenlijk, als je het hebt over je fulltime job.
Ben je veel in Unity aan het...
Als ontwikkeltaal of ontwikkelplatform moet ik eigenlijk meer zeggen.
Ja, ontwikkelplatform.
Taal is C-Sharp.
Oké, maar je programmeert wel in C-Sharp.
Mooiste taal ooit.
Oh, ja, ja, ja.
Ik moet jullie even terug.
Maar jou moet ik vooral terugparen.
Je hebt een mooie keer heel C-Sharp en tot net belachelijk gemaakt.
Oh, oh, nee.
Die Microsoft suckers, ze kunnen niks.
Oh, nee.
Jonge, dat is een mooiste taal.
De hele jaar van dat.
Je moet hier heel erg warm te worden.
Nee, maar goed.
Oké, Unity dus.
Ja.
En hoe bevalt dat, hè?
Want heel fijn dat je iets verteld hebt over de geschiedenis.
Want ik denk dat veel luisteraars denken van...
Ja, je hebt al die apparaten.
HoloLens heb je genoemd, Google Glass, Oculus.
Ja, ja.
Wat voor ontwik...
Weet je, als ik...
Stel dat ik nou zou willen beginnen met jou samen.
Ik wil ook net zo goed als jij gaan worden.
Hoe...
Waar begin ik?
Nou, ik denk toch wel gewoon...
Als ontwikkelaar, hè?
Bij Unity.
Oké.
Dus het is sowieso handig om een beetje goed te worden met het hele 3D-begrip.
Ja.
Oké.
Want dat is toch wel een beetje waar het om draait.
Dus dat je dat hele coördinatiesysteem een beetje snapt.
Je hoeft echt geen wiskundig geniet te zijn om hiermee bezig te gaan.
Want dat doet Unity dus voornamelijk.
Ja.
Het is een beetje...
Ja, een beetje wiskunde is wel handig, maar...
Ja.
Je kan er omheen werken.
Ja, oké.
Kijk, zoals ik wiskunde ken, hoezo ver ik een expert ben.
Maar het is voornamelijk logica.
Maar ik neem aan dat je toch ook in...
Ook in de AR- en VR-development dat je toch wel goed in logica moet zijn.
Nou ja, het is vector-wiskunde.
Ja.
Niet wat daar de officiële naam van is, maar...
Ja, ik weet het niet.
Dus dat en de matriksen.
Ja, precies.
Je matrikstanformat is je roteert, je transleert.
Dus dat soort die dingen.
Ja, maar wat ik eigenlijk bedoel is van cause-and-effect-achtige dingen.
Dus dat doe je ook veel met wiskunde natuurlijk.
Ja, ja.
Ja, nee, maar dat is...
Dus dan moet je wel een beetje in de samendenking.
Ja, dat is ook...
Maar dat is in programmeren überhaupt ook.
Ja, toch?
Dat is inderdaad wel wat je moet kunnen.
Ja, dat dacht ik ook.
Want anders, ja.
Stel dat je, weet ik veel, economie bent.
Ja, economie valt op zich nog wel mee.
Maar je moet toch wel een wiskundige knobbel hebben, denk ik.
Nou ja, ja, vind ik moeilijk te zeggen.
Ik begrijp wel wat je zegt.
Ik ben niet bekend met juni.
Ik hoor wel van heel veel mensen dat heel fijn.
Ja, leuk. Moet je proberen.
Ja, precies.
Dus dat.
Maar, kijk, vroeger, dat klinkt wel weer...
Ja, we zijn al oud, Saber.
Sorry.
39 ben ik al gepasteerd.
Ja.
Nou ja, goed.
Toen ik dus op de hogeschool zat, toen was 3D ontwikkelen, zeg maar.
We hadden 486.
Dus een transformatie, zeg maar.
Iets draaien en met vector.
Die berekeningen waren duur.
Toen hadden we nog geen graafse kaarten.
Ja, die kwamen toen net.
Toen had je de Voodoo-ploekaart.
En video, die was toen nog...
Dat was eigenlijk de slechtere, zeg maar, op dat moment nog.
Dus je had dan zo'n aantal S3-Virtual.
S3-Virtual sloeg echt nergens op.
Dat was echt zo zwak in 3D.
Dus kon je beter alles op je CPU uitrekenen.
Ja.
En toen kreeg je al dat je, zeg maar...
Je moest echt wel verstand hebben van wiskunde.
Je kon het gewoon niet voor elkaar krijgen.
Er was echt geen library die het voor jou ging doen.
En ik dacht...
Ik heb altijd gedacht...
John Carmack was natuurlijk een held van mij.
Want ja, Doom, vet.
De eerste Doom was niet echt 3D, zeg maar.
En toen kreeg je later wat 3D-applicaties.
Toen dacht ik, misschien wil ik dat wel eens doen.
Toen dacht ik, nou, je moet hier best wel wat wiskunde voor kennen.
En je moet de routine eens gaan optimaliseren.
En het is natuurlijk veel romantischer.
Game development.
Het lijkt romantischer dan dat het is.
Want het is echt wel aanbikkelen.
Een hele harde wereld.
Ja, precies.
Dus dat was wel...
Voor mij, zeg maar, hoe ik tegen 3D...
Dus 3D-modellen was heel veel wiskunde op dat moment.
Maar later, ja, ik voel dat even meer van...
Het wordt geabstraheerd, natuurlijk.
Ja, precies.
Ja, dus Unity doet nu heel veel van die dingen.
Voordat je, zeg maar, kan focussen op de...
Wat ik dan de leuke dingen vind.
Ja, inderdaad.
Oh ja, en dan...
Misschien bedoel je dat met logica van...
Oké, als dat objectier in de buurt is...
En hoe reageert het ergens anders op?
Moet ik dan daar wat aan denken?
Nee, maar ja, het is dat.
Maar ja, je bent nog steeds wel een beetje bezig met factoren en zo.
Omdat alles heeft een plaats in de wereld.
En dat is met assen en zo.
En als je iets wil laten draaien, dan...
Ja, nee, die begrijp ik al, ja.
Nee, maar ik begrijp wat je bedoelt.
Precies wat je zegt.
Dat de geschiedenis heeft ons inderdaad gewezen.
Dat je vooral veel zelf moest bouwen.
Om het uiteindelijk een beetje draaibar te maken.
Dus voor iedereen om te gebruiken.
En nu hoeft dat allemaal niet meer.
Alles wordt weggeabstrailleerd.
En je kan inderdaad focussen op het maken van die game.
Of het maken van iets anders wat je met AR wil doen.
Ja, nou ja, dat is gaaf.
Oké, en je zei C-Sharp.
Waar gebruik je C-Sharp dan over het algemeen voor?
Ja, C-Sharp is dus de manier waarop je ontwikkelt.
Dus in Unity heb je veel dingen die heb je al.
Dus je hebt een paar primitives.
Zo noem je dat dan.
Dat is bijvoorbeeld een blokje of een sfeer.
Een bol.
Een bol, ja.
Thanks.
En waarschijnlijk ook een cone, zeg maar, toch?
Nee, geen cone.
Wel een cilinder en een capsule.
En nou, allemaal dat soort dingen.
Dus stel je voor, je maakt een makkelijk spelletje in gebruikt.
Alleen maar dat als je 3D-objecten.
Maar ja, ze moeten nog steeds iets doen.
Dat is dan waar je C-Sharp voor gebruikt.
Dus bijvoorbeeld, stel je voor, je wil een spelletje hebben waar je negen bij negen kubussen hebt als grond.
En die doen iets als je erop staat.
Dat moet je nog maken.
En dat doe je dan in C-Sharp.
Ja, ja, ja.
Het is niet puur C-Sharp.
Want Unity heeft er natuurlijk heel veel voor gemaakt dat het allemaal wat makkelijker is.
Maar de taal is wel C-Sharp.
En de IDE heet dan ook Unity of is dat weer iets anders?
Nee, nou ja, eerst gebruikt hij heel veel mono-develop.
Maar inmiddels kan je met Visual Studio bezig.
Ja, man.
Ja, tuurlijk.
Lekker, lekker.
Ja, dat werkt echt hartstikke fijn.
Visual Studio is gewoon een Rolls Royce onder de IDE's.
Nee, nee, maar mono-develop kan ik.
Maar we geven wel JetBrains wel, nee.
Ja, je kunt JetBrains heeft resharpen, zeg maar.
Dat is een plug-in in Visual Studio.
Daar zijn ze eigenlijk in tot Nederland bekend mee geworden.
Maar goed, anyway.
Ja, mono-develop.
Ja, dat is wel, ja, klopt.
Ik wist trouwens niet eens dat het daar bij begonnen was.
Ik weet niet of het daar bij begonnen is, maar ze hebben het wel heel erg veel gebruik voor gemaakt.
Ja.
Dat is, nou moet ik echt een Spaanse naam.
Degene die dat heeft, die komt uit Gnome, Gnome van Unix, Linux, zeg maar.
Die is toen mono-develop.
Want hij is eigenlijk geloofde heel erg in dotnet.
En heeft toen open source implementatie gemaakt.
Dat is mono.
En mono-developers, ja.
Later heet het mono-touch op Mac.
Dan kun je zeg maar cross-platform games of applicaties maken.
Maar goed, dat is even side note.
Ja.
Open haar verteld.
En als je dan zo'n, je hebt, laten we het even zeggen, een spelletje gemaakt of iets anders.
Hoe zorg je ervoor dat je dat ook daadwerkelijk op een apparaat kan deployen of hoe doe je dat?
Oké.
Dus inderdaad.
Stel je voor, je hebt de hello world van de Unity-applicaties is een kubus.
Gewoon een kubus op een plek is een beetje de hello world van de Unity-applicaties.
Dus stel je voor, je hebt dat.
Je hebt je prachtige kubus op een plek en hij doet iets of hij doet niks.
En je wil daar een AR of VR applicatie van maken.
Hoe dat vroeger werkte, een paar jaar geleden, was dat je, ja je had natuurlijk wel een SDK,
maar dat was allemaal vrij basic.
Je had dus twee camera's naast elkaar die ongeveer even ver weg stonden van elkaar als je ogen.
En die renderden alles.
Dus hij renderde alles twee keer na.
Oké.
Optimaal misschien.
Op zich is dat een beetje de basis van hoe het allemaal werkt.
Voor elk oog rendert hij gewoon een beeld en dat laat hij je zien in je bril.
Dus als je dat hebt over vier jaar, dan kan je zo'n bril eigenlijk zien als een externe monitor.
Oké.
Ook weer in het begin, de vroegere dagen van de DK2, moest je soms wel eens de lensen van die bril afhalen,
omdat hij dan die bril had gezien als monitor en dan stond daar je bril op wat en dan moest je op iets klikken.
Dat is niet handig mee.
Nee, simbeel dat is gelukkig allemaal niet meer.
Maar dat is echt heel erg ver gekomen in echt een paar jaar.
Ja, gaaf.
Ja, het gaat wel hard.
Ja.
Ja, maar daar heb je dat.
En als je dan AR hebt, wat meestal daar het geheim is om dingen, om de achtergrond doorzichtig te maken,
is dat je daar in Unity zelf de achtergrond zwart maakt.
Dat kan je tegen zo'n camera kan je zeggen van alles wat verder is dan hier, doe dat zwart.
Oh ja, oké.
En dan haalt hij dat weg op je telefoon.
Ja, ik vind het wel gaaf.
En dat zijn dan ook out of the box dingen die in Unity zitten?
Of moet je dat dan speciaal nog programmeren?
Inmiddels zit het er allemaal in.
Ja, dat wordt steeds beter.
Het wordt echt steeds beter.
Het is maken nu ook bij Unity AR Foundation.
Ik was dus bij de conferentie van Unity en dat hadden ze daar allemaal over verteld.
Dat je dus niet eens meer, als je een AR applicatie wilt maken, want nu,
als je dat wilt, dan zijn er heel veel verschillende platformen om dat op te doen.
Dan heb je niet eens iOS en Android, maar je hebt dus ook de HoloLens
en je hebt ook bijvoorbeeld een Magic Leap, een andere bril.
En dat zijn allemaal, de hardware is allemaal anders,
maar in principe is je applicatie hetzelfde.
Want je wilt gewoon dat het hetzelfde doet op die platform.
Daar zijn ze nu dus ook mee bezig.
Daar heb je niet eens meer zorgen over voor te maken.
Ja, precies.
Dat is een beetje, ik zeg maar, voor appdevelopment maar dan voor VR AR.
Ja, dus dat wordt, het komen steeds meer laagjes bovenop,
zodat je er niet meer over hoeft na te denken.
Minder hoofdpijn, meestal.
Ja, meestal.
Ja, soms is het dan weer ineens super moeilijk natuurlijk,
maar ja, over supermoeilijk gesproken.
Wat was nou het meest bizarre wat je ooit had moeten maken in je IT-carrière?
En weet je, kan je daar iets over vertellen?
Dat je echt dacht, en natuurlijk ook even een succesfaal,
want dat je gelukt is misschien.
Mag je het vertellen, laat ik het zo zeggen?
Ja, het is wel een ding.
Oké, degene die je mag vertellen.
Heel gevoelig.
Degene die je mag vertellen, ja.
Degene die ik mag vertellen.
Als knippen dit van eruit.
In een ver verleden.
Je mag.
Alles is natuurlijk veel toffer sinds je bij Mendix werkt.
Nou ja, het ding is dat het ding dat ik voor Mendix heb gemaakt,
is by far het moeilijkste wat ik ooit heb gemaakt,
maar het is wel gelukt.
Maar ja, om daar nou helemaal over te gaan,
is misschien een beetje, ik weet niet zeker.
Ja, dat snap ik.
Oké, maar goed, dat is wel cool.
Er is dus iets wat je bij Mendix doet,
wat heel gaaf is, en nog veel gaaf is.
Ja, Mendix is super leuk.
Ja, precies.
Ja, ja, oké.
Absoluut.
Kachin, ik wil ergens geld hier.
Maar verder, de applicaties die ik heb gemaakt,
het varieert enorm.
Dus ik heb welke eigenlijk best wel leuk is geworden,
maar waar je wel een beetje denkt,
was voor een heel klein Fries dorp.
Oké.
Minnertscha.
Ja.
En daarvoor hadden we voor,
het project moest heel snel.
Het was volgens mij zelfs het eerste project
wat ik ervoor, ja, voor de HoloLens heb gedaan
bij mijn vorige werkgever.
En het moest echt in twee weken af of zo.
Het is heel veel bij ER4 dat dingen heel snel af moeten,
want het is meer soms gewoon om te laten zien van,
oh, kijk dit ding.
Ja, een soort van marketing actie.
En hiervoor was het,
ze gingen het dorpcentrum, gingen ze vernieuwen.
En dat is natuurlijk, in een klein dorp is dat nogal een ding.
Dus ze wilden iedereen goed geïnformeerd hebben van tevoren.
De provincie, die kwam bij ons en zei,
hey, we hebben als HoloLens,
kunnen we daar niet leuk dat op laten zien?
Daar, ding gemaakt.
Laat te zien daar,
hartstikke leuk, samen gewerkt met de geo-afdeling.
Ja, een soort van 3D scan van die omgeving te laten zien.
Nou was het natuurlijk wel,
nee, natuurlijk, de geo-wereld en de 3D-wereld ligt een beetje van elkaar af
in hoe dat allemaal gerenderd wordt.
De geo-wereld en de game-wereld.
Dus voor een geo- iemand is een bol renderen geen probleem.
Dat is een van de primitieve dingen.
Terwijl in de 3D-wereld...
Of in de game-wereld.
Ja, sorry, ik noem dat niet uit.
In de game-wereld is dat juist een heel zwaar ding.
Waarom is dat?
Dat is omdat in geo is dat meer op wiskunde gebaseerd.
En in de game-wereld is dat vlakjes gebaseerd.
Dus wiskundig is een bol op zich best wel makkelijk.
Het heeft een punt en een straal.
En vanaf daar moet hij dat overal tekenen waar hij dat tegenkomt.
Terwijl in de game-wereld is alles vlakjes.
Dus vlakjes zijn driehoekjes toch?
Of een vertex?
Ja, het kan op zich wel vierkant zijn.
Misschien is dat dan weer onder water,
is dat dan weer twee driehoeken.
Ja, precies.
Dus het eerste wat ik daarvan kreeg,
dat had echt zoveel miljoenen polygonen.
Dat je dacht, he, wat?
En toen knalde ik dat op die HoloLens.
We hadden hem net.
En ik kreeg allemaal stack overflow dingen,
critical failures, alles.
Dus dat was toen nog wel zo.
Heb je het alleen toen gedaan of heb je het nog met een collega samen?
Nee, het was wel alleen.
Oh, oké.
Ja, want ik was daar toen gewoon heel erg opgedoken
toen dat ding binnenkwam.
Ik dacht, ik ga er dingen mee maken.
Die is van mij.
Ja, ik snap het.
Ja, nou ja.
Er was nog helemaal niet zoveel mee gedaan en zo.
Dus je kon ook niet echt googelen je problemen.
Ja, helemaal irritant, ja.
Ja, nou ja, dan ben je dus de eerste die dingen zegt van,
hey, hoe werkt dit?
En dan zo van, oh nee, ik heb het al, het is zo.
En dan later zie je dat allemaal mensen erop bekeken hebben.
Dat is wel leuk.
Dus dat zijn andere leuke dingen.
Het is minder leuk als je er middenin zit
en je deadline is over een dag en alles is ingestort.
Ja, dat is wel een beetje paniek.
Ja, dat is waar.
Ja, dat is toch misschien wel het meest memorabele project dat ik heb gedaan.
Oké, klinkt goed.
Waar impact misschien niet zo.
Nee.
Ik vond het allemaal hartstikke leuk op die avond.
Ja, dat is wel, dat heeft wel voldoening.
Ja, precies.
Dat is leuk.
Ja, en ze zijn er daarna nog veel mee rondgerend
en op conferenties gestaan ermee.
Was het nou augmented reality of virtual reality?
Augmented reality.
Augmented, ja.
Dus het idee was dat je hebt een soort van maquette van het dorp
met een voor- en nasituatie erin.
Dus dat ze konden zien.
Oké, nou, ik zie hier mijn huis.
Hoe ver staat dat af van wat er gaat gebeuren?
Hoe gaat dat er ongeveer uitzien?
En dat werd dan een soort van geprojecteerd.
Dus op het podium geprojecteerd.
Je zag het dus alleen met die bril op.
Met die bril op, ja.
Dus iedereen kon dan één voor één even langskomen om te kijken?
Ja.
Ja, oké.
Nou, dat is wel spannend.
Die hallo-lens ziet eruit als een pilootcockpitbril, toch?
Zo is dat een beetje een ding.
Dat is wel op zich praktisch, maar tegelijkertijd niet praktisch.
Het is niet iets waar je dan altijd op hebt.
Nee.
Dat is er net niet, zeg maar.
Ja, dat klopt.
Hoe het gewicht verdeeld is in het ding is niet zo goed.
Het zit voornamelijk aan de voorkant.
En dat is met de tweede hololens die is aangekondigd, maar nog niet uit is.
Is dat dan wat beter geregeld?
Daar hebben ze ook achterin wat gewicht.
Als je het nu hebt over...
We hebben het nu over de hololens.
En waar je dus nu enthousiast over bent.
Heb je alles nagedacht over
wat de volgende evolutie zou kunnen zijn?
Of misschien een wens die je hebt.
Ik werk al een tijdje in deze wereld.
Wat zou je wensen over tien jaar?
Ik denk niet dat je tien jaar in de toekomst kan kijken.
Maar vijf jaar?
Geen idee.
Maar het volgende waar ik heel erg op zit te wachten is dat Apple met een bril uitkomt.
Oké.
Ik ben vooral nieuwsgierig.
Ik weet niet waar ik van moet verwachten, maar ik ben wel heel erg nieuwsgierig.
Ik denk dat dat de grootste kans is dat het heeft om echt...
Ja, dat iedereen zo'n bril heeft.
Je hebt ook een ander bedrijf.
Die heb ik trouwens net niet genoemd.
Magic Leap.
Ja, ja, die ken ik.
Die hebben ook een bril uitgebracht.
Ook weer zo'n best wel een leuk verhaal.
Met hoeveel aandacht ze kregen van tevoren en zo.
En ook enorm veel hype in dat bedrijf.
Tien jaar is het een soort van geheim geweest.
Als je daar naar binnen ging, je moest een NDJ tekenen.
Je mocht er niks over vertellen.
En Google heeft er echt een miljard ingestoken in dat bedrijf.
Maar Magic Leap heeft ook...
Een bril.
Ja, nee.
We hebben aan Kinect ook iets gedaan, volgens mij.
Ja, volgens mij wel.
Het Israëlisch bedrijf, volgens mij.
Dat maakt verder niet uit, maar ik dacht dat zij dat ook deden.
Maar Magic Leap zat wel een beetje in...
Volgens mij is het Amerikaans.
Ja?
Ja.
Misschien is dat een ander bedrijf.
Het kan ook Leap Motion zijn of zo.
Ja, dat zou dat zijn.
Dat was één van die bedrijven.
Misschien wel hoor.
Dat is een beetje een zwart randje.
Want die eigenaar was echt zo niet tof.
Dat is volgens mij wel Magic Leap.
Er is heel vaak sprake van geweest dat Microsoft het zou op overnemen.
En toen werd het echt...
Het ketste iedere keer af dat hij zo ontzettend dik was, zeg maar.
Ja, nou ja.
Ja, dat kan natuurlijk overal gebeuren.
Maar die technologie was echt wel heel erg vooruitstrevend.
Nou ja.
Ja, zoek jij het even ondertussen op.
Wat het verhaal er een beetje van was, was dat de hype daarvan...
Was net zoals met bijvoorbeeld de Google Class.
Dat was echt vet hoog.
Dat was gewoon...
Dit zou het zijn en iedereen had zo'n ding op en zo.
En ja, toen ze er uiteindelijk mee uitkwamen, echt jaren na dat de Hololens al uit was...
Met een iets betere Hololens.
Eigenlijk.
Ik vond...
Ik heb hem ook opgehaald, want igen.
Al die brillen, je moet ze opzetten.
Tuurlijk, ja.
Maar ja, het was een goed ding hoor voor wat het was.
En als een soort van Hololens 1.1 of zo zou je het kunnen zien.
Ja, de field of view was wat groter.
Je kon iets meer met je handen dingen pakken.
Maar ook weer niet zo goed dat ze dachten van...
Nou, we doen er geen controller bij, want die zit er dus wel gewoon bij.
Maar het was allemaal hartstikke leuk.
Maar het was niet.
Echt dat je zegt, revolutionair.
Iedereen zo'n ding op.
Nee.
Dat is leuk.
Leuk, maar ja.
En ze hebben dus de insteek om te gaan voor consumenten.
En wat Microsoft nu doet met de Hololens is ze gaan voor bedrijven.
Oh ja, ja, ja, ja.
En dat is ook wel weer zo'n ding.
Want wat Magic Leap echt wil doen is de pc vervangen.
Ja, ja.
Ik hoop dat dat uiteindelijk ook wel gaat gebeuren.
Dat je een bril op hebt in plaats van een pc en een scherm.
Maar ja, daar zijn we gewoon nog niet.
Nee, vooral de interactie ook.
Dat wordt heel vreemd en het moet ook allemaal heel precies.
Kijk, met zo'n controller kan je redelijk precies alles besturen wat je moet besturen.
Maar ik kan me voorstellen dat dat inderdaad met handige baren en met ja, met je lichaam zeg maar, de rest.
Dat dat wat lastiger is.
Ja, en het is ook gewoon, het ziet er gewoon nog een beetje raar uit al die brillen nu.
Ja, ook dat.
Is gewoon een beetje vreemd.
Ja, akker.
Ik had ook, dat is ook wel met mijn vorige werk, had ik ook een keer, was dan wel met VR was ik dan bezig.
En dan moet je heel vaak dingen testen en dan moet je gewoon zo'n bril op.
En dan moet je daar een beetje gaan lopen zwaaien en zo om te kijken of het doet wat je wil dat het doet.
En toen kwam de CEO langslopen en die stond zo een beetje te kijken naar me.
En die begon een beetje te wijzen en zo van haha.
En toen liep je door.
Ja, ja, ja.
Een beetje raar.
Maar ja, dat is wel de reactie die je krijgt van mensen.
Ja, ja, dat is ook zo.
Ja, dat is toch ook met die, weet je wel, toen Nintendo, volgens mij Xbox, één van de twee.
Ook met die, weet je wel, dat je dus ook echt moest bewegen voor de console.
Connect, was dat inderdaad.
Nou ja, dat is hetzelfde verhaal natuurlijk.
Wat gek je dat al die kinderen binnen zijn staan springen en zo.
Maar ja, ja, dat is even veranderingen.
Dat hoort erbij.
Je weet gewoon niet waar het heen gaat.
Misschien wordt dit allemaal wel helemaal niks.
Wel wil ik jammer zijn, maar kan nog steeds.
Ja, daarom zou ik, ja, weet je, je had me net al verteld dat je Netflix Black Mirror, zeg maar, nog niet kent.
Ik zal je een keertje, weet je wel, even een linkje versturen.
Nee, ik hou niet zo van.
Nee?
Het is een beetje horrorachtig.
Nee.
Oh, wacht even.
Scary en zo.
Je had een mooie vraag over Black Mirror, maar ik had je verteld net over Black Mirror.
Er zit een aflevering in waar je dus, ja, eigenlijk hebben ze gewoon bij alle mensen
vanaf de geboorte hebben ze iets in gebouwd.
Ook in je brein, denk ik.
En ook in je ogen.
Waardoor je dus inderdaad capabilities hebt, zoals een computer.
Dus dat je dingen kan opslaan en dat je inderdaad informatie ziet.
En je ziet ook echt letterlijk dat men gewoon geen bril op hebt inderdaad.
En dan gewoon met handen allerlei gebaren doen.
En dan ook met één knop echt de tv zo, weet je wel, alles naartoe kan projecteren en dat soort dingen.
Dat is best wel bizar om te zien.
Ik denk ook, ik zal het je zeker aanraden, want het is echt wel heel erg.
Het is niet best heel erg, want Black Mirror is niet iedere keer horror.
Er zijn, aantal zijn spannender.
Want het is, ja, het is niet sci-fi.
Ja, soms is het een beetje sci-fi, maar soms is het near fight.
Het is alsof het over tien jaar, over twintig jaar zou kunnen gebeuren.
Het is echt zo'n aflevering dat iedereen elkaar liket, zeg maar.
Net als bij Uber, dat dan iemand in de bus elkaar tegenkomt.
En als je dan een complimentje geeft, dan like je die andere persoon en dan krijg je meer sterren.
En dan draait het daar allemaal om, want dan kun je makkelijker een lening krijgen of een hypotheek.
Dus alles draait daarom.
Het is allemaal heel erg overdreven, maar soms even...
Je sociale status.
Ja, precies. Het is een soort van, hoe zeg je dat, een gedachtexperiment.
Maar ik zeg dit, weet je dat voorbeeld dat ik net geef over die...
Ja, ik wil elke keer bril zeggen, maar het is geen bril.
En dat vind ik wel interessant.
Want eigenlijk wat je nu beschrijft, met augmented reality vooral.
En misschien ook wel virtual reality, weet ik niet.
Maar daar gaat die aflevering dus wel over.
Van wat als je inderdaad iets in je ogen hebt.
Ja, maar dat is dan... Daar kom je niet meer uit.
Dus dat is op dit moment in ieder geval.
Al die brillen kan je gewoon nog afzetten.
Ja, precies.
Dat is misschien ook wel het hele idee dat je er niet afkomt.
Ja, dat is ook heel erg vet.
Ik kom er nog geen in dat je een hele gaaf vraag had.
Ja, die vraag ging over...
Dat is in één aflevering playtest.
Dan is het een soort van man die moet een speldje gaan testen.
Die wordt dan ingeplugd.
Maar dan weet hij op een gegeven moment echt niet meer het verschil tussen de realiteit en wat het spel is.
Maar goed, dat is eigenlijk een beetje de vraag die ik daarover had.
Ja, wat is etnisch?
Wat voor...
Waar?
Niet etnisch.
Ethisch.
Ethnisch.
Wat voor etnische grenzen?
Welke mensen mogen wel meedoen.
Mogen wel zo'n bril hebben en welke niet.
Maar goed, wat zijn de ethische grenzen?
Ik bedoel, dat heb je misschien wel zo vandaag.
Misschien moeten we dat altijd ingepluggen of niet?
Ja, ik zie.
Er zijn hier overal met VR al zoveel dingen meegedaan.
En de gekste die ik nu eventjes met mijn vormen kan houden is er eerst iemand geweest.
En die heeft...
Volgens mij was het met VR.
Volgens mij was dat het hele ding.
Maar ik kan me verkeerd herinneren.
En het idee was, je speelde een spelletje.
En als je leven verloor, dan verloor je bloed.
Oh.
Ja.
Dat soort dingen.
Maar er zijn echt allemaal van die kunstzinnige types die allemaal van dat soort wacke dingen doen.
Dat is vooral uit Japan zeker.
In Japan lopen ze...
Ja, ik weet niet of ze voorlopen.
Daar is robotica vooral in Japan een ding.
Maar goed.
Maar serieus, weet je dat toevallig?
Hoe ze dat deden?
Of was het gewoon een experiment?
Of gewoon...
Misschien was het op Kickstarter ofzo.
Ik weet niet meer helemaal zeker.
Maar het idee was, je had gewoon zo'n naaldertje gewoon in je.
En die trok dan gewoon bloed als je...
En ik weet niet meer wat het idee was.
Of het idee was nou dat je een soort van spelenderwijs bloed gaf.
Maar volgens mij was het meer inderdaad een soort van ethische vraag.
Ja, precies.
Ja, hoe ver ga je?
Maar dat is precies die...
En dat heb je heel erg veel in VR vooral.
Omdat je daar ben je wel best wel de controle kwijt over wat je ziet.
Je kan je ogen nog dicht doen, maar dat is het.
Ja, klopt.
Nou, daar ontstaan ook de grappigste filmpjes volgens mij.
Je krijgt er heel vaak van mensen die dan in van die horrorspelletjes zitten.
En dan helemaal schrikken en dat soort dingen.
Over Black Mirror gesproken, ik heb pas nog eentje gezien.
Dat was de eerste aflevering van Saison 4.
Dat ging over een CTO die echt een virtual reality spel had gemaakt.
Dus dan...
Je pluchte jezelf inderdaad in door een of andere apparaat zo tegen je hoofd aan te houden.
En dan zat je in die wereld.
Dus geen bril en dat soort dingen.
En dan leunde je achterover en toen lag je gewoon te slapen eigenlijk.
Dan kwam het op neer.
En die CTO die had dus blijkbaar een van de spel gemaakt.
Ja, waardoor hij zelf figuranten in kon stoppen.
En dat was natuurlijk een van de gemeenspelletjes.
Ik ga ook niet alle details vertellen.
Maar uiteindelijk hadden die figuranten, die hadden dus een eigen leven.
Dus die hadden eigenlijk een kopie van een echt persoon.
Ja, dat is scary.
En op een gegeven moment hadden ze iets bedacht.
Dus ze wilden uiteindelijk uit die wereld.
Die figuranten, die wilden uit die wereld.
Maar dat ging natuurlijk niet, omdat die CTO was slimmer.
Maar uiteindelijk hadden ze blijkbaar toch een of andere hack gevonden.
En hebben ze hem daarvoor goed opgesloten in die wereld.
Dat is echt bizar.
Dat soort dingen heb je ook.
Ik weet niet of jullie Star Trek hebben begonnen.
Ja, natuurlijk.
Maar dat hele holodeck daar is natuurlijk ook zo'n verhaalding om mij heen geweest.
Daar baseren ze een beetje die aflevering.
Dan krijg je de hololands ook en de holodeck.
Sowieso wel, ik denk het wel.
Maar vind je dat niet een beetje, ja.
Dat je denkt van nou, hey, virtual reality leuk.
Maar het kan je ook wel verstoren in je aflevering.
Ja, het is gewoon zo nieuw nu.
Het is moeilijk om daar nu een goed antwoord op te hebben.
Er komen nu heel veel interessante vraagstukken naar boven.
Zoals wat je nu bijvoorbeeld kan doen.
Je kan je zelf al laten inscannen.
Heb ik ook een keer gedaan.
Dan heb je een 3D poppetje van jezelf.
Hartstikke leuk.
Maar ja, wat nou als je gehackt wordt en iemand heeft dat poppetje?
Ja, dat is trouwens wel actueel.
Je hebt toch die, nee niet fake.
Nou goed, je hebt die filmpjes.
Ja, die deepfakes.
Deepfakes, ja, precies.
Ja, dan gaat dat waarschijnlijk ook gebeuren.
Ja, het zit een beetje in hetzelfde.
Je hebt nu ook trouwens, dat zag ik een paar weken geleden,
heb je ook weer een nieuw spel voor VR.
Ook weer VR.
Want ja, daarbij is het toch wel een stapje erger
omdat je de echte wereld niet ziet.
Dus je bent helemaal afgesloten.
En dat is een vechtspel.
Alleen dit vechtspel is echt zo soort van realistisch
dat je denkt, is dit nog wel oké?
Als je mensen echt vastpakt en gewoon echt de bewegingen maakt.
Dat je denkt van ja, mensen vinden GTA dan al erg of Mortal Kombat.
Maar dan heb je dit.
Ik weet niet hoe het heet.
Iets van sorts en daggers of sorts en magic of zoiets.
Ja, we kunnen het in het show nog eens opzoeken.
Maar dat zijn wel de vragen inderdaad.
Wanneer gaat het dan te ver?
Ja, met VR, dat vind ik wel spannend.
Stel dat je gewoon heel veel dat spel hebt.
Ja, want je krijgt het muscle memory.
Ja, precies.
En dat vind ik ook wel een beetje vreemd.
Ja, dat vind ik wel...
Ik heb het niet gekocht.
Ik hoef het niet.
Nee, daarom.
Ik weet het niet.
Ik ben een beetje bang.
Ik vermijd het, zeg maar.
Het is ook wel ding.
Ik kan er ook zo dan echt deze een beetje donkere kant van dat ding op gaan.
Je hebt bijvoorbeeld ook de Amerikaanse leger.
Die heeft enorm veel geïnvesteerd in de HoloLens.
Oh, dat wist ik niet.
Er was een of ander aanbesteding.
En daar hebben allemaal bedrijven die brillen maken.
Die hebben daarop ingeschreven.
HoloLens heeft dat gewonnen.
En die heeft daar dus nu een paar miljoen, een paar miljard waarschijnlijk.
Hebben ze daarvan gekregen om soldaten daarmee uit te rusten.
Dat is ook weer zo'n vraag dat je denkt.
Ja, dat is scary natuurlijk.
En mensen die aan dat ding gewerkt hebben, die denken.
Ja, hoor, dat lees je dan dat die zoiets hebben van ja,
maar dit was gewoon voor leuk een kubus in m'n kamer.
Ja, klopt.
Die discussie heb ik wel meegekregen.
Maar die interne discussie bij Microsoft bij andere bedrijven,
dat is echt, ja, wacht even, die heb ik niet voor getekend.
Dit wil ik niet, zeg maar.
Maar aan de andere kant is het natuurlijk heel lucratief.
En aan de andere kant, ja, die mensen die dat doen,
die gebruiken ook gewoon Word.
Ja, ja, ja.
Ja, dat is waar.
Dus ja, ik weet ook niet zo goed wat ik daarvan moet vinden.
Het is, dat is een beetje moeilijk.
En dus ik houd zelf meer op gewoon de leuke applicaties.
Ja, ja, ja.
Beat Saber ofzo.
Ja, ja, ja.
Ik vind die naam wel lastig van die applicatie.
Oh ja, natuurlijk.
Niemand kan mij verslaan.
Niet Saber.
Eigenlijk vind ik dat die makers gewoon mij als eindbaas moeten maken.
Dat scannen we je wel even.
Ja, wat nou Beat Saber.
Dat is toch helemaal niet leuk.
Ik kan Beat Saber.
Nee, je kunt me niet slaan en niet verslaan.
Ik heb nog niet gespeeld.
Hebben jullie er gewoon niet gespeeld?
Nee, nog niet.
Beat Saber is de enige reden.
Tot nu toe.
Waar ik dacht, ik wil eigenlijk zo van jouw bril.
Ik heb een PlayStation 4.
Ja, dat weet ik.
Maar dat schijnt.
Iemand zei van ja, je kunt het wel doen.
Maar sparen dan even door tussen aan.
Als je denkt, ik koop dan de Quest.
Oh ja.
En daar zie je wel net iets mooier of beter op.
Dus ja, dat schijnt.
Ik heb het nog alle twee niet gedaan.
Ik vond de toegankelijkheid vanuit de playstation wel.
Dat kost die volgens mij.
Ja, dat is wel prima.
Dus hier bij Mennix, die heeft hem ook op playstation.
En die heb ik daar nooit over over.
Nee, daarom.
Maar goed, die Quest is op zich dan wel een stukje mooier.
Maar ja, die is nu 300 of zo.
Ja, dat is allemaal.
Dat is ook het ding dat al die brillen van Oculus zijn eigenlijk net iets te goedkoop.
Oh, oké.
Ja, want nee, nou ja.
Je kan er meerdere dingen van vinden van de invloed van Oculus op de hele VR wereld.
Maar wat je vaak hoort, is ze sponsoren heel veel game studio's om spellen te maken.
Die game studio's verdienen niet het geld met echt dat spel verkopen.
Die verdienen door dat Oculus.
Die heeft ze een paar ton gegeven.
En net zoals die brillen toen de Oculus CV1 uitkwam.
Die was toen 600 euro, 700 euro.
Dat was heel veel geld.
En daar was toen ook weer een enorme outrage over.
Omdat ze zeiden, het was een ballpark van 350 euro.
Toen was hij iets van 700 euro.
Mensen weer post.
Maar dat is wel een realistische prijsvervinding.
En inmiddels is hij weer terug naar 300 euro.
Maar jij hebt zoiets van, hij kan niet zo goedkoop zijn.
Ja, ik weet niet.
Maar ja, ik zou hem wel kopen.
Ik heb zelf een HTC Vive.
En ik zie nog niet echt reden om nu een nieuwe te kopen.
Er zijn allemaal nieuwe versies en zo.
Maar het is niet echt zo dat je zegt, yes.
Het is veel.
Ja, het is net zoals met een...
Ik hoor er wel.
Maar ik weet niet of dat nou helemaal waar is.
Want bij Facebook, daar zitten camera's in in de Oculus Rift.
En die wordt wel eens gebruikt, zeg maar, door mensen van Facebook om mee te kijken.
Ja, als het goed is niet.
Ja, goed.
Dat is het ding.
Als het goed is niet.
Ja, precies.
Maar je weet het niet.
Maar in principe heb je dat ook met je telefoon.
Ja, precies.
Je hoort ook niet mee te kijken.
En met je laptop.
Ze horen ook niet mee te kijken.
Je hoort het wel eens.
Maar...
Ja, dat is waar.
Of zeen jullie, die hoort ook niet mee te luisteren.
Ja, dat was laatst ook.
Ja, Apple vertrouwde ik ze een soort van.
Maar zei, nee, we testen.
We willen onze spraak beter maken.
Dus laten we ons mee luisteren.
Oké.
Dus jullie zijn ook al.
Dus ja.
Ja, het is.
Het zit er middenin.
En het is allemaal erg interessant om over na te gaan.
Ja, ja, zeker.
Ja, ik kan er niets voor over zeggen.
Want ik werk er niet.
Dus ik weet het niet.
Ja, nee, ik begrijp het.
Als jij een developer een tip zou mogen geven.
Als VR ontwikkelaar.
Wat is jou?
Wat zou je het tip zijn?
Weet je al van?
Is er ergens een of andere trucje die je misschien zou willen delen?
Een trucje.
Ja, gewoon dat jou heel weet je dat echt een VR ontwikkelaar of een augmented reality ontwikkelaar zou moeten weten.
Anders misschien.
Misschien een bredere vraag dan.
En dat is wel een beetje in het verlengde.
Waar moet je echt zijn?
Wat is de plek om informatie over AR en VR te ontwikkelen?
Ja.
Oh, dat is wel moeilijk.
Misschien is het er niet.
Of misschien is het er wel, omdat het zo nieuw is.
Nou ja, voor de HoloLens development, wat ik doe, heb je een Slack kanaal met Microsoft.
En daar zitten ook alle community Microsoft guys in.
En die beantwoorden daar je vragen.
Oké, super.
Daar heb ik heel veel aan.
Dus die en verder.
En is die ook open?
Of moet je daar speciaal...
Nee, volgens mij kun je gewoon, ja.
Hij was eerst dicht, maar hij is nu open gegooid, omdat een daverend succes was.
Duizenden mensen in, dus.
Oké.
Ja.
Dus die, voor de rest, ja, moeilijk.
Nee, weet ik niet.
Nou ja, oké.
Dus als je met Unity aan de gang wil, dan moet je ook natuurlijk een Unity base hebben.
She's Sharp schijnt, toch?
Ja, maar je op zich maakt...
Maakt het niet.
Unity maakt het wel erg makkelijk.
Er zijn veel tutorials enzovoort.
En inmiddels is, ja, een basic applicatie maken voor VR, dat wil ik toch gewoon wel.
Dat is vrij eenvoudig.
Ja.
Als je dan natuurlijk meer dingen gaat doen en meer interacties hebt en wil dat dingen
op een custom manier gaan reageren, wordt het natuurlijk allemaal wel wat ingewikkelder.
Maar ja, inmiddels hoef je niet meer twee camera's in je scène te hebben en allemaal
dingen te doen.
Dat hoeft niet meer.
Oké.
Dus er is al heel veel voor gemaakt inmiddels.
Ja.
Ik zou wel zeggen ja.
Nou, we zitten middenin.
Doe vooral Unity.
Is er een concurrent?
Want Unity leeft ook een engine.
Ja, ja, ja.
Unity is die engine.
Ja, precies.
Je hebt ook Unreal.
Ja.
De Unreal Engine.
Dat kun je ook gebruiken.
Ja.
Doe ik niet.
Nee, maar ja.
Gewoon andere smaak, zeg maar.
Ja, andere smaak inderdaad.
Het is, ja, hoe moet je dat zeggen?
Het verschil ertussen met, want het is natuurlijk heel gevaarlijk om hier nou iets
te zeggen.
Het is een beetje Android.
Dat is iOS.
Ja, snap ik.
F5 op Ajax.
Ja, maakt niet uit.
Oh, boi.
Als je een beetje gaat kijken.
Op zich kan je met allebei de engines, kan je dezelfde resultaten krijgen.
Maar met Unreal is het makkelijker om sneller een mooi resultaat te krijgen.
Met Unity is het makkelijker om snel een stabiel resultaat te krijgen.
Zou ik willen zeggen, zo.
Ja, ja.
Oké.
Er zijn veel mensen hier met heel veel meningen.
Ja, ja, ja, oké.
Die begrijp ik wel.
Ja, maar het zal misschien zijn dat Unreal is echt echt meer vanuit de games.
Ja, trouwens Unity misschien ook wel.
Nee, ze zijn allebei wel echt vanuit de games.
Maar Unreal is toch wel echt harder gegaan op de graphics.
En daar is Unity nu pas echt weer een beetje bij aangesloten.
Een beetje Nintendo versus Playstation.
Playstation is misschien mooier, maar de spelletjes van Nintendo zijn even leuk, zeg maar.
Ja, misschien.
Ja, ik weet het niet.
In principe kan je, je kan hetzelfde resultaat halen met Unity.
Oh, jawel.
Ja, oké.
Ja, maar je zegt dus dat, het is jouw mening trouwens, het is niet dat het echt het feit is.
Maar jouw mening is dat Unity wel wat stabielere resultaten levert.
Of makkelijker misschien.
Makkelijker, stabielere resultaten.
Ja, want het is ook met Unreal ben je, je kan op zich wel een beetje visueel scripten.
Maar je bent bezig in C++.
Dus ja, sneller maak je daar net even een foutje en heb je een...
Dan is je kapot.
Ja, hoeft natuurlijk niet.
Nee, nee.
Het gebeurt iets sneller dan bij C sharp.
En hoeveel augmented reality of virtual reality developers zijn er in Nederland volgens jou?
In Nederland?
Goh, dat is een goede vraag.
Ja.
Er is niet echt een algemene augmented reality groep.
Meetup.
Ja, je hebt wel, voor meer Hololens en Microsoft dingen heb je een meetup.
Dat is de MixUG.
Oh, echt?
De Mixed Reality User Group.
Oké.
Daar ga ik zelf ook heen.
Hartstikke leuk.
Hoeveel mensen komen daar gemiddeld op af?
Het is natuurlijk dertig.
Dertig, oké.
Zoiets?
Dus het is niet over de 100.
Kleine, kleine keren.
Misschien wel meer.
Ik weet niet.
Maar een beetje die richting.
Ja.
Maar ja, je hebt ook nog weer heel veel voor mobiel en zo.
Ja.
Je zei volgens mij, ik weet niet of we dat van tevoren bespraken of dat in de podcast zelf gebeurde.
Je had het even over React Native.
Ja.
En dat is React VR.
Oh, nou ja, je hebt React VR.
Het heet inmiddels React 360.
Oh, oké.
Omdat dat niet helemaal VR is, geloof ik.
Maar ja, ik ben er alles aan het kijken om te kijken wat voor mogelijkheden er zijn.
Ja, eigenlijk, wat ik zelf graag wil is dat AR gewoon makkelijker wordt.
Ja, precies.
Hoewel het is wel een stuk beter, het is nog steeds wel echt een drempel voor mensen om te gaan maken.
En wat ik heel veel gezien heb, is dat je mensen maken vaak dezelfde applicatie, bijna.
Maar dan is die op één vlak net iets anders.
En dan gewoon om te proberen of het werkt.
Oh ja.
En dat is een beetje wat er nu moet gebeuren, is dat er iemand is die zegt, oh, en nou kan je supermakkelijk AR doen.
Oh ja.
Dus daarvoor heb ik heel veel dingen bekeken.
Een daarvan is inderdaad dat.
Dat werkt erg leuk.
Het is ook wel een beetje beperkt in wat je ermee kan.
Ja, precies.
Oké.
Maar het is vooral mensen die bekend zijn met JavaScript en die dan...
Ja, ja, ja.
Je hebt ook...
Van Viro Media is dat, daar kan je ook wel...
Maar dat kan je niet commercieel gebruiken, helaas.
Oh.
Ja.
Oké.
Maar kan je wel zelf mee pretsen.
Oh zo, ja.
Ja.
Die doet...
Dat is volgens mij echt wel react.
Ja.
Oké, cool.
En dan kun je ook een beetje leuke dingen doen.
Daar is ook een Slack voor trouwens.
Oké.
Ja.
Mooi.
Welke kanaal?
Of welke Slack moeten samen?
Dat weet ik niet helemaal.
Oh nou goed.
Show notes.
We kunnen het in de notes zien.
Alles in de show notes.
Ja, dat is wel leuk toch?
Ik bedoel, voor mensen die niet zitten.
Ja.
Is het gewoon een beetje leuk om te pretsen?
Dan kan het absoluut.
Oké.
Nog eventjes doorgaan dan.
Heb jij nog...
Jij had een vraag.
Testen.
Ah ja.
Ja, ja, ja, ja.
Serieus.
Ik was altijd...
Ja, nooit doen.
Gewoon live gaan.
Nee.
Ik was voorna...
Kijk, ja, als elke developer ben je toch altijd wel bezig om jezelf, weet je wel,
qua testen op te scholen, dus je probeert zo snel mogelijk feedback te krijgen dat
je in de juiste richting gaat en dat je ook risico's probeert te snel te zien,
van wat als dit nou, dan gaat het niet werken, et cetera, et cetera.
Vanuit automatisering, gezien, test automatisering, welke technologie je gebruikt,
je in ER, VR, of misschien al helemaal niet?
Heel weinig.
Heel weinig, ja.
Ja, het is echt wel een nadeel, je hebt voor zover, ik weet niet zoveel dingen om
te kunnen testen.
Je hebt natuurlijk een paar emulators om dingen sneller een beetje uit te proberen,
maar echt test automatisering ben ik nog niet tegengekomen.
Oké.
Je hebt in Unity wel dat je unit test kan maken.
Hey.
Maar wat ik hiervoor in ieder geval wel veel had, is dat projecten, die moeten
allemaal snel af.
Die moeten allemaal eigenlijk binnen vier weken.
Ja, dan heb je een andere contest.
Ja, dan is het moeilijk om je unit test te schrijven.
Ja, precies.
Maar ik kan me voorstellen, als je ooit een keer zo'n project krijgt waar je mensenlevens
mee kan redden ofzo.
Ja, ik zeg maar iets, hololensen met...
Ja, of medische wereld iets.
In de medische wereld, dan lijkt het me wel handig als je...
Ja.
Zijn daar libraries voor dat je weet, of misschien wel helemaal niet?
Nee, niet dat ik weet.
Oké.
Maar weet je, het loopt een beetje achter.
Ja, achter of we lopen juist heel voor, want het is een nieuwe technologie die we aan het
ontdekken zijn.
Ja, dat wel.
Het is ook moeilijk testen, want wat kan er misgaan is dat de interactie met dingen
en op dingen klikken, maar het is niet dat je altijd op dezelfde plek bent dat
je dingen klikt.
Dus wat kan er gebeuren?
Een ding kan in de muur verdwijnen en je ziet hem niet meer.
Je hebt per ongeluk aan de ene kant van de kamer een ding neergezet en aan
de andere kant ergens en je bent het kwijt.
Ja, of de ruimte is te groot.
Ik heb dat trouwens ook met dat minneer schaapproject.
Ja, dat was ook een heel raar iets was.
Die afdeling, de geo-afdeling, die had het dus aangeleverd op de correcte plek dat
als ik het in Unity inlaade, was die dus kilometers weg, dat ding.
Ik stond in Utrecht en dat ding dat stond dan in Leeuwarden, dus ik dacht al geen
probleem.
Ik sleep het gewoon hierheen.
Dus het had zeg maar een plus van een paar honderd kilometer en een min van een paar
honderd kilometer.
Waardoor het ging trillen.
Ja, omdat je hebt floating point precision en dat begint dan echt een ding te worden.
En je zegt helemaal trillen en zo.
Dus dat soort dat soort rare dingen, dat moet je er eigenlijk uithalen.
En op dit moment, ja, als iemand anders iets weet om dit goed te testen, als
jeblieft, laat weten.
Maar op dit moment het enige gewoon nog de dingen vaak opdoen en heel vaak
overal doorheen klikken.
Andere mensen dat ding op laten doen, zo van hey, wat zou jij intuïtief doen?
Ik vraag me af hoe dat met met gaming of ze daar wel hoe ze daar testen
automatiseert.
Vraag ik me. Ik weet het ook niet eens.
Of wat?
Ik weet niet.
Kunnen we een keer.
We kunnen een oproepje doen.
Misschien is er wel een hele goede de velpen die ook een keer in onze
stroom komen.
In Nederland hebben we wel wat game developers, volgens mij.
Kareel, ja.
Ja, precies.
Ja, ja, ja.
Ja, die zijn.
Dat is wel.
Leuk.
Leuk onderwerp.
Hebben wij nog meer vragen?
Ja, ik heb altijd wel vragen, maar ik denk dat we best wel wat geraakt
hebben.
Ik had nog een waar gekke vraag.
Hoe gekker hoe beter, Saber.
Ja, en dat hebben we misschien al beantwoord of heb je al beantwoord
is van wat zou je echt nooit willen doen en daar aan sluitend en voor 100
miljoen.
Zou je het dan wel doen?
Oh nee.
Dat zou ik nooit willen doen.
Ik moet zeggen dat hele ding maken voor soldaten en zo op het onder
battlefield.
Ja, dat is een beetje gek.
Die snap ik.
Dat kan ik me heel erg aansluiten.
Ik ben.
Ja.
Maar seks, dingen met seks.
Oh man, dat is echt.
Dat kunnen we ook nog heel erg lang over doorpraten.
Ik heb nog een uur.
Nee, daar brand ik mijn handen niet aan.
Nee, precies.
Dan kan je inderdaad.
Ja, dat is een hele wereld.
Die inoveert ook echt snel.
Ja, dat geloof ik wel.
Dat is meestal.
Dat zegt ook iedereen.
Van het internet is ook groot geworden door seks.
Dus dat geloof ik wel.
Alleen, ik zou zelf ook niet niet zo snel denken.
Weet je niet.
Niet voor je gepreut.
Ik denk, ik heb er geen zin in.
Nee, het is.
Ja.
Nee, het is heel raar.
Want inderdaad.
Je bent weer helemaal afgesloten en.
Ja, gaan we het hier echt over hebben.
We mogen vloeken, we mogen alles doen.
Dus seks mag ook.
Maar ja, je hoeft niet heel erg gedetieerd.
Maar ja.
Het is misschien niet specifiek alleen voor die sector, maar überhaupt.
Als je bijvoorbeeld 3D films hebt die helemaal om je heen zitten en waar inderdaad ook 3D
op zit.
Als er iemand naar je toekomt, het voelt wel echt alsof iemand in je personal space
is.
Ja, maar dat is heel raar.
Dat is het punt.
Ja, daarom.
Ja, goed.
Maar goed, dat is bij seks gaan.
Dat is juist opzoeken.
Dat lijkt mij juist.
Maar inderdaad, dat is.
Nee, die begrijp ik.
Ja, maar dat is niet bij dit bedrijf een paar echt heel lang gelegen.
Ik weet niet of 2000 nog wat, 2001 ofzo.
Er was ook een jongen die werkte bij ons.
Het is ook allemaal manneuse, stoer, ik zal er maar niet uit, porno.
En toen, dat bedrijf nam gewoon in principe alles aan.
We had toen misschien een vorige keer gezegd, ja, what magic, dan kon je op je telefoon
sloegen nergens of kon je drie pixels bij zover spreken zien.
En toen was bijvoorbeeld Playboy was een klant, die was wel interessant en het was
heel lucratief.
Want andere bedrijven hadden zoiets van nou, dat doen we niet, wat ik ook kan
begrijpen.
En toen moest er een bedrijfje in Amsterdam, die wilde, die hadden webcams en
daar moest hij de site voor maken.
En dat is wel heel tof, weet je, want in het begin allemaal heel stoer.
En toen moest je daar iedere dag, moest je daarheen.
Hij zei ja, jongen, echt, als je de eerste keer, haha, leuk, tweede keer
leuk. Maar als je daar wekenlang zit, ja, je wordt, ik volgens mij, dat is
gewoon niet leuk meer. En dat beeld heb ik, zeg maar, met als ik dat met
4 jaar of 1 jaar, ja, leuk, in het begin een gniffel, gniffel.
Ja, want je gaat echt heel veel grenzen over.
Niet eens grenzen ofzo, want het is, ja, ik weet niet.
Ik zou hem persoonlijk niet per se prettig bijvoelen.
Ik snap best wel dat mensen dat doen, want het is waarschijnlijk een
cash cow. Ja, nee, maar wat ik mee bedoel is iets wat je normaal
misschien niet zou doen, maar toch geïnteresseerd in ben, dan kan
je dat virtueel proberen.
We gaan het zien met technologie.
Ik probeer het wel positief in te zien.
Ik denk dat het wel goed gaat komen.
Ja, jawel, want die kan er ontzettend leuke dingen.
Nee, tuurlijk.
En vanuit techniek, dat is heel vaak.
Ik bedoel, soms moet je, dat is veel anders.
Dat moet je zeg maar een e-commerce site maken.
Dan zit er zoveel marketing track dingen moeten aanbouwen dat je
denkt, oké, waar ben ik nu mee bezig?
Maar tegelijkertijd denk ik van, oh, het is wel gaaf om al die
data te hebben en daar analyses op te doen.
Dus vanuit het technisch opzicht perspectief, ja, is het
natuurlijk gaaf om dat te doen.
Maar tegelijkertijd heb je wel eens iets van, oké, wat heeft
dat voor effect, zeg maar.
Dat speelt wel in je achterhoofd.
Dat is niet het eerste waar je aan denkt.
Maar je denkt het eerst dan, oké, gaaf dingen.
Dan kan nog meer bouwen, zeg maar.
Ja, ik snap het.
Dat is het doel, software bouwen.
Ja, toch?
Maak niet uit wat.
Nee, dat is het.
Ja, toch?
Ik heb nog één vraag en dat is wel een beetje, soms van pitch.
Stel dat je nu een collega zou, want je zegt van, ik ben de
enige VR developer en stel dat je nu, het zou willen.
De beste VR developer.
Hoe zou je het pitchen, zeg maar, hoe zou je het aan een andere developer
willen verkopen?
Nou ja, wat het dus voor mij is, is dat het werkt zoals ik wil dat
computers werken.
Dus dat hele ding, dat je naar een plat scherm zit te kijken, dat is
toch gewoon matig en je krijgt er, je gaat er slecht van zitten en zo.
En als je gewoon rond kan lopen en je hebt je data allemaal om je heen,
je hebt Netflix op één muur, je hebt Excel op een andere muur en je
vindt, ja, dat data, dat dat ding ervan is heel erg interessant.
Stel je voor dat je dus een extra dimensie daaraan toe kan voegen.
Dus dat je, want we hebben nu allemaal bakken met data, stel je voor, je
kan het gewoon uit zo'n tabel halen.
Het wordt een of andere grafiek, die zet je ergens neer.
Daarnaast zet je een andere neer.
Je maakt een hele kamer voor dit soort data, daarnaar te kijken.
Met meerdere, ja, allemaal dat soort dingen.
Dat is dat is een beetje waar ik het voor doe.
Ja, precies.
Dus je vindt eigenlijk gewoon een beetje de next level met software ontwikkeling.
Ja, wat wij doen, wat ik doe en kies je een beetje van ja, nou, dat is allemaal
nog prehistorisch.
Nee, nee, natuurlijk niet.
Maar het voegt letterlijk een extra dimensie toe.
Ja, het is waar ik hoop dat het er toch.
Ja, oké, cool.
Ja, oké.
Ja, dat is wel een beetje geprikkeld worden.
Ja, en en je had het over die meetups en dat soort dingen.
Dus vind je, vind je ook dat dat ook een beetje daar leeft, van dat men
ook echt op zoek is naar dat soort mogelijkheden.
Dus dus dat je inderdaad een nieuwe manier van werken of samen informatie
delen en dat soort dingen?
Ja, nou, wat daar eigenlijk ook vooral en ik ga er trouwens binnenkort een
praatje over geven op die meetup over dit onderwerp.
Wat daar nu heel erg promoteen.
Wat daar nu heel erg speelt, is 2D versus 3D.
Oké.
Dus ik weet niet meer, ik weet niet precies of dat je vragen was, maar dat
is nu best wel al een tijdje een hot topic, is hoe doe je interactie
in VR en AR en er zijn nu heel veel mensen die vinden dat het allemaal 3D
moet. Ik ben er een beetje niet zo helemaal van.
Maar hoe bedoel je dan 2D in die VR wereld of gewoon überhaupt?
Ja kijk, weet je, sommige informatie is gewoon makkelijker om 2D te doen.
Een menu-kje ofzo, dat soort dingen.
Maar je hebt applicaties die gaan daar echt helemaal los in.
En dat is iets van geen 2D meer.
Dus in plaats van een inventory dingetje waar je
in kan aanklikken, heb je een hondje wat je volgt met al je spullen en zo.
Een beetje à la Clippy zeg maar.
Ja, ja, ja, ja, precies.
Ja, precies. Ja, antwoord op mijn vraag.
Ja, dus heel visionair bezig zijn met hoe...
Ja, en soms we gingen dus een beetje te ver.
Want dat is ook een van de dingen die ik in dat praatje ga stoppen,
is dat je had ook, volgens mij heette het Microsoft Bob.
Ja, dat is echt een heel voor Windows 95.
Ja, precies. En wat het idee daarvan was dus ook om
om het allemaal een beetje gemoedelijker te maken.
En het is een huiskamer en in deze huiskamer staat dit en in deze kamer staat dat.
En je had ook een soort van hondje die dingen kon vertellen en zo.
Maar ja, dat troeg niet echt aan, want het is gewoon een beetje omslachtig.
Ja, nee, ja, klopt.
Het heel cool is om data te laten zien als een
als zoals in de Matrix met eindeloze archiefkasten ofzo.
Is dat vet onhandig als je iets zoekt.
Dus dan is een 2D interface juist.
Ja, precies. Daarom. Ja, ja, ja.
Leuke, leuke talk lijkt me dat.
Wanneer gaat die plaatsvinden?
Weet je dat? 23 oktober. 23 oktober ook, dat is al snel dus.
Ik weet niet of dat geplagd is.
Moeten we even snel editen.
Moeten we even snel editen?
En anders kunnen we altijd nog je slides of je...
Ja, ik weet niet of het online komt te staan.
Dat is aan de mensen van de Meetup.
Oh, oké. Ja, dat is waar.
Daar ga ik niet over.
Nou goed. Ja, ik kan hem ook...
Wellicht kunnen we inderdaad even een linkje naar de Meetup
dat ze een andere keertje ook met jou mee kunnen genieten
over deze mooie wereld.
Ja, dat is waar.
Ik denk nog wat andere vragen over.
Ik denk dat we alle vragen wel...
Nou, niet alle vragen, maar we hebben echt wel heel veel vragen behandeld, zeg maar.
Ja, mooi.
Hartstikke bedankt, Hedwig.
Ik vond het heel leuk om je te mogen interviewen.
Ik heb echt heel veel geleerd.
Het was echt totaal, ja, ik was echt totaal een noob, zoals je vertelde.
Ik vind het heel interessant om te zien dat het gewoon heel nieuw is allemaal
en eigenlijk gewoon de toeling nog een beetje in de kinderschoenen staat.
We komen ver, dat wel, maar ja, en dat maakt het natuurlijk heel interessant
voor mensen die geïnteresseerd zijn om VR of AR developer te worden.
Dus ja, hier ook bij deze de oproep.
Iedereen die het leuk vindt.
Ik hoop dat iedereen ook mooie tips hebben van jou meegekregen, zodat ze hiermee aan de slag kunnen.
Inspireerd raken, dat is sowieso, denk ik.
Precies. En dank daarvoor.
Ja, bedankt dat ik even mag komen praten.
Hartstikke gezellig.
Het was een eer.
Ja, zeker.
En de beste AR, VR developer in de wereld.
Oh, sorry, in Nederland.
Sowieso, het klinkt sowieso als een hele bruisende tak van software development.
Dus dat klinkt wel heel leuk.
Ja, er gebeurt van alles.
Ja, het is, als je een hele spiele baan wil hebben, dan is dit niet voor je.
Want het is allemaal nog een beetje aan het vallen.
Geen idee waar het terecht komt.
Ja, oké.
Het is wel dynamisch.
Hartstikke dynamisch.
Ja, precies.
Ja, cool.
Nou, bedankt.
En daar hebben wij volgens mij, ik dacht, dit keer een prijsvraag.
En de vraag had ik van tevoren wel een beetje gehoopt dat het antwoord langskwam.
Als het antwoord niet langskwam hebben ze pech, maar dan moesten we een antwoord insturen en dan kiezen we gewoon random iemand.
Randomizer.
Maar de vraag was door welk product werd Hetwig de wereld van VR ingetrokken?
En ik denk dat er wel een antwoord op voor overigens lang zou komen.
Spontelig.
Dus als je een licentie wilt hebben voor een van de IDA's van JetBrains, laat het ons weten.
Een antwoord mag via Twitter, dat is een beetje lullig, want ja, dat stuur je het publiek niet handig.
Nee.
Ja, hoe gaan we dat doen?
Dat is even nieuw.
Ja, maar als het goed is, hebben wij een mailadres.
Dat is een hele goeie, daar heb ik nog niet gekoppeld.
Slecht, hè?
Oei.
Oeh, ja.
Die emailadressen droppen wel ergens op.
Doe het in ieder geval via Slack, via ons Slackkanaal, of naar Kishen een berichtje
sturen en dan kiezen we daaruit een winnaar.
DM'en gaat niet via Twitter, dat is een beetje lastig.
Instagram ook niet.
Nee, doe het gewoon via Slack.
Dat is ook een hele goeie aanleiding om juist via Slack aan te melden.
Kunnen we daar ook wat meer luisteraars die daar hun gezicht...
Gaat dat via Slack?
Nee.
Jawel, je kan een foto plaatsen.
Ja, dat is waar.
Een avatar, ja.
Maar het is geen VR.
Hebben ze geen Slack VR klein?
Oei.
Ja, er is wel volgens mij een of andere plug-in of zo, maar ik heb dat zelf nog
niet geprobeerd.
Dat zou wel logisch zijn.
Dat is wel een soort van iets.
Ja, dat zou wel cool zijn.
Maar goed, sowieso volg ons via Twitter, Instagram en abonneer zeker op ons podcast.
Vertel het door.
We kunnen zeker meer luisteraars gebruiken, maar goed, dat is sowieso wel een idee.
Onze site, onze codeklets.nl, dat is een genererde site, dus die kregen we gratis
en voor niks bij onze podcast-host, ziet er niet uit.
Het is gewoon licht.
Ik heb al een paar keer een poging gedaan om een nieuwe site te maken en dan wordt
het bij mij altijd een, oh, wat is het mooiste template en dan wil ik alle
toch niet ook Hugo en dan genereren we natuurlijk en dan doet RSS feed ook genereren
en dan heb ik niks uiteindelijk.
Misschien moeten we daar ooit eens een keer een soort van podcast hackathon voor
organiseren.
Wild idee. Ik weet niet of dat lukt, maar die site moeten we even verfrissen.
Mocht iemand zich aangesproken voelen, maar laten beweten en anders moeten we
even zelf wat in elkaar.
Ja, dat lukt ons wel toch?
Ja, dat gaat me denk niet in Unity lukken.
Nee, het zou heel stoer zijn.
Of dat nou de juiste toepassing is.
Moet kunnen. Ja, alles kan.
Kan voor WebGL en zo kan je allemaal dingen maken.
Nee, nee, nee, ik wil niet nog meer.
Dat is niet makkelijk.
Maar goed, dat was hem weer.
Dank u wel, Hedwig.
Dank u wel Mendix voor het hosten weer, want we hebben het weer lekker als van ouds
bij Mendix gedaan.
Hebben we er heel veel opgenomen.
Dus dat was hem weer.
Dank u wel.
Dank u wel. Tot de volgende keer.
Bedankt voor het kijken.