WEBVTT

1
00:00:13.809 --> 00:00:19.169
<v Kishen>Hey, hallo. Welkom bij een nieuwe aflevering van Codeclets. De podcast voor developers.

2
00:00:20.209 --> 00:00:21.949
<v Kishen>Oh, zo leuk om het weer te mogen doen samen.

3
00:00:22.089 --> 00:00:22.769
<v Saber>Ja, dat is waar.

4
00:00:22.969 --> 00:00:27.089
<v Kishen>Ja, in seizoen 4 zitten we alweer. Episode 3, toch? Heb ik het goed?

5
00:00:27.269 --> 00:00:28.129
<v Saber>Ja, dat heb je in één keer goed.

6
00:00:28.289 --> 00:00:31.069
<v Kishen>Ja, en ook echt snel weer zijn we weer aan de gang.

7
00:00:31.349 --> 00:00:33.409
<v Saber>Ja, we hebben de smaak te pakken.

8
00:00:33.649 --> 00:00:34.029
<v Kishen>Ja, hè?

9
00:00:35.309 --> 00:00:38.929
<v Saber>Nou ja, twee jaar pauze, maar dat hebben we al de vorige aflevering besproken.

10
00:00:39.589 --> 00:00:42.169
<v Saber>Maar nu heb ik eigenlijk wel zin om iedere dag te podcasten.

11
00:00:42.449 --> 00:00:43.169
<v Kishen>Iedere dag ook.

12
00:00:43.309 --> 00:00:44.029
<v Saber>Misschien niet met jou.

13
00:00:44.529 --> 00:00:47.209
<v Kishen>Oh ja, dat is goed joh. Ik heb een beetje zelden met jou ook.

14
00:00:47.489 --> 00:00:50.329
<v Kishen>Nee, nee, nee. Ik hou wel een beetje van afwisseling, Saber.

15
00:00:51.049 --> 00:00:52.649
<v Saber>Oké, nou dan doe je het volgende keer met Ivo.

16
00:00:52.869 --> 00:00:53.449
<v Kishen>Ja, dat is goed.

17
00:00:53.849 --> 00:00:54.449
<v Saber>Dat is de deal.

18
00:00:54.809 --> 00:00:58.889
<v Kishen>Oh jee. Nou, laten we even gauw over andere dingen hebben. Afwisseling.

19
00:00:59.389 --> 00:01:02.549
<v Kishen>Maar goed, ja, dankjewel dat jullie weer luisteren. Vandaag gaan wij,

20
00:01:02.729 --> 00:01:06.949
<v Kishen>Saber en ik, Kieschen, nu zo'n beetje na zo'n zes en een half jaar,

21
00:01:07.109 --> 00:01:11.489
<v Kishen>gaan we weer de immersieve wereld van virtual reality weer in.

22
00:01:12.149 --> 00:01:14.509
<v Kishen>Ja, ik weet niet of jullie het nog allemaal konden herinneren,

23
00:01:14.569 --> 00:01:21.129
<v Kishen>maar we hebben ooit een keer een VR aflevering opgenomen met Hedwig Koets, heette ze volgens mij.

24
00:01:21.189 --> 00:01:24.789
<v Kishen>Doets, oh sorry, sorry Hedwig, sorry, Hedwig Doets.

25
00:01:25.569 --> 00:01:28.569
<v Kishen>En dat was echt onwijs innovatief vonden wij toen.

26
00:01:28.949 --> 00:01:33.809
<v Kishen>En daar hebben we ook wat vragen gesteld over waar de toekomst naartoe gaat.

27
00:01:33.889 --> 00:01:35.409
<v Kishen>Dat was zes en een half jaar geleden dus.

28
00:01:35.689 --> 00:01:40.829
<v Kishen>Nou en nu, ja dit keer gaan we natuurlijk weer met alle nieuwsgierigheid gaan

29
00:01:40.829 --> 00:01:43.289
<v Kishen>we luisteren naar de nieuwste ontwikkelingen rondom VR.

30
00:01:43.729 --> 00:01:48.669
<v Kishen>En uiteraard ook een klein kiekje in hoe AI hierbij zou kunnen helpen.

31
00:01:48.849 --> 00:01:53.409
<v Kishen>In de softwareontwikkeling natuurlijk van VR oplossingen. En voor deze aflevering

32
00:01:53.409 --> 00:01:59.289
<v Kishen>hebben we dit keer Mila Molenman en Sammy Speulman van Studio Vrij uitgenodigd.

33
00:01:59.969 --> 00:02:05.629
<v Kishen>Ja, bij deze ook heel erg bedankt dat jullie ons hier op jullie mooie locatie mochten uitnodigen.

34
00:02:06.069 --> 00:02:09.809
<v Kishen>En ja, uiteraard zijn we heel erg nieuwsgierig wat jullie allemaal doen en wat

35
00:02:09.809 --> 00:02:13.329
<v Kishen>Studio Vrij natuurlijk aan mooie technologieën gebruikt.

36
00:02:13.489 --> 00:02:15.669
<v Kishen>Dus welkom Mila en Sammy.

37
00:02:16.229 --> 00:02:16.849
<v Mila>Ja, dankjewel.

38
00:02:16.849 --> 00:02:21.529
<v Kishen>Ja, misschien vinden jullie het even leuk om jullie zelf even kort voor te stellen

39
00:02:21.529 --> 00:02:23.529
<v Kishen>en ik zou zeggen Ladies First.

40
00:02:23.789 --> 00:02:30.989
<v Mila>Oké, dankjewel. Ja, ik ben Mila en ik heb een achtergrond in kunstmatige intelligentie,

41
00:02:31.129 --> 00:02:33.109
<v Mila>maar dat heb ik in, wat zal het zijn?

42
00:02:33.574 --> 00:02:37.414
<v Mila>Ik denk 2014 ben ik daarmee begonnen aan de VU.

43
00:02:37.814 --> 00:02:41.894
<v Mila>Dus het was toen echt nog heel wat anders dan wat het nu is.

44
00:02:42.114 --> 00:02:44.554
<v Mila>Maar ik heb eigenlijk die keuze gemaakt om AI te gaan studeren.

45
00:02:44.634 --> 00:02:49.934
<v Mila>Omdat ik dacht, ik heb echt geen idee wat de toekomst van dit medium kan gaan zijn.

46
00:02:50.394 --> 00:02:53.274
<v Mila>Misschien wil ik er helemaal niks vanaf weten. Of juist alles.

47
00:02:53.594 --> 00:02:54.974
<v Mila>Weet je, het kan heel groot worden.

48
00:02:55.554 --> 00:02:58.234
<v Mila>Dus dan kan je er uiteindelijk voor kiezen, als het heel groot wordt,

49
00:02:58.254 --> 00:03:01.954
<v Mila>om op een omwoond eiland te gaan leven. Of juist alles er vanaf weten.

50
00:03:02.454 --> 00:03:04.994
<v Mila>Dus toen dacht ik, nou dan kan je er maar beter alles vanaf weten.

51
00:03:05.614 --> 00:03:09.774
<v Mila>Nu zijn we een aantal jaar verder en weet ik eigenlijk dat ik er nog helemaal

52
00:03:09.774 --> 00:03:12.754
<v Mila>niet zoveel vanaf weet. Omdat het zo ongelooflijk breed is.

53
00:03:14.154 --> 00:03:18.754
<v Mila>En in de tijd dat ik AI studeerde, vond ik wel heel technisch en theoretisch.

54
00:03:18.854 --> 00:03:20.754
<v Mila>Het was niet echt creatief.

55
00:03:21.154 --> 00:03:25.354
<v Mila>Dus toen kwam ik in aanraking met Virtual Reality. Tijdens een studentenexperimentje

56
00:03:25.354 --> 00:03:27.914
<v Mila>waarbij ik bovenop een hoog gebouw kwam te staan.

57
00:03:28.034 --> 00:03:31.834
<v Mila>Heel hoog gebouw, maar de visuals waren echt heel matig.

58
00:03:31.954 --> 00:03:36.014
<v Mila>En alsnog kreeg ik klamme handjes, zwetende oksels en dacht ik,

59
00:03:36.174 --> 00:03:38.834
<v Mila>holy, dit medium is zo krachtig.

60
00:03:38.874 --> 00:03:43.314
<v Mila>Hier wil ik ook alles vanaf weten, dus op die manier ben ik Virtual Reality gaan studeren daarna.

61
00:03:43.674 --> 00:03:45.654
<v Mila>Aan de Kunstacademie in Londen.

62
00:03:46.074 --> 00:03:50.094
<v Mila>Dat was ook de eerste VR Master in de hele wereld.

63
00:03:50.194 --> 00:03:50.354
<v Saber>Vet.

64
00:03:50.674 --> 00:03:54.774
<v Kishen>Weet je nog welk jaar ongeveer? Of hoeveel jaar geleden ongeveer?

65
00:03:54.774 --> 00:03:57.174
<v Mila>Ik denk dat dit 2018 was.

66
00:03:57.534 --> 00:03:57.734
<v Saber>Oh ja.

67
00:03:58.074 --> 00:03:58.174
<v Mila>Ja.

68
00:03:58.654 --> 00:03:59.254
<v Kishen>Zo is het wel.

69
00:04:00.808 --> 00:04:02.028
<v Saber>Ik ben nu al jaloers.

70
00:04:02.208 --> 00:04:05.688
<v Mila>Ja, dat was echt heel leuk. Dat was mega experimenteel. Hele gepassioneerde

71
00:04:05.688 --> 00:04:09.308
<v Mila>mensen en wat kunstenaars. Dus die combinatie van AI en VR was heel leuk uiteindelijk.

72
00:04:10.248 --> 00:04:15.088
<v Mila>En uiteindelijk dacht ik van ja, ik wil wel iets met VR en AI doen.

73
00:04:15.268 --> 00:04:18.688
<v Mila>Maar wel mooie, betekenisvolle ideeën bedenken en wat creatiever.

74
00:04:19.048 --> 00:04:21.948
<v Mila>Er waren gewoon niet zoveel bedrijven die dat deden.

75
00:04:22.388 --> 00:04:24.368
<v Mila>Het leek me leuk om creative director te worden.

76
00:04:24.888 --> 00:04:28.508
<v Mila>Maar ik wist niet waar. Dus toen dacht ik, nou ja, weet je, dan noemen we het

77
00:04:28.508 --> 00:04:32.508
<v Mila>maar zelf. En zo is Studio Vrij eigenlijk ontstaan, zes jaar geleden.

78
00:04:32.788 --> 00:04:36.768
<v Saber>En die Vrij, die VR staat voor VR of is dat toevallig?

79
00:04:36.968 --> 00:04:40.308
<v Mila>Ja, ook. Het is ook VR.

80
00:04:40.648 --> 00:04:43.728
<v Mila>En Vrij is ook omdat we het een heel vrij medium vinden.

81
00:04:43.888 --> 00:04:48.628
<v Mila>Dus we kunnen met alle disciplines samenwerken, met kunst, gezondheidszorg,

82
00:04:49.028 --> 00:04:52.068
<v Mila>bibliotheken, gemeentes, whatever. En...

83
00:04:52.299 --> 00:04:57.299
<v Mila>Hoe je dan VR toepast is enorm breed en dus heel vrij. Dus ik vind het een hele

84
00:04:57.299 --> 00:04:59.099
<v Mila>passende naam voor alles wat ze doen.

85
00:04:59.619 --> 00:05:04.099
<v Kishen>Ja, heel mooi. Misschien ook wel leuk om even te vertellen.

86
00:05:04.219 --> 00:05:11.479
<v Kishen>Ik heb jou toen bij de International Film Festival in Rotterdam volgens mij bij een talk gezien.

87
00:05:11.999 --> 00:05:16.199
<v Kishen>En zodoende kende ik Studio Vrijden als eerste.

88
00:05:16.379 --> 00:05:19.139
<v Kishen>En ik vond het ook echt heel erg mooi om te zien. dat jullie,

89
00:05:19.299 --> 00:05:24.459
<v Kishen>jullie hadden volgens mij ook echt een virtuele, ja, dance evenement of zo, hè?

90
00:05:24.519 --> 00:05:26.439
<v Mila>Klopt, was het? Ja, de VR Silent Disco.

91
00:05:26.539 --> 00:05:29.799
<v Kishen>De Silent Disco was het inderdaad. Ja, dat heb je verteld.

92
00:05:29.999 --> 00:05:30.559
<v Saber>Ja, cool.

93
00:05:30.699 --> 00:05:32.359
<v Kishen>Echt super gaaf. En volgens mij misschien ook wel.

94
00:05:32.479 --> 00:05:35.619
<v Mila>Je ziet hier ook inderdaad een poster van het werk.

95
00:05:35.699 --> 00:05:39.239
<v Kishen>Oh, ja, ja. Dat was heel erg impressive. Ja, leuk, joh.

96
00:05:39.419 --> 00:05:45.699
<v Kishen>Dank je wel dat je er bent. Ja, dat is zeker leuk. Naar jouw ervaringen natuurlijk. Oké, Sammy.

97
00:05:45.699 --> 00:05:51.299
<v Sammy>Ja, ik ben Sammy. Ik heb een achtergrond in vooral film en muziek.

98
00:05:51.519 --> 00:05:54.219
<v Sammy>Dus daar is het bij mij ooit allemaal begonnen.

99
00:05:54.919 --> 00:05:58.999
<v Sammy>En dat heb ik een aantal jaren gedaan en toen kwam ik gaandeweg in contact met

100
00:05:58.999 --> 00:06:02.559
<v Sammy>het medium VR en Unity, de game engine.

101
00:06:03.319 --> 00:06:08.999
<v Sammy>En dat was voor mij een heel mooi moment, omdat al die puzzelstukjes van animatie,

102
00:06:09.259 --> 00:06:14.879
<v Sammy>3D, film, geluid, die kon ik allemaal ineens interactief maken.

103
00:06:15.159 --> 00:06:17.359
<v Sammy>En dan ook nog eens in VR.

104
00:06:18.419 --> 00:06:22.199
<v Sammy>Dus ja, op die manier was ik eigenlijk gelijk helemaal verkocht.

105
00:06:22.879 --> 00:06:27.359
<v Sammy>Er was bij een bedrijf dat heet Therapieland, toevallig het bedrijf waar Mila

106
00:06:27.359 --> 00:06:30.239
<v Sammy>de stageopdracht heeft gedaan, volgens mij.

107
00:06:30.379 --> 00:06:30.759
<v Saber>Oh cool.

108
00:06:31.039 --> 00:06:31.919
<v Mila>In de kleine wereld.

109
00:06:31.919 --> 00:06:38.899
<v Sammy>Kleine wereld, kleine wereld. Ja, en nou ja, daar in aanraking gekomen met VR.

110
00:06:39.159 --> 00:06:41.719
<v Sammy>En dus allemaal leuke dingen mogen maken.

111
00:06:42.219 --> 00:06:47.759
<v Sammy>En nou ja, nu sinds bijna een jaar bij Studio Vrij aan de slag.

112
00:06:47.979 --> 00:06:52.699
<v Sammy>En ik moet zeggen, ik geniet er heel erg van. Het is heel leuk werk.

113
00:06:53.139 --> 00:06:53.299
<v Saber>Ja.

114
00:06:54.590 --> 00:06:55.410
<v Kishen>Ook belangrijk, toch?

115
00:06:55.850 --> 00:06:56.930
<v Saber>Dat is sowieso belangrijk.

116
00:06:57.310 --> 00:07:03.490
<v Kishen>En je bent dus een developer. Ja. Hoe is jouw liefde voor code?

117
00:07:03.710 --> 00:07:05.050
<v Kishen>Dat vragen we meestal ook wel eens.

118
00:07:05.110 --> 00:07:05.750
<v Sammy>Ja, ja.

119
00:07:05.890 --> 00:07:09.390
<v Kishen>Aan onze gasten. Kijk, Amila, volgens mij hoef ik het niet te vragen.

120
00:07:09.550 --> 00:07:12.530
<v Mila>Nee, coderen is niet mijn sterkste kant. Ik kan het een beetje,

121
00:07:12.650 --> 00:07:15.830
<v Mila>maar als ik het doe, dan duurt het ongeveer tien keer zo lang dat als een ander het zou doen.

122
00:07:16.050 --> 00:07:17.150
<v Kishen>Vandaar dat je AI inzet.

123
00:07:17.610 --> 00:07:17.730
<v Mila>Ja.

124
00:07:19.310 --> 00:07:20.170
<v Kishen>Maar jij dan?

125
00:07:20.930 --> 00:07:21.830
<v Sammy>Ja, nou kijk.

126
00:07:22.183 --> 00:07:25.963
<v Sammy>Het maken van elektronische muziek of het maken van animaties,

127
00:07:26.083 --> 00:07:32.443
<v Sammy>dat is heel erg met parameters ben je constant bezig en eigenlijk met variabelen ben je bezig.

128
00:07:32.583 --> 00:07:38.863
<v Sammy>Dus met het maken van zo'n inkomende drop ben je met filters bezig die je auto meet over tijd.

129
00:07:39.103 --> 00:07:45.743
<v Sammy>Dat is met muziek zo, met animatie ben je bezig, met keyframes en al die verschillende

130
00:07:45.743 --> 00:07:49.743
<v Sammy>variabelen, die vind je ook weer terug in development.

131
00:07:50.383 --> 00:07:57.063
<v Sammy>En eigenlijk, ja, de code zelf heb je een paar constructen eigenlijk die zijn vrij snel geleerd.

132
00:07:57.243 --> 00:08:00.903
<v Sammy>Maar al die variabelen die je kan aanpassen op iets visueels,

133
00:08:01.303 --> 00:08:03.583
<v Sammy>dat is waar de echte kenner zit.

134
00:08:03.803 --> 00:08:06.103
<v Sammy>Vaak heb ik het gevoel.

135
00:08:07.263 --> 00:08:11.823
<v Sammy>En daarom, zoals ik al zei, toen ik de Unity Game Engine ontdekte,

136
00:08:12.263 --> 00:08:14.143
<v Sammy>viel alles een beetje op zijn plek voor mij.

137
00:08:14.803 --> 00:08:20.183
<v Sammy>Dus het was ook wel vrij snel voor mij om... Het was een vrij snel proces om code te leren.

138
00:08:20.743 --> 00:08:26.463
<v Sammy>Omdat ik natuurlijk al een beetje dat gevoel had van variabele aanpassen.

139
00:08:27.223 --> 00:08:28.923
<v Sammy>Variabele aanpassen over tijd.

140
00:08:30.563 --> 00:08:33.783
<v Kishen>Ja, je programmeert muziek op die manier natuurlijk.

141
00:08:34.003 --> 00:08:39.063
<v Mila>Ja, precies. En wat jij ook zegt, dat hele visuele, dat is denk ik ook misschien

142
00:08:39.063 --> 00:08:42.863
<v Mila>waarom je je werk bij Studio vrij leuk vindt. Want aan de ene kant doen we wat

143
00:08:42.863 --> 00:08:44.783
<v Mila>commerciële projecten.

144
00:08:45.063 --> 00:08:49.443
<v Mila>Maar aan de andere kant maken we ook heel veel kunst. En de VR-cylend disco waar ik het net over had.

145
00:08:49.523 --> 00:08:52.783
<v Mila>Ja, dat moet je voor je zien. Dat zijn een soort van brutalistische,

146
00:08:53.023 --> 00:08:56.623
<v Mila>eindeloze, heftige, rauwe sci-fi werelden.

147
00:08:56.943 --> 00:08:57.423
<v Kishen>Ja, ja.

148
00:08:57.511 --> 00:09:02.211
<v Mila>En dat soort visuals maken, dat is sowieso super creatief.

149
00:09:02.351 --> 00:09:05.571
<v Mila>Maar het is ook heel uitdagend om dat te visualiseren en te coderen.

150
00:09:06.751 --> 00:09:10.731
<v Mila>We hebben in ons werk ook bijna geen AI gebruikt. Juist omdat we dachten...

151
00:09:10.731 --> 00:09:13.771
<v Saber>Het moet wel echt zijn of zo.

152
00:09:14.311 --> 00:09:19.091
<v Mila>Ik denk juist dat dat kunstzinnige manier van projecten aanvliegen,

153
00:09:19.231 --> 00:09:24.831
<v Mila>dat hele visuele, dat het nog veel lastiger is dan gewoon hele straightforward projecten.

154
00:09:25.071 --> 00:09:28.571
<v Saber>Misschien komen we daar later op of zo. Ja, duidelijk. Ja, dat vond ik sowieso

155
00:09:28.571 --> 00:09:33.391
<v Saber>echt... We hadden het voor de opname over of het nou echt intelligentie is of niet.

156
00:09:33.651 --> 00:09:39.171
<v Saber>Maar echt creatief vind ik AI niet. Want het is eigenlijk iets wat er al is.

157
00:09:39.311 --> 00:09:42.691
<v Saber>Dan ga je nog een keer, zeg maar, tussen wat AI voorschotelt.

158
00:09:43.031 --> 00:09:46.631
<v Saber>Maar is het echt creatief? Dat vraag ik me dan echt af. Ja, maar goed.

159
00:09:46.771 --> 00:09:50.311
<v Mila>We hebben die discussie inderdaad heel veel tijdens de lunch met ons team.

160
00:09:50.591 --> 00:09:50.771
<v Kishen>Ja.

161
00:09:50.971 --> 00:09:55.051
<v Mila>En laatst hadden we een voorbeeld. Nou, het kwam er eigenlijk op neer.

162
00:09:55.051 --> 00:09:57.251
<v Mila>dat als je AI gebruikt, dan heb je heel snel een resultaat.

163
00:09:57.391 --> 00:10:00.471
<v Mila>Maar vaak als je met iets experimenteels en kunstzinnigs bezig bent,

164
00:10:00.571 --> 00:10:02.771
<v Mila>dan is de weg ernaartoe, dan ontdek je allerlei dingen.

165
00:10:03.951 --> 00:10:06.771
<v Mila>Ongelukjes eigenlijk, dat je denkt hé, maar dit werkt eigenlijk ook.

166
00:10:07.031 --> 00:10:11.811
<v Mila>En met AI ga je rechtstreeks, maar dan mis je dus al die tussenstapjes die misschien

167
00:10:11.811 --> 00:10:14.551
<v Mila>je tot een ander inzicht leiden.

168
00:10:14.551 --> 00:10:18.931
<v Kishen>Ja, vandaar dat context creëren heel belangrijk wordt in AI gebruik.

169
00:10:19.191 --> 00:10:23.411
<v Kishen>Dus dat prompten, dus dat wordt nu echt wel het nieuwe ding.

170
00:10:23.651 --> 00:10:27.871
<v Kishen>Maar nog even terugkerend op Sammy zijn introotje, want je triggert me wel,

171
00:10:27.951 --> 00:10:32.391
<v Kishen>want ik ben wel even benieuwd welke tools gebruikte je om je muziek te,

172
00:10:32.983 --> 00:10:34.323
<v Kishen>Ja, noem het even te coderen.

173
00:10:34.463 --> 00:10:38.263
<v Sammy>Ja, verschillende tools. Ik ben ooit begonnen echt als tiener toen ik,

174
00:10:38.363 --> 00:10:41.823
<v Sammy>nou ja, volgens mij was ik dertien, veertien jaar oud. Toen begon ik met FL Studio.

175
00:10:42.123 --> 00:10:43.143
<v Kishen>FL Studio, ja.

176
00:10:43.263 --> 00:10:43.983
<v Sammy>Fruity Loops.

177
00:10:44.263 --> 00:10:45.023
<v Kishen>Ja, Fruity Loops.

178
00:10:46.043 --> 00:10:48.003
<v Sammy>Daarna is dat Ableton geworden.

179
00:10:48.163 --> 00:10:48.943
<v Kishen>Ja, Ableton.

180
00:10:49.603 --> 00:10:52.063
<v Sammy>En toen ben ik later weer terug gegaan naar Fruity Loops.

181
00:10:52.183 --> 00:10:52.483
<v Kishen>Oh ja.

182
00:10:52.603 --> 00:10:57.303
<v Sammy>Ik vond de workflow toch iets leuker. En nou ja, ik had het een tijdje laten

183
00:10:57.303 --> 00:10:59.963
<v Sammy>liggen, want ik was heel druk bezig met developer en VR.

184
00:11:00.383 --> 00:11:04.623
<v Sammy>En toen een paar jaar terug, ik denk anderhalf jaar terug, vond ik het weer.

185
00:11:04.763 --> 00:11:09.303
<v Sammy>En toen vond ik het juist leuk om het te doen zoals ik was begonnen toen ik dertien was.

186
00:11:09.443 --> 00:11:14.043
<v Kishen>Ja, ja, ja. Die tijd hunkerde ik ook. Ik heb vroeger met, ik weet niet of jij

187
00:11:14.043 --> 00:11:16.443
<v Kishen>het dan nog kent, want misschien ben ik te oldschool wat dat betreft.

188
00:11:16.883 --> 00:11:17.663
<v Kishen>Fasttracker heb ik toen gebruikt.

189
00:11:17.683 --> 00:11:19.903
<v Saber>Oh, zo. Dat is echt oldschool. Ja, ja, zeker.

190
00:11:19.943 --> 00:11:23.283
<v Kishen>Oké, wij zijn waarschijnlijk dus inderdaad tien jaar ouder of zo.

191
00:11:23.383 --> 00:11:27.363
<v Saber>Maar je hebt het op de pc gedaan, toch? Op de pc, ja. Fasttracker is echt iets compleet anders.

192
00:11:27.363 --> 00:11:27.863
<v Sammy>Dat vond ik niet.

193
00:11:27.863 --> 00:11:31.723
<v Kishen>Dat triggerde mij, want daar... Inderdaad, je ging programmeren.

194
00:11:31.943 --> 00:11:34.763
<v Kishen>Dus al die akkoorden op een bepaalde...

195
00:11:34.763 --> 00:11:36.383
<v Saber>Ja, van boven naar beneden.

196
00:11:36.563 --> 00:11:39.463
<v Kishen>Ja, van boven naar beneden. En dan loepjes maken.

197
00:11:39.543 --> 00:11:41.363
<v Sammy>Ik had inderdaad een computer die...

198
00:11:41.931 --> 00:11:45.791
<v Sammy>Die trok niet zo goed games. Ik had de computer op mijn kamer.

199
00:11:45.951 --> 00:11:51.411
<v Sammy>Maar ja, toen dacht ik. Wat kan je er wel op doen? Dus toen had ik zo'n muziekprogramma ontdekt.

200
00:11:51.611 --> 00:11:51.891
<v Kishen>Juist.

201
00:11:52.531 --> 00:11:55.911
<v Sammy>En toen ben ik dat maar gewoon de hele dag in. De dag uit gaan doen.

202
00:11:57.511 --> 00:12:01.851
<v Sammy>Gaandeweg word je er dan wel echt goed in. En later in mijn carrière.

203
00:12:01.911 --> 00:12:05.271
<v Sammy>Kon ik daar ook klussen mee doen. En er geld mee verdienen.

204
00:12:06.331 --> 00:12:09.491
<v Sammy>Schrappig goed dat loopt. Iets wat je in je slaapkamer ontdekt.

205
00:12:09.811 --> 00:12:13.711
<v Sammy>Op je dertiende. dat dat een deel van je beroep uitmaakt.

206
00:12:14.111 --> 00:12:16.251
<v Sammy>Nog steeds als je...

207
00:12:16.251 --> 00:12:19.891
<v Kishen>En dan nog een laatste vraag over je intro dan. Welke programmeertaal beheers

208
00:12:19.891 --> 00:12:21.411
<v Kishen>je nu het beste, denk je nu?

209
00:12:21.611 --> 00:12:26.111
<v Sammy>Ja, ik ben begonnen met C Sharp. Want ja, jullie natuurlijk.

210
00:12:26.651 --> 00:12:29.071
<v Kishen>Kijk, samen. Je moet helemaal blij van jou.

211
00:12:29.151 --> 00:12:33.791
<v Sammy>Dus ja, dat heb ik gewoon geleerd. Ook in de tijd dat er nog geen AI was natuurlijk.

212
00:12:34.051 --> 00:12:35.591
<v Sammy>Dus dat zit er nog wel echt goed in.

213
00:12:36.751 --> 00:12:39.311
<v Sammy>Maar ik gebruik tegenwoordig ook vaak Python.

214
00:12:39.731 --> 00:12:42.351
<v Kishen>Oh ja. Ja, wie niet, hè?

215
00:12:42.571 --> 00:12:43.111
<v Sammy>Ja, wie niet?

216
00:12:43.111 --> 00:12:48.091
<v Saber>Ik niet. Ik ben echt... Ja, sorry. Ik ben een Python. Niet omdat ik mensen haat.

217
00:12:48.151 --> 00:12:48.971
<v Kishen>Ik haat Python.

218
00:12:48.991 --> 00:12:52.371
<v Saber>Ik haat Python, want die whitespace... Ik trek die whitespace.

219
00:12:52.551 --> 00:12:55.891
<v Saber>Ik denk, wat zijn we aan het doen hier? Maar goed, dat is mijn...

220
00:12:55.891 --> 00:12:59.211
<v Sammy>De eerste keer dat ik het leerde, dacht ik, waar is alles?

221
00:12:59.411 --> 00:12:59.851
<v Saber>Ja, dat.

222
00:13:00.091 --> 00:13:00.251
<v Sammy>Ja.

223
00:13:00.891 --> 00:13:02.191
<v Saber>Dus dat is voor mij wel een ding.

224
00:13:02.251 --> 00:13:03.671
<v Sammy>Waar is alles? Hoe werkt het?

225
00:13:03.691 --> 00:13:04.131
<v Kishen>Alles def.

226
00:13:05.291 --> 00:13:07.071
<v Saber>Terwijl het is wel volgens mij de meest...

227
00:13:07.530 --> 00:13:11.830
<v Saber>General Purpose Language, zeg maar. Dus die alles kan. Want het is machine learning,

228
00:13:11.970 --> 00:13:14.370
<v Saber>AI, programmeren websites. Alles.

229
00:13:14.670 --> 00:13:14.730
<v Kishen>Dat.

230
00:13:14.970 --> 00:13:20.810
<v Sammy>Dat is ook waarom ik het ben gaan leren. Omdat er zoveel AI gebruikers is.

231
00:13:21.530 --> 00:13:25.750
<v Mila>Ik heb hier een bizar verhaaltje over. Want in de tijd dat ik AI studeerde,

232
00:13:25.770 --> 00:13:26.830
<v Mila>had ik dus één vak Python.

233
00:13:27.190 --> 00:13:28.750
<v Kishen>Dat is ook waarom ik het nu haat.

234
00:13:28.850 --> 00:13:29.490
<v Saber>Dat is nog steeds.

235
00:13:30.350 --> 00:13:34.830
<v Mila>En daar kregen we echt op zo'n groen krijtboord. We kregen les van een oude

236
00:13:34.830 --> 00:13:38.050
<v Mila>man met een krijtje. Die ging uitleggen wat de string was. en noem maar op.

237
00:13:38.390 --> 00:13:42.930
<v Mila>En vervolgens moesten we onze tentamens met de hand op papier doen.

238
00:13:43.350 --> 00:13:46.270
<v Mila>En de hele game Snake gaan opschrijven.

239
00:13:46.490 --> 00:13:52.170
<v Mila>Nou, ik heb dat vak echt drie jaar lang niet gehaald. Maar dat is zo'n ouderwetse manier van leren.

240
00:13:52.270 --> 00:13:54.710
<v Saber>Ja, heb jij dat niet zo gehaald? Wij moesten met Zee doen.

241
00:13:55.090 --> 00:14:00.410
<v Kishen>Niet op die manier dan, maar wel inderdaad een geschreven toets kreeg je van Java, weet je wel.

242
00:14:00.550 --> 00:14:03.550
<v Saber>Ja, ik Zee. Ja, ik ben iets ouder. Ja, precies.

243
00:14:03.810 --> 00:14:07.930
<v Kishen>Dan moest je echt inderdaad zo'n compiler.

244
00:14:08.090 --> 00:14:08.250
<v Saber>Vriend.

245
00:14:08.610 --> 00:14:09.850
<v Kishen>Hoe gaan we dit doen?

246
00:14:11.230 --> 00:14:12.290
<v Saber>Dit helpt gewoon niet.

247
00:14:12.470 --> 00:14:13.270
<v Kishen>Maar vroeger moest je toch ook

248
00:14:13.270 --> 00:14:17.950
<v Kishen>leren over hoe, weet je, pagination met geheugen en zo moest werken, hè?

249
00:14:18.050 --> 00:14:20.070
<v Saber>Ja, nee, dat snap ik. Kijk, dat concept snap ik wel.

250
00:14:20.470 --> 00:14:24.070
<v Kishen>Ja, kijk, wij zijn echt wij zijn... Jij bent al sowieso over de vijfde.

251
00:14:24.330 --> 00:14:25.450
<v Saber>Ja, sorry. Ja, ik ben vijftig.

252
00:14:25.450 --> 00:14:28.270
<v Kishen>Ik ben vijfde, maar... Of zesde, vijfde. Oh, dat maakt even niet uit.

253
00:14:28.270 --> 00:14:29.130
<v Saber>Je weet het gewoon niet meer.

254
00:14:29.250 --> 00:14:35.210
<v Kishen>Maar ik weet het niet meer. Maar ik bedoel, de jeugd, interesseert zich toch helemaal niks meer.

255
00:14:35.210 --> 00:14:37.870
<v Saber>Maar dat is toch hetzelfde als de mensen die voor ons bedoelden.

256
00:14:37.990 --> 00:14:39.890
<v Saber>Dat was, weet ik veel, ponskaart en zo.

257
00:14:41.170 --> 00:14:43.190
<v Sammy>Had je geen Google in die tijd?

258
00:14:45.110 --> 00:14:46.670
<v Kishen>Nee. Nee, ik niet in ieder geval.

259
00:14:46.710 --> 00:14:47.710
<v Saber>Wacht even, ik ben...

260
00:14:48.134 --> 00:14:51.474
<v Saber>Toen ik net op school zat, toen hadden we, het eerste jaar hadden we geen internet.

261
00:14:51.914 --> 00:14:52.734
<v Sammy>Oh ja, oké.

262
00:14:52.834 --> 00:14:55.414
<v Saber>En waarschijnlijk de systeembeheerder wel. En daar kwamen we trouwens achter.

263
00:14:55.574 --> 00:14:57.554
<v Sammy>Dan is het wel handig om het uit je hoofd te weten.

264
00:14:57.894 --> 00:14:58.834
<v Kishen>Ja, dat is wel handig.

265
00:14:58.934 --> 00:15:02.074
<v Saber>Klopt, je had muscle memory, was toen echt een stuk beter dan nu.

266
00:15:02.194 --> 00:15:05.154
<v Saber>Nu moet ik alles opzoeken. En helemaal doordat je AI gebruikt.

267
00:15:05.214 --> 00:15:07.934
<v Saber>Heel veel dingen die ik gewoon in C-shop vijf jaar geleden hoor, zo eruit.

268
00:15:08.234 --> 00:15:08.434
<v Mila>Ja.

269
00:15:08.554 --> 00:15:10.674
<v Saber>Doe ik nu, wacht even, hoe zat het ook alweer? Dat is echt niet goed.

270
00:15:11.034 --> 00:15:13.694
<v Kishen>Ja, wij waren nog inderdaad met assembly aan de gang en zo.

271
00:15:13.874 --> 00:15:17.694
<v Saber>Ja, maar wat jij zegt, herken ik dus wel. op papier.

272
00:15:18.094 --> 00:15:22.094
<v Saber>Dat was dus de norm. En ik vond, dit is gewoon flauwekul.

273
00:15:22.954 --> 00:15:26.954
<v Saber>Waarom zou ik dit ooit ergens op een baan, zeg maar, dat ik dit zo doe?

274
00:15:27.014 --> 00:15:30.234
<v Mila>Dan ging het ook allemaal fout op die puntkommatjes die ik was vergeten op te schrijven.

275
00:15:31.434 --> 00:15:32.154
<v Saber>Who cares?

276
00:15:33.334 --> 00:15:34.534
<v Kishen>Je lina was je linter.

277
00:15:34.614 --> 00:15:36.194
<v Mila>Ik heb daar echt een trauma aan over gehouden.

278
00:15:36.334 --> 00:15:41.374
<v Saber>Die snap ik op zich wel. Dus dat vond ik al dubieus. Maar ik heb dat ook één

279
00:15:41.374 --> 00:15:43.694
<v Saber>keer bij een sollicitatie gehad bij een bedrijf hier in Nederland.

280
00:15:44.474 --> 00:15:46.354
<v Saber>Moet je even een algoritme schrijven? En ja,

281
00:15:47.437 --> 00:15:50.697
<v Saber>ik ben echt niet, ja, ik ben gewoon irritant, zeg maar. Als ik het gewoon niet

282
00:15:50.697 --> 00:15:52.657
<v Saber>leuk vind in zo'n gesprek, dan denk ik, ja, dan maar niet.

283
00:15:53.117 --> 00:15:56.357
<v Saber>Ja, maar dan boeit het me niet, dan weet ik al, van als dit de sfeer is,

284
00:15:56.417 --> 00:15:57.237
<v Saber>dan gaat het niet werken.

285
00:15:57.377 --> 00:15:57.537
<v Mila>Nee.

286
00:15:57.877 --> 00:16:01.397
<v Saber>Dus dan ga ik me niet beter eruit laten zien, omdat, nee, dan is het gewoon,

287
00:16:01.877 --> 00:16:03.937
<v Saber>die mensen zijn ook irritant als je daar werkt.

288
00:16:04.317 --> 00:16:07.237
<v Saber>Dus als het in zo'n gesprek irritant is, wordt het daarnaar niet beter.

289
00:16:07.257 --> 00:16:10.177
<v Kishen>Dan ga je ze daar, ja, precies. Het zegt ook heel vaak wat over een bedrijf.

290
00:16:10.177 --> 00:16:12.517
<v Saber>Ja, maar dan zeg je, ja, je moet het algoritme. Ik snap echt wel dat je dat

291
00:16:12.517 --> 00:16:15.877
<v Saber>soms moet doen, maar ik zeg, ja, maar luister, Dit is zeg maar in het huidige

292
00:16:15.877 --> 00:16:17.657
<v Saber>werk wat ik doe. En daar heb je me voor gevraagd nu.

293
00:16:18.417 --> 00:16:22.417
<v Saber>Is dat misschien, nou ja, van de 40 uur, misschien een uur of twee uur dat ik

294
00:16:22.417 --> 00:16:26.217
<v Saber>aan een algoritme. En dan, toen was Google nog wel, zeg maar, dan Google je het.

295
00:16:26.477 --> 00:16:27.537
<v Saber>En ik zei tegenstelling, er is

296
00:16:27.537 --> 00:16:31.737
<v Saber>altijd iemand die het algoritme beter heeft verzonnen dan ik nu ga doen.

297
00:16:32.097 --> 00:16:35.337
<v Saber>Dus dat is echt gewoon zin bij ons. Terwijl de oplossing, vond ik maar goed,

298
00:16:35.417 --> 00:16:37.137
<v Saber>we kregen een discussie. Toen werkte het dus niet meer.

299
00:16:37.517 --> 00:16:39.737
<v Kishen>Maar dat is ook een goede manier om elkaar te leren kennen, toch?

300
00:16:40.537 --> 00:16:42.537
<v Saber>Ja, klopt. Dus ik ga niet moeilijk...

301
00:16:42.537 --> 00:16:45.677
<v Kishen>Ook van jouw kant. ik bedoel, jij moet het bedrijf ook leren kennen dus dan

302
00:16:45.677 --> 00:16:49.637
<v Kishen>weet je ook niet even, nou als jullie dit soort dingen zo belangrijk vinden

303
00:16:49.637 --> 00:16:50.297
<v Kishen>ze hadden geen site meer.

304
00:16:50.617 --> 00:16:54.257
<v Saber>Ze hadden geen internet presence meer, niks geen grap meer maken,

305
00:16:54.297 --> 00:16:58.237
<v Saber>ik ga geen namen noemen want anders nou inderdaad.

306
00:16:58.257 --> 00:17:02.217
<v Kishen>Dankjewel voor jullie intro's, ja misschien ook wel even iets leuker voor de

307
00:17:02.217 --> 00:17:03.997
<v Kishen>luisteraars, wat doen jullie eigenlijk bij Studio Vrij?

308
00:17:04.630 --> 00:17:09.630
<v Mila>Ja, goeie vraag. We zijn echt begonnen met het maken van Virtual Reality zes jaar geleden.

309
00:17:09.870 --> 00:17:12.790
<v Mila>En dan specialiseren we ons echt in multiplayer VR.

310
00:17:13.070 --> 00:17:17.830
<v Mila>Dus dat betekent dat je samen met andere mensen in VR aanwezig bent.

311
00:17:18.030 --> 00:17:21.710
<v Mila>En dan doen wij het ook echt op een manier dat iedereen in dezelfde fysieke

312
00:17:21.710 --> 00:17:26.670
<v Mila>ruimte, dus stel je zit met z'n achten op een evenement in een hal,

313
00:17:27.090 --> 00:17:32.350
<v Mila>dat je daar allemaal een VR headset op krijgt en dan kom je samen in die virtuele wereld terecht.

314
00:17:32.970 --> 00:17:35.890
<v Mila>En als je dan naar elkaar toe loopt, dan zie je dus allemaal avatars om je heen.

315
00:17:36.010 --> 00:17:37.670
<v Mila>Dat zijn eigenlijk de mensen met wie je bent.

316
00:17:38.090 --> 00:17:43.650
<v Mila>En als die avatars elkaars handen aanraken, dan raken ook elkaars echte handen aan.

317
00:17:44.070 --> 00:17:46.150
<v Mila>Omdat het dus precies goed gecalibreerd is.

318
00:17:46.410 --> 00:17:46.670
<v Saber>Vet.

319
00:17:46.990 --> 00:17:50.530
<v Mila>Dus dat heet Location Based Multiplayer VR.

320
00:17:50.890 --> 00:17:51.510
<v Kishen>Ah, oké.

321
00:17:51.790 --> 00:17:55.130
<v Mila>Het is best wel een niche die nu wel echt aan het opkomen is.

322
00:17:55.870 --> 00:18:00.390
<v Mila>Want het is ja, multiplayer VR maken is nog net wat lastiger dan normale VR maken.

323
00:18:00.510 --> 00:18:01.150
<v Saber>Ja, zo klinkt het ook.

324
00:18:01.150 --> 00:18:05.210
<v Mila>Maar wij vinden het geweldig om mensen toch te verbinden door die technologie...

325
00:18:05.210 --> 00:18:08.530
<v Mila>en samen iets te laten beleven. Want anders zet je zo'n VR headset op...

326
00:18:09.354 --> 00:18:11.814
<v Mila>Ja, is het? Doei! En dan ben je drie kwartier weg.

327
00:18:12.214 --> 00:18:12.454
<v Kishen>Ja.

328
00:18:13.634 --> 00:18:17.014
<v Mila>Daar vinden wij gewoon niks aan. Dus hoe meer je het samen kan doen,

329
00:18:17.094 --> 00:18:19.454
<v Mila>hoe beter. En daar maken we allerlei concepten omheen.

330
00:18:19.594 --> 00:18:19.994
<v Kishen>Oh ja.

331
00:18:20.194 --> 00:18:24.454
<v Sammy>Ik denk ook dat dat het stukje van VR is. Wat wel echt populair aan het worden

332
00:18:24.454 --> 00:18:26.234
<v Sammy>is. Aan het worden of gebleven is.

333
00:18:26.454 --> 00:18:30.554
<v Sammy>Ja. Je ziet bij de VR-games op de PlayStation bijvoorbeeld.

334
00:18:31.174 --> 00:18:32.934
<v Sammy>Nou ja, dat zijn er niet echt meer geworden.

335
00:18:33.174 --> 00:18:33.374
<v Saber>Nee.

336
00:18:33.714 --> 00:18:39.034
<v Sammy>Maar dit op locatie en met elkaar. Dat vinden mensen nog steeds heel leuk.

337
00:18:39.034 --> 00:18:43.094
<v Kishen>Nou, over mensen gesproken. Ik kwam binnen dus bij jullie voor het eerst.

338
00:18:43.434 --> 00:18:46.534
<v Kishen>Samen en ik kwamen binnen. En toen rook het heel erg naar plastic.

339
00:18:47.214 --> 00:18:49.554
<v Kishen>Toen we binnenkwamen. We dachten, oké, wat is dit dan?

340
00:18:50.794 --> 00:18:54.214
<v Kishen>Maar ja, misschien wat mij opviel is inderdaad. Jullie hadden echt een hele

341
00:18:54.214 --> 00:18:56.494
<v Kishen>grote... Ja, wat is het? Een koepel? Een plastique koepel?

342
00:18:56.794 --> 00:18:58.954
<v Kishen>Misschien kun je daar iets over vertellen? Ja, zeker.

343
00:18:58.974 --> 00:19:03.554
<v Mila>Mag het al of niet? Ja, nee, dat mag zeker. Ja, ja, ja. Wat je rookt is de installatie

344
00:19:03.554 --> 00:19:05.654
<v Mila>van de oxytocine machine.

345
00:19:06.674 --> 00:19:09.694
<v Mila>En oxytocine, ik weet niet of jullie dat bekijken... kent voorkomt,

346
00:19:09.754 --> 00:19:12.294
<v Mila>maar een knuffelhormoon wordt dat ook wel genoemd.

347
00:19:12.334 --> 00:19:15.654
<v Mila>Dus als mensen een hele schattige puppy zien, maak je dat hormoon aan.

348
00:19:15.854 --> 00:19:19.594
<v Mila>Of als je een hele goede connectie hebt met iemand, als je knuffelt, noem maar op.

349
00:19:20.234 --> 00:19:20.894
<v Kishen>Ecstasy ook.

350
00:19:21.254 --> 00:19:22.734
<v Mila>Ja, precies. Ik denk het wel.

351
00:19:23.294 --> 00:19:24.214
<v Kishen>Oh, daar weet je niks van.

352
00:19:24.474 --> 00:19:26.814
<v Saber>Nee, ik verkocht het al. Nee, nee, nee. Sorry, dat zei ik niet.

353
00:19:27.594 --> 00:19:33.374
<v Mila>Ja, en die installatie heet zo omdat we mensen uit verschillende sociale bubbels

354
00:19:33.374 --> 00:19:37.394
<v Mila>gaan verbinden door middel van VR. Dus dan kom je in zo'n cocoon terecht.

355
00:19:37.634 --> 00:19:40.814
<v Mila>Die fysieke plastic de ruikende bubbel waar we het net over hadden.

356
00:19:41.154 --> 00:19:44.654
<v Mila>Zetten we er eentje bijvoorbeeld in Amsterdam neer... en eentje in Groningen

357
00:19:44.654 --> 00:19:46.454
<v Mila>of whatever... aan de andere kant van Nederland.

358
00:19:46.854 --> 00:19:50.754
<v Mila>En dan leren mensen elkaar kennen... in een virtuele ruimte...

359
00:19:50.754 --> 00:19:52.574
<v Mila>maar ze kunnen niet oordelen op basis van uiterlijk.

360
00:19:52.974 --> 00:19:58.754
<v Mila>Noem maar op. Want je zit in die hele veilige virtuele space... in de cocoon.

361
00:19:58.914 --> 00:20:02.494
<v Mila>Dus zo komen mensen uit andere sociale bubbels... dichter bij elkaar.

362
00:20:02.734 --> 00:20:04.414
<v Mila>Op een hele dromerige...

363
00:20:05.690 --> 00:20:06.830
<v Mila>Een plezierige manier.

364
00:20:06.930 --> 00:20:08.310
<v Saber>Ja, ja. Vet.

365
00:20:09.230 --> 00:20:13.230
<v Kishen>Maar ik kan me best voorstellen dat dat dan inderdaad wel leuk is op dat moment.

366
00:20:13.510 --> 00:20:16.190
<v Kishen>Maar op een gegeven moment moet je elkaar toch wel gaan zien. Dus ook echt.

367
00:20:16.810 --> 00:20:21.910
<v Kishen>Wat is die brug, zeg maar, om die te slaan? Of maakt het dan niet meer uit?

368
00:20:22.450 --> 00:20:31.490
<v Sammy>Het hoeft dus niet. En mensen kunnen ervoor kiezen om elkaars contactgegevens uit te wisselen.

369
00:20:32.330 --> 00:20:36.490
<v Sammy>Maar het hoeft ook niet. Het kan ook een eenmalige mooie ontmoeting in VR zijn.

370
00:20:36.610 --> 00:20:38.370
<v Sammy>En er blijft een soort van mysterie hangen.

371
00:20:38.510 --> 00:20:40.870
<v Mila>Oh ja, dat mysterie is ook juist mooi.

372
00:20:42.190 --> 00:20:46.890
<v Kishen>Ik moet ineens denken aan de tijd dat ik... Poeh, nog naar TMF en zo keek.

373
00:20:47.110 --> 00:20:49.330
<v Kishen>Ik weet niet of zo mensen zullen nu echt denken. TMF was dat.

374
00:20:49.830 --> 00:20:54.290
<v Kishen>The Music Factory was dat, ja. Dat was een tv zender.

375
00:20:55.170 --> 00:20:58.590
<v Kishen>En daar kon je dan... Oh, sorry. Daar kon je... Het zat gelijk ook even.

376
00:21:00.850 --> 00:21:05.050
<v Kishen>Weet dat... Daar kon je dus ook naar een TMF chat op internet.

377
00:21:05.150 --> 00:21:07.790
<v Kishen>Dat was internet net gestart.

378
00:21:07.930 --> 00:21:10.930
<v Kishen>Toen ging ik naar de bibliotheek. En daar kon je dan met mensen chatten.

379
00:21:11.550 --> 00:21:14.470
<v Kishen>Iedereen die daar aangesloten was.

380
00:21:15.210 --> 00:21:20.390
<v Kishen>En nu zitten we allemaal via WhatsApp contactgegevens. We hebben niet echt chatgroepen

381
00:21:20.390 --> 00:21:22.350
<v Kishen>meer volgens mij. In je WhatsApp.

382
00:21:22.810 --> 00:21:27.090
<v Kishen>WhatsApp, ja oké. Maar goed, dat zijn wel mensen die je dan uitnodigen.

383
00:21:27.570 --> 00:21:29.370
<v Saber>Oh zo, je bedoelt met anonieme mensen.

384
00:21:30.450 --> 00:21:35.590
<v Kishen>In de tijd van IRC bijvoorbeeld. Dat had je toch ook. Dat was gewoon een open

385
00:21:35.590 --> 00:21:37.330
<v Kishen>groep. Waar je dan naar binnen ging en ging chatten.

386
00:21:37.850 --> 00:21:41.310
<v Kishen>Maar dat was een beetje hetzelfde dat gevoel. Dat je dan inderdaad iemand ontmoet.

387
00:21:41.370 --> 00:21:43.890
<v Kishen>En die dan heel bijzondere vragen aan je stelt. En denkt.

388
00:21:45.130 --> 00:21:46.350
<v Saber>Het is wat wel echt.

389
00:21:47.015 --> 00:21:51.035
<v Saber>Denk echt anders was. Wij zaten met z'n allen. Het waren gewoon nerds in het begin.

390
00:21:51.415 --> 00:21:55.395
<v Saber>Dus we zaten allemaal al in dezelfde bubbel. We waren een beetje dezelfde soort mensen.

391
00:21:56.295 --> 00:21:59.615
<v Saber>Dus dit is wel echt compleet. Maar hebben jullie het al gedaan?

392
00:21:59.815 --> 00:22:03.455
<v Mila>Ja, we hebben een prototype. Daar zijn we echt jaren geleden mee begonnen.

393
00:22:03.575 --> 00:22:06.495
<v Mila>Althans, toen noemden we het geen prototype. Maar nu, jaren later wel.

394
00:22:07.515 --> 00:22:10.535
<v Mila>En die hebben we ook een keertje laten zien. In het Stedelijk Museum.

395
00:22:10.995 --> 00:22:15.595
<v Mila>De ander stond in de Belmer. En er stonden nog wat cocoons op andere plekken in Amsterdam.

396
00:22:16.695 --> 00:22:22.395
<v Mila>en het is zo bizar om te zien hoe mensen in VR op elkaar reageren want mensen

397
00:22:22.395 --> 00:22:26.815
<v Mila>gaan echt geheimen vertellen die ze normaal niet zouden vertellen ik heb een

398
00:22:26.815 --> 00:22:31.795
<v Mila>keertje stonden ook in Italië ik was in Italië en volgens mij stond de ander in,

399
00:22:32.615 --> 00:22:36.095
<v Mila>Oostenrijk en toen ging een vrouw tegen me, toen ik er zelf in ging vertellen

400
00:22:36.095 --> 00:22:39.395
<v Mila>dat ze eigenlijk wilde scheiden van haar man en dat ze dat nog aan niemand had

401
00:22:39.395 --> 00:22:43.115
<v Mila>verteld dus het feit dat je elkaar niet ziet maar wel in zo'n hele warme,

402
00:22:43.175 --> 00:22:44.895
<v Mila>romerige omgeving Je moet allemaal dingetjes doen.

403
00:22:45.015 --> 00:22:47.555
<v Saber>Dus er gebeuren echt dingen die je gewoon niet voorspelt.

404
00:22:47.895 --> 00:22:50.675
<v Mila>Ja, mensen gaan echt helemaal open.

405
00:22:50.835 --> 00:22:54.195
<v Saber>Maar het is heel erg private. Het is niet zo dat je dit uitzendt of zo.

406
00:22:54.895 --> 00:22:57.235
<v Saber>Het is echt tussen die twee personen. En that's it.

407
00:22:57.475 --> 00:22:59.395
<v Mila>Ja, hele intieme connectie.

408
00:22:59.395 --> 00:23:02.755
<v Saber>Ja, dat snap ik wel. Dat had ik niet verwacht. Ik dacht meer,

409
00:23:02.935 --> 00:23:06.315
<v Saber>er is iemand anders daar. En die een beetje babbelen met elkaar.

410
00:23:07.615 --> 00:23:13.035
<v Kishen>En als je kijkt nu naar VR en de ontwikkelingen. Wat is de huidige staat,

411
00:23:13.135 --> 00:23:15.655
<v Kishen>vinden jullie, op dit moment van VR?

412
00:23:16.345 --> 00:23:21.925
<v Sammy>Nou, ik denk dat er was een hype. Voor de AI-hype had je de VR-hype.

413
00:23:22.065 --> 00:23:22.545
<v Kishen>Denk je.

414
00:23:24.105 --> 00:23:29.185
<v Sammy>Ja, Facebook had het plan, we gaan de metaverse maken. En dat wordt het nieuwe ding.

415
00:23:29.725 --> 00:23:33.125
<v Sammy>Dus die hype zijn we nu denk ik een beetje voorbij.

416
00:23:34.645 --> 00:23:39.025
<v Sammy>Dus het is ietsjes minder. Er wordt iets minder over gesproken natuurlijk.

417
00:23:39.265 --> 00:23:42.445
<v Sammy>Het gaat allemaal over AI, dat zullen jullie vast ook hebben gemerkt.

418
00:23:42.905 --> 00:23:51.205
<v Sammy>Maar ja, zoals jij zegt, de fysieke locatie gerichte VR is nog steeds wel echt populair.

419
00:23:51.565 --> 00:23:55.945
<v Mila>Ja, want er zijn heel vaak distributieproblemen rondom VR. Dus stel je ziet

420
00:23:55.945 --> 00:23:58.445
<v Mila>het op een festival waar jij ook was, op IFFR.

421
00:23:58.945 --> 00:24:02.525
<v Mila>Ja, als je dan allemaal singleplayer VR hebt, dan heb je superveel mensen nodig

422
00:24:02.525 --> 00:24:04.925
<v Mila>die runnen. Dus heel veel personeelskosten.

423
00:24:05.205 --> 00:24:09.865
<v Mila>En voor heel weinig mensen die VR beleven. Dus multiplayer lost dat probleem

424
00:24:09.865 --> 00:24:12.785
<v Mila>op, doordat er meer mensen tegelijkertijd in VR kunnen.

425
00:24:13.105 --> 00:24:16.265
<v Mila>En je brengt mensen samen en je hebt minder personeel nodig.

426
00:24:16.625 --> 00:24:21.105
<v Mila>Dus conceptueel en financieel is het eigenlijk een uitkomst.

427
00:24:21.145 --> 00:24:22.685
<v Mila>Wat je nu meer en meer ziet.

428
00:24:23.125 --> 00:24:24.025
<v Saber>Ja, vet.

429
00:24:24.965 --> 00:24:28.465
<v Kishen>En is er ook een bepaalde, ja oké, je zei het net al een beetje,

430
00:24:28.625 --> 00:24:31.185
<v Kishen>een trend waar we op moeten gaan letten in VR.

431
00:24:32.665 --> 00:24:36.605
<v Kishen>Dus inderdaad, noem het even de physical touch ofzo, kan ik dat zo noemen?

432
00:24:37.105 --> 00:24:37.885
<v Mila>Ja, zeker.

433
00:24:38.325 --> 00:24:41.885
<v Kishen>Zijn er nog andere trends waarvan je denkt van nou, stel dat ik in VR zou willen

434
00:24:41.885 --> 00:24:43.625
<v Kishen>gaan treden, daar moet ik iets op gaan letten?

435
00:24:45.731 --> 00:24:46.591
<v Sammy>Goeie vraag.

436
00:24:46.891 --> 00:24:50.251
<v Mila>Jij weet hier meer over, maar je hoort nu heel veel over Gaussian-spladding.

437
00:24:50.671 --> 00:24:52.171
<v Mila>De techniek om het te maken.

438
00:24:52.411 --> 00:24:54.431
<v Sammy>Ja, dat is een goeie.

439
00:24:54.531 --> 00:24:55.091
<v Kishen>Wat is dat dan?

440
00:24:55.171 --> 00:25:03.311
<v Sammy>Het is heel erg zwaar om traditionele 3D te renderen in stand-alone VR-headsets.

441
00:25:03.611 --> 00:25:08.511
<v Sammy>Misschien goed om even uit te leggen wat het verschil is tussen stand-alone en tethered.

442
00:25:08.851 --> 00:25:12.411
<v Sammy>Nou ja, stand-alone is eigenlijk dat de hele computer in de bril zelf zit.

443
00:25:13.131 --> 00:25:18.851
<v Sammy>Alleen dan heb je dus te maken met een mobiele GPU. Dus dat is gewoon niet zo sterk.

444
00:25:18.991 --> 00:25:24.051
<v Sammy>Ja, je kan niet zo'n hele mooie 3D-omgeving maken als op een computer.

445
00:25:24.611 --> 00:25:30.391
<v Sammy>Daarnaast is het ook zo dat in een VR-headset... je in principe veel grotere

446
00:25:30.391 --> 00:25:36.091
<v Sammy>field of view moet renderen... dan op een computerscherm. Dus je moet al meer renderen.

447
00:25:36.391 --> 00:25:40.251
<v Sammy>Dus het kost al meer rekenkracht. En je moet twee ogen renderen...

448
00:25:40.251 --> 00:25:42.371
<v Sammy>Want die ogen staan net iets uit elkaar.

449
00:25:43.151 --> 00:25:46.471
<v Sammy>Nou ja, er zijn wel allemaal trucjes voor om dat efficiënter te maken.

450
00:25:46.971 --> 00:25:52.891
<v Sammy>Maar alsnog is dat veel zwaarder dan gewoon iets op een scherm projecteren.

451
00:25:53.271 --> 00:25:56.991
<v Mila>Dus in stand-alone gaan we heel vaak voor een low-poly uiterlijk.

452
00:25:57.071 --> 00:26:00.431
<v Mila>Wat eigenlijk een beetje hoekig en simpel is. Maar in de stel kan je ook juist

453
00:26:00.431 --> 00:26:01.531
<v Mila>weer artistiek omarmen.

454
00:26:01.731 --> 00:26:03.631
<v Mila>Zoals bijvoorbeeld in de VR silent disco.

455
00:26:03.851 --> 00:26:07.431
<v Mila>Alles heel brutalistisch en een beetje afhaag zo maken.

456
00:26:07.431 --> 00:26:10.991
<v Sammy>Ja, en nu is er een nieuwe techniek.

457
00:26:11.111 --> 00:26:13.751
<v Sammy>Nou ja, ik weet eigenlijk niet of die zo nieuw is en ik moet zeggen,

458
00:26:13.871 --> 00:26:19.911
<v Sammy>ik weet de details er ook niet echt over, maar dat zijn eigenlijk Gaussian Splats

459
00:26:19.911 --> 00:26:23.971
<v Sammy>en die kunnen gegenereerd worden door onder andere AI.

460
00:26:24.631 --> 00:26:28.151
<v Sammy>Volgens mij kan je ze ook zelf maken, maar ik weet niet hoe dat werkt.

461
00:26:28.211 --> 00:26:29.971
<v Sammy>Volgens mij kan je ze ook scannen zelf.

462
00:26:30.291 --> 00:26:30.711
<v Kishen>Oké.

463
00:26:30.831 --> 00:26:32.391
<v Sammy>Dus je kan de ruimte scannen. Ja.

464
00:26:32.722 --> 00:26:39.242
<v Sammy>Alleen het nadeel daarvan is dat het alleen goed eruit ziet op één punt in de 3D-wereld.

465
00:26:39.362 --> 00:26:44.102
<v Sammy>Zodra je er dan uitloopt, dan wordt het ineens heel erg glitchy.

466
00:26:47.002 --> 00:26:50.782
<v Kishen>Maar dat is misschien wel een ontwikkeling die nog gaande is?

467
00:26:50.962 --> 00:26:57.742
<v Sammy>Ja, want je kan hyperrealisme krijgen in een heel erg laag, low-end device.

468
00:26:58.222 --> 00:27:01.922
<v Sammy>Ik heb nog niet echt VR-makers gezien die het gebruiken.

469
00:27:01.922 --> 00:27:06.642
<v Mila>We hebben het laatst geprobeerd met twee VR-developers. Want ze wilden eigenlijk

470
00:27:06.642 --> 00:27:09.402
<v Mila>een hele mooie realistische huiskameromgeving.

471
00:27:09.862 --> 00:27:12.762
<v Mila>Toen dachten we, weet je wat, laten we het proberen. Maar toen uiteindelijk,

472
00:27:12.882 --> 00:27:15.582
<v Mila>tijdens dat project, kwamen we toch achter van... Nee, we moeten toch op de

473
00:27:15.582 --> 00:27:18.542
<v Mila>ouderwetse tour gaan. Maar ik denk niet dat het nog lang zal duren.

474
00:27:18.762 --> 00:27:21.162
<v Kishen>Oké, waar lag dat dan aan? Omdat het dan nog niet netjes klopt?

475
00:27:21.162 --> 00:27:25.702
<v Mila>Ja, wat Sammy zei. Als je op één punt blijft staan, dan ziet het alles er goed uit.

476
00:27:25.782 --> 00:27:29.342
<v Mila>Dan is het bijna een soort van foto om je heen. Maar zodra je dan twee meter

477
00:27:29.342 --> 00:27:32.962
<v Mila>verder loopt, dan heb je een heel raar perspectief en ziet het er glitchy uit.

478
00:27:33.302 --> 00:27:35.822
<v Saber>Maar het heet Gaussian Splatting.

479
00:27:36.002 --> 00:27:37.382
<v Kishen>Gaussian Splatting, oké.

480
00:27:37.662 --> 00:27:41.242
<v Saber>Ja, ik ken alleen een Gaussian Filter uit Photoshop.

481
00:27:41.662 --> 00:27:42.602
<v Kishen>Is dat hetzelfde, met je?

482
00:27:43.482 --> 00:27:48.342
<v Saber>Ja, hoe kom je, want dat Splatting is gewoon, nou zit ik weer aan Splatoon te denken op...

483
00:27:49.242 --> 00:27:51.642
<v Mila>Volgens mij is dat idee ook, maar goed.

484
00:27:51.642 --> 00:27:58.542
<v Sammy>Het zijn eigenlijk een soort van, je kan het zien als pixels die in een 3D space worden geprojecteerd.

485
00:27:58.662 --> 00:27:59.242
<v Saber>Ja, precies.

486
00:28:00.902 --> 00:28:03.922
<v Sammy>Vandaar dus ook dat als je uit een 3D space...

487
00:28:05.034 --> 00:28:09.054
<v Sammy>Dat de pixels niet meer goed geplaatst. Dat is een beetje het idee.

488
00:28:09.254 --> 00:28:12.654
<v Sammy>Maar de techniek daarachter werkt iets anders.

489
00:28:13.054 --> 00:28:15.254
<v Sammy>Ik zou het zo niet uit kunnen leggen.

490
00:28:15.614 --> 00:28:17.214
<v Saber>In de show notes zetten we gewoon een link.

491
00:28:17.454 --> 00:28:21.274
<v Kishen>Ja toch? Dat is op zich wel een goede trend misschien om te volgen.

492
00:28:22.514 --> 00:28:25.694
<v Kishen>Maar we hadden het net ook heel even volgens mij over avatars.

493
00:28:25.734 --> 00:28:29.254
<v Kishen>Of was het buiten deze opname? Ik weet het even meer. Maar we hadden het net even over avatars.

494
00:28:30.194 --> 00:28:34.194
<v Kishen>Is het al zover dat je AI daarvoor kan gebruiken?

495
00:28:34.194 --> 00:28:38.454
<v Kishen>dat je je avatars kan laten genereren laat ik het zo maar even zeggen en nou

496
00:28:38.454 --> 00:28:41.274
<v Kishen>ja, jullie knikken al ja dus ik denk dat iedereen ook denkt ja,

497
00:28:41.354 --> 00:28:46.654
<v Kishen>dat zal er heus wel zijn maar in hoeverre hebben jullie de ervaring mee en denken

498
00:28:46.654 --> 00:28:51.494
<v Kishen>jullie na over de risico's die daar lopen want ja, je hebt toch heel veel deepfake,

499
00:28:52.554 --> 00:28:53.674
<v Kishen>in de wereld nu al,

500
00:28:54.894 --> 00:28:56.974
<v Kishen>in hoeverre hebben jullie daar ervaring mee,

501
00:28:57.589 --> 00:28:58.809
<v Kishen>Of houden jullie er geen rekening mee?

502
00:28:59.349 --> 00:29:03.149
<v Mila>Ja, we zijn heel veel bezig met conversationele AI.

503
00:29:03.689 --> 00:29:06.909
<v Mila>Omdat, ja, net als multiplayer VR, dat kan heel intuïtief zijn.

504
00:29:07.209 --> 00:29:10.369
<v Mila>En we zijn, alle content die we maken is eigenlijk niet zo...

505
00:29:10.369 --> 00:29:12.869
<v Mila>met hele ingewikkelde controllers en allerlei knoppen.

506
00:29:12.969 --> 00:29:14.909
<v Mila>Het is eigenlijk dat iedereen van elke leeftijd het kan doen.

507
00:29:14.989 --> 00:29:16.849
<v Mila>Gewoon superintuïtief en makkelijk.

508
00:29:17.109 --> 00:29:21.329
<v Mila>En conversationele AI heeft die karaktereigenschappen ook. Want je praat er gewoon mee.

509
00:29:21.729 --> 00:29:25.949
<v Mila>En, nou ja, de meeste mensen kunnen praten. En in ieder geval meer dan lezen.

510
00:29:25.949 --> 00:29:26.589
<v Saber>Ja, juist.

511
00:29:26.929 --> 00:29:33.429
<v Mila>Dus we hebben verschillende conversationele AI's. Soms in de vorm van avatars. In VR of niet in VR.

512
00:29:34.049 --> 00:29:37.829
<v Mila>Op een tablet, op een website, noem maar op. Maar je wil natuurlijk niet dat

513
00:29:37.829 --> 00:29:40.249
<v Mila>die conversationele AI's de verkeerde dingen zeggen.

514
00:29:40.689 --> 00:29:44.109
<v Mila>Dus daar voor één project ben jij heel veel mee bezig geweest, Sam.

515
00:29:44.469 --> 00:29:50.149
<v Mila>Dat je, als je zegt dat je er een eind aan wil maken bijvoorbeeld.

516
00:29:50.489 --> 00:29:51.329
<v Saber>Oh ja, ja.

517
00:29:51.469 --> 00:29:54.669
<v Mila>Dat de AI niet tips geeft om dat te gaan doen.

518
00:29:54.669 --> 00:29:55.329
<v Kishen>Ja, precies.

519
00:29:56.769 --> 00:30:01.249
<v Saber>Wat een totaal realistische iets is. Wel heftig. Wat gebeurt ook toch?

520
00:30:01.469 --> 00:30:05.669
<v Sammy>Ja, en zo'n AI kan altijd wat onvoorspelbaar zeggen.

521
00:30:06.489 --> 00:30:12.589
<v Sammy>Dus daarom is het zakel om er altijd bij te zetten dat het een AI is en dat hij fouten kan maken.

522
00:30:13.249 --> 00:30:18.129
<v Sammy>Ik denk ook dat we als samenleving steeds meer daaraan wennen dat er wel eens

523
00:30:18.129 --> 00:30:19.989
<v Sammy>iets raars gezegd wordt door een AI.

524
00:30:21.349 --> 00:30:26.129
<v Sammy>Dus, maar goed, om terug te komen op die avatars, misschien wel leuk om wat projectjes te noemen.

525
00:30:26.969 --> 00:30:32.349
<v Sammy>Want we hebben in VR, dat is eigenlijk het project waar ik hiermee als eerste

526
00:30:32.349 --> 00:30:33.929
<v Sammy>mee begon toen ik hier kwam werken.

527
00:30:34.469 --> 00:30:37.189
<v Sammy>Hebben we een hele oude, zagrijnige man gemaakt.

528
00:30:37.469 --> 00:30:37.949
<v Mila>Walter.

529
00:30:38.209 --> 00:30:42.369
<v Sammy>Walter heet die. Met een hele oude, zagrijnige mannen.

530
00:30:43.084 --> 00:30:43.564
<v Sammy>Naam?

531
00:30:43.664 --> 00:30:48.784
<v Kishen>Naam, vonden wij. Naam zeggen, hè. Iedereen kent wel een Walter die chagrijnig is.

532
00:30:48.944 --> 00:30:57.564
<v Sammy>Toch? Ja, dus en, nou ja, Walter is eigenlijk een trainingstoel voor mensen in de zorg.

533
00:30:58.684 --> 00:31:04.944
<v Sammy>Ja, en Walter die moet je eigenlijk overhalen om een stukje technologie in huis

534
00:31:04.944 --> 00:31:09.804
<v Sammy>te nemen om zijn leven makkelijker te maken. Maar Walter heeft een hekel aan technologie.

535
00:31:10.604 --> 00:31:15.124
<v Sammy>Alles wat een scherm heeft, moet je niet aankomen zetten bij Walter.

536
00:31:16.164 --> 00:31:20.924
<v Sammy>Dus nou ja, we hebben hem een heel leuk karakter om een AI te geven.

537
00:31:21.404 --> 00:31:25.744
<v Sammy>En we hebben hem dat karakter gegeven en je moet eigenlijk verschillende stappen doorlopen...

538
00:31:26.464 --> 00:31:30.784
<v Sammy>om hem uiteindelijk over te halen om toch dat stukje technologie in huis te nemen.

539
00:31:31.504 --> 00:31:35.124
<v Sammy>Ja, en dat is de trainingstool voor mensen in de zorg.

540
00:31:36.072 --> 00:31:40.212
<v Mila>Je moet je voor je zien dat je dus in VR tegenover die boze man zit.

541
00:31:40.492 --> 00:31:42.752
<v Mila>In een hele ongezellige huiskamer.

542
00:31:43.052 --> 00:31:47.712
<v Mila>Het is best wel intimiderend als dat VR karakter alleen maar loopt te bommen.

543
00:31:47.892 --> 00:31:51.692
<v Mila>Terwijl jij je best doet om hem te motiveren en te enthousiasmeren.

544
00:31:51.752 --> 00:31:52.952
<v Mila>En alles uit de kast haalt.

545
00:31:53.552 --> 00:31:57.012
<v Mila>Dus het is best moeilijk om het voor elkaar te krijgen.

546
00:31:58.012 --> 00:32:02.032
<v Mila>En soms lukt het dus die zorgprofessionals ook niet. Niet om Walter te overtuigen

547
00:32:02.032 --> 00:32:08.272
<v Mila>om die technologie in de proefperiode in te zetten. Dus dan zie je die zorgprofessionals echt zo.

548
00:32:08.712 --> 00:32:10.652
<v Mila>Ja, hoe kan dit nou?

549
00:32:11.512 --> 00:32:16.712
<v Sammy>En het is ook grappig. We hebben dat echt de VR-omgeving gebruikt in de ervaring.

550
00:32:16.872 --> 00:32:20.432
<v Sammy>Dus ja, je ziet ook dat hij zijn pillen bijvoorbeeld op de grond laat slingeren.

551
00:32:20.552 --> 00:32:22.252
<v Sammy>Dat zijn huis een rotzooi is.

552
00:32:22.792 --> 00:32:26.852
<v Sammy>Dat er niks in zijn koelkast staat. En dat zijn allemaal dingen waar je over kan beginnen.

553
00:32:27.192 --> 00:32:33.412
<v Sammy>Waardoor hij dan over zijn vrouw begint. die is verloren en dan win je zijn hart langzaam een.

554
00:32:33.412 --> 00:32:34.492
<v Kishen>Beetje en.

555
00:32:34.492 --> 00:32:38.132
<v Sammy>Dan luistert die toch meer naar je dus ja.

556
00:32:38.132 --> 00:32:43.032
<v Kishen>Heel leuk onderwerp trouwens en ook heel interessant,

557
00:32:43.732 --> 00:32:50.552
<v Kishen>hoe dit onderwerp gaat helpen om mensen ook gewoon details uit het verhaal te

558
00:32:50.552 --> 00:32:54.692
<v Kishen>halen maar je moet het toch op een of andere manier bouwen dus ik ben wel benieuwd

559
00:32:54.692 --> 00:32:59.352
<v Kishen>naar hoe jullie dit dan bouwen je moet het toch uiteindelijk ontwikkelen

560
00:32:59.632 --> 00:33:02.232
<v Kishen>Noem het even software ontwikkelen. Ik weet even niet hoe je het anders moet noemen.

561
00:33:02.412 --> 00:33:03.152
<v Sammy>Ja, ja, ja.

562
00:33:05.552 --> 00:33:10.732
<v Sammy>Nou, allereerst hebben we dit natuurlijk in Unity gebouwd. Omdat we stand-alone headsets gebruiken.

563
00:33:10.952 --> 00:33:16.452
<v Sammy>Toch wat lagere kwaliteit graphics nodig. Dus nou ja, je hebt de tegenhanger Unreal Engine.

564
00:33:16.712 --> 00:33:19.812
<v Sammy>Dat is toch wat meer voor de zwaardere game toepassingen.

565
00:33:20.312 --> 00:33:25.992
<v Sammy>Dus wij gebruiken dan vaak Unity. En er is een hele mooie tool eigenlijk.

566
00:33:26.232 --> 00:33:30.452
<v Sammy>Een mooie API om 3D karakters te maken. Dat heet Conv AI.

567
00:33:31.837 --> 00:33:35.417
<v Sammy>En zij waren er al vrij snel mee, vrij vroeg mee. Dat je dus,

568
00:33:35.577 --> 00:33:39.117
<v Sammy>ja, je kan prompten en er zit een API aan vast.

569
00:33:39.457 --> 00:33:43.417
<v Sammy>En die kan je koppelen aan een 3D-karakter, dus een 3D-model.

570
00:33:44.157 --> 00:33:51.677
<v Sammy>En die zorgt ook dat die mondbewegingen met de LLM-tekst naar spraak,

571
00:33:51.757 --> 00:33:54.237
<v Sammy>dat dat allemaal samenkomt tegelijk.

572
00:33:54.777 --> 00:33:59.517
<v Sammy>En wat hij zelfs kan doen, is emoties op het gezicht tonen.

573
00:33:59.517 --> 00:34:03.477
<v Sammy>dus als Walter blij is dan gaat hij ook lachen,

574
00:34:04.277 --> 00:34:10.417
<v Sammy>dus dat kan en ja dus dat is een hele leuke tool, je kan ook zeg maar in een

575
00:34:10.417 --> 00:34:15.317
<v Sammy>web dashboard zelf kan je al een 3D karakter maken, kan je ermee praten dus

576
00:34:15.317 --> 00:34:18.757
<v Sammy>dat is heel leuk dus dat hebben we gebruikt het.

577
00:34:18.757 --> 00:34:22.617
<v Saber>Gedrag van Walter, hoe is dat dan? zijn er regels of business rules?

578
00:34:22.717 --> 00:34:28.157
<v Saber>ik noem het dan business rules maar geef je dan de regels op of het gedrag?

579
00:34:29.137 --> 00:34:32.437
<v Mila>En wat wel bijzonder is in dit geval, is dit hebben we echt in samenwerking

580
00:34:32.437 --> 00:34:34.197
<v Mila>met die zorgorganisatie gedaan.

581
00:34:34.297 --> 00:34:39.777
<v Mila>Want wij weten natuurlijk niet wat de perfecte gespreksvaardigheid wil zijn.

582
00:34:40.097 --> 00:34:43.877
<v Mila>Dus we hebben echt overlegd van oké, hoe zou het perfecte gesprek eruit zien?

583
00:34:43.977 --> 00:34:47.997
<v Mila>Er zijn bepaalde theorieën voor en dat hebben we dan weer toegepast in de prompt.

584
00:34:48.357 --> 00:34:52.277
<v Mila>En als dan de persoon in VR het niet goed doet, dan kan je ook niet naar de volgende stap.

585
00:34:52.677 --> 00:34:56.817
<v Kishen>Dus je bent het aan het trainen als het ware. Met trainingsdata noemen ze dat toch?

586
00:34:56.817 --> 00:35:01.457
<v Sammy>Ja, en daarnaast volgt Walter eigenlijk een soort van beslisboom.

587
00:35:02.577 --> 00:35:08.817
<v Sammy>Dus hij heeft bepaalde statussen van prompts, bovenop zijn normale prompts.

588
00:35:09.637 --> 00:35:09.857
<v Kishen>Ja, precies.

589
00:35:10.017 --> 00:35:10.577
<v Sammy>En dan...

590
00:35:11.647 --> 00:35:16.447
<v Sammy>Als je zo reageert, dan ga je die kant op in het gesprek. En dan klapt hij nog

591
00:35:16.447 --> 00:35:18.567
<v Sammy>meer dicht. Of dan wordt hij nog zachtreiniger.

592
00:35:18.867 --> 00:35:26.427
<v Sammy>Maar als je over zijn vrouw begint, zeg maar, dan gaat hij steeds meer zich openen naar je.

593
00:35:26.647 --> 00:35:30.207
<v Sammy>En dan wil hij toch wel een keer die technologie proberen. Dus op die manier

594
00:35:30.207 --> 00:35:32.447
<v Sammy>hebben we dat als een hele grote beslisboom.

595
00:35:33.287 --> 00:35:35.487
<v Sammy>Doe je dat eigenlijk ook in traditionele games?

596
00:35:35.747 --> 00:35:40.027
<v Kishen>Ja, dat wilde ik net zeggen, toch? Want het klinkt als een softwareontwikkelspelletje wat je bouwt.

597
00:35:40.027 --> 00:35:44.247
<v Sammy>Precies, ja. Dus het is een beetje een combinatie, want hij heeft wel zijn eigen

598
00:35:44.247 --> 00:35:45.747
<v Sammy>gedrag ook nog een beetje...

599
00:35:46.055 --> 00:35:52.155
<v Sammy>Dus het is niet zo dat je zegt, zeg nu deze zin. Als jij die zin antwoordt.

600
00:35:52.255 --> 00:35:53.835
<v Sammy>Dus het is wat meer opener.

601
00:35:54.755 --> 00:35:56.595
<v Sammy>Dus gedraag je nu een beetje zo.

602
00:35:59.535 --> 00:36:04.375
<v Kishen>En al die prompts. Even een beetje een technische vraag hierover.

603
00:36:04.555 --> 00:36:08.635
<v Kishen>Want ik ben me echt heel nieuwsgierig. Hoe doe je het promptbeheer dan in dat project?

604
00:36:08.855 --> 00:36:11.855
<v Kishen>Want ja, ik ben wel benieuwd. Want ja, het kan natuurlijk wijzigen.

605
00:36:11.935 --> 00:36:17.255
<v Kishen>Kijk, wij zijn gewoon die hard coders. Dus wij weten dat versiebeheer speelt en dat soort dingen.

606
00:36:17.295 --> 00:36:20.395
<v Kishen>Dat zullen jullie waarschijnlijk nu natuurlijk ook hebben met prompt. Hoe doen jullie dat?

607
00:36:20.755 --> 00:36:25.855
<v Sammy>Ja, in dit project is het natuurlijk makkelijk met die tool.

608
00:36:25.975 --> 00:36:27.495
<v Sammy>Dan kan je een karakter aanmaken.

609
00:36:27.895 --> 00:36:34.515
<v Sammy>En daar kan je een beslissboom onderhangen en die kan je prompt geven.

610
00:36:34.815 --> 00:36:39.495
<v Sammy>Je kan zelfs karaktereigenschappen met sliders aanpassen.

611
00:36:39.615 --> 00:36:45.395
<v Sammy>Dus je kan hem extroverter maken of introverter. of heel erg koppig,

612
00:36:45.455 --> 00:36:46.555
<v Sammy>wat we natuurlijk hebben gedaan.

613
00:36:46.855 --> 00:36:48.095
<v Kishen>Ja, uiteraard. Heel leuk.

614
00:36:48.255 --> 00:36:53.395
<v Sammy>Ja, dus dat is heel makkelijk. En ja, wat wij dan doen is, we maken verschillende versies van Walter.

615
00:36:53.955 --> 00:36:56.415
<v Sammy>Walter versie 1, Walter versie 2.

616
00:36:56.635 --> 00:37:00.195
<v Kishen>En hoe is jullie opslag daarin dan? Even gewoon voor de coders thuis,

617
00:37:00.355 --> 00:37:04.195
<v Kishen>hè? Want stel dat je inderdaad hiermee zou beginnen. Waar moet je dan? Welke toolstack?

618
00:37:04.315 --> 00:37:09.195
<v Sammy>Ja, dus Conf.ai, dat slaat dan echt die prompt zelf.

619
00:37:09.375 --> 00:37:13.515
<v Sammy>Dat zit allemaal mooi in zo'n dashboardje. En nou ja, dan de andere kant,

620
00:37:13.735 --> 00:37:18.455
<v Sammy>wat je in Unity bouwt, daar kan je gewoon een kit voor gebruiken.

621
00:37:18.555 --> 00:37:24.155
<v Sammy>In principe, Unity heeft ook een interne tool, plastic heet dat, dat is voor...

622
00:37:24.772 --> 00:37:29.592
<v Sammy>...beginnende game developers heel erg handig. Omdat Git en Unity...

623
00:37:29.592 --> 00:37:33.432
<v Sammy>...kansoms een beetje tricky zijn... ...om de allereerste keer goed in te stellen.

624
00:37:34.012 --> 00:37:37.212
<v Sammy>En je zit ook met die... ...large asset files.

625
00:37:37.472 --> 00:37:38.232
<v Saber>Ja, de binaries.

626
00:37:38.712 --> 00:37:40.432
<v Kishen>Dat is wel een kilo volgens mij.

627
00:37:40.852 --> 00:37:45.612
<v Sammy>Daar zit je al gauw op een Gitlab of zo... ...zit je al gauw tegen plafonds aan.

628
00:37:46.272 --> 00:37:49.892
<v Sammy>En je moet LFS gebruiken... ...wat ook een beetje tricky is.

629
00:37:50.552 --> 00:37:53.232
<v Sammy>Dus als je dan plastic gebruikt... ...dan is dat allemaal...

630
00:37:53.232 --> 00:37:54.792
<v Sammy>is dat allemaal voor je geregeld.

631
00:37:55.032 --> 00:38:02.272
<v Sammy>Alleen ja, ik als code nerd hou ervan om veel opties te hebben en precies te

632
00:38:02.272 --> 00:38:04.312
<v Sammy>zien wat er gebeurt en waarom.

633
00:38:04.672 --> 00:38:09.152
<v Sammy>En CICD erin te kunnen gooien en de oude medetesting en noem maar op.

634
00:38:09.432 --> 00:38:15.512
<v Sammy>Dus ik gebruik voor dat soort projecten wel Git en GitLab. GitLab is mijn favoriet.

635
00:38:15.992 --> 00:38:16.132
<v Kishen>Oh ja.

636
00:38:16.452 --> 00:38:18.772
<v Mila>En voor de beginners Plastic SCM heet het.

637
00:38:18.852 --> 00:38:20.172
<v Sammy>Oh, die kennen ik. Ja.

638
00:38:20.172 --> 00:38:20.332
<v Saber>Ik ken hem.

639
00:38:21.372 --> 00:38:24.372
<v Sammy>Ja, ik zeg plastic, omdat ik zo gewend ben.

640
00:38:24.472 --> 00:38:25.552
<v Saber>Ja, ik dacht al dat het SCM is.

641
00:38:26.512 --> 00:38:27.512
<v Sammy>Plastic SCM, ja.

642
00:38:28.092 --> 00:38:28.852
<v Saber>Die ken ik.

643
00:38:29.452 --> 00:38:30.312
<v Kishen>Had jij nog een vraag?

644
00:38:30.592 --> 00:38:34.132
<v Saber>Nee, ik had geen vraag. Ik herkende, omdat je zei plastic, dacht ik al,

645
00:38:34.312 --> 00:38:35.912
<v Saber>het zal plastic SCM kunnen zijn.

646
00:38:36.152 --> 00:38:36.492
<v Sammy>Ja, ja, ja.

647
00:38:36.672 --> 00:38:38.012
<v Saber>Maar goed, dat is waar.

648
00:38:38.272 --> 00:38:43.172
<v Kishen>Goeie, goeie tip. En je had het net over een model die je dan gebruikt.

649
00:38:43.652 --> 00:38:46.792
<v Kishen>Runnen jullie dan, hosten jullie die dingen dan zelf of doen jullie dat in de

650
00:38:46.792 --> 00:38:50.192
<v Kishen>cloud? Hoe maken jullie gebruik van die LLM's?

651
00:38:51.482 --> 00:38:56.862
<v Sammy>Ja, die tool, Conf.ai, dat is een webdashboard, daar kan je dus verschillende

652
00:38:56.862 --> 00:39:01.482
<v Sammy>LLMs kiezen, die aan je karakter hangt.

653
00:39:01.682 --> 00:39:04.342
<v Sammy>Dus het is heel makkelijk, is al vooraf allemaal dicht.

654
00:39:04.602 --> 00:39:09.622
<v Kishen>Dus alles is al gewoon in een, ja. Hoe heette die, sorry, hoe heette die website nou?

655
00:39:12.182 --> 00:39:13.762
<v Sammy>Conf.ai, Conf.ai.

656
00:39:13.902 --> 00:39:14.622
<v Kishen>Conf.ai. Zullen we even meenemen?

657
00:39:15.902 --> 00:39:16.782
<v Saber>Conversational dan, ja.

658
00:39:16.862 --> 00:39:18.042
<v Sammy>Ja, conversational.

659
00:39:18.042 --> 00:39:21.782
<v Mila>We kiezen er vaak voor om eerst dit soort tools te gebruiken.

660
00:39:22.162 --> 00:39:24.902
<v Mila>Want je zou het natuurlijk ook helemaal zelf kunnen bouwen. Maar dan ben je

661
00:39:24.902 --> 00:39:26.302
<v Mila>wel een flinke tijdje bezig.

662
00:39:26.382 --> 00:39:26.722
<v Saber>Klopt.

663
00:39:26.962 --> 00:39:31.842
<v Mila>Dus totdat het niet gigantisch groot gaat opschalen. Of dat we er heel veel

664
00:39:31.842 --> 00:39:34.062
<v Mila>verschillende soorten projecten mee doen.

665
00:39:34.482 --> 00:39:36.822
<v Mila>Kiezen er vaak voor om het gewoon met dat soort tools te doen.

666
00:39:36.882 --> 00:39:38.622
<v Mila>Want je bespaart er enorm veel tijd mee.

667
00:39:39.182 --> 00:39:42.402
<v Mila>En de kwaliteit is vaak heel snel goed. En op een gegeven moment loop je dan

668
00:39:42.402 --> 00:39:44.902
<v Mila>vaak tegen de limieten aan.

669
00:39:45.162 --> 00:39:47.842
<v Mila>En dan is het misschien een slimme keuze om de overstap te maken.

670
00:39:48.042 --> 00:39:49.762
<v Saber>Ja, precies. Ja, makes sense.

671
00:39:49.942 --> 00:39:57.122
<v Kishen>Ja, toch? Ja. Oké. Ja, leuk. Ik denk dat je... Ja, want je raakte net FSC ICD aan.

672
00:39:57.322 --> 00:40:00.722
<v Kishen>En ja, ik had er toevallig ook een vraag over. Hoe ziet jullie software-developed

673
00:40:00.722 --> 00:40:02.082
<v Kishen>life cycle zo'n beetje eruit?

674
00:40:02.322 --> 00:40:04.862
<v Kishen>Je zei net GitLab, gebruiken jullie volgens mij? Ja.

675
00:40:05.522 --> 00:40:09.602
<v Sammy>Ja, het verschilt heel erg. Want we werken heel erg op projectbasis ook.

676
00:40:10.002 --> 00:40:13.842
<v Sammy>We hebben nu een paar projecten die echt wel lange termijn, zeg maar,

677
00:40:14.022 --> 00:40:18.862
<v Sammy>ongoing, voor altijd. soort van agile projecten aan het worden zijn,

678
00:40:19.042 --> 00:40:22.982
<v Sammy>maar voornamelijk hebben we echt een project wat gewoon een begin en een eind heeft.

679
00:40:23.422 --> 00:40:28.402
<v Sammy>En als de looptijd wat korter is, dan ga je natuurlijk geen hele CICD pipeline

680
00:40:28.402 --> 00:40:31.462
<v Sammy>instellen en automated testing en noem het maar op.

681
00:40:32.342 --> 00:40:36.122
<v Sammy>Helemaal bij hele korte projecten, ja, dan heb je daar gewoon geen tijd voor.

682
00:40:36.282 --> 00:40:38.582
<v Sammy>En dan is de code soms ook wat slordiger.

683
00:40:39.822 --> 00:40:42.922
<v Sammy>Dus ja, dan steeken we daar wat minder tijd in.

684
00:40:43.182 --> 00:40:47.702
<v Kishen>Ja, dat snap ik wel. En je had het net over automedetesting.

685
00:40:47.902 --> 00:40:50.162
<v Kishen>Hebben jullie daar al een beetje ervaring mee inmiddels?

686
00:40:52.265 --> 00:40:58.305
<v Sammy>Ja en nee. Bij Studio Vrij doen we nog niet heel veel automated testing.

687
00:40:58.725 --> 00:41:04.405
<v Sammy>We zijn er wel mee bezig. En helemaal met de nieuwe ontwikkelingen in AI is het heel interessant.

688
00:41:05.065 --> 00:41:10.205
<v Sammy>We hebben een dashboard app ergens. En daar heb ik gewoon tegen Claude gezegd.

689
00:41:10.285 --> 00:41:11.905
<v Sammy>Nou, ga maar eens naar die site toe.

690
00:41:12.105 --> 00:41:14.525
<v Sammy>En maak maar eens alles stuk wat je stuk kan maken.

691
00:41:14.885 --> 00:41:20.285
<v Sammy>Kom maar bij me terug met een lijst van dingen die niet werken. Ja. Dat werkt super.

692
00:41:20.845 --> 00:41:22.285
<v Mila>Ja, ook heel systematisch.

693
00:41:23.205 --> 00:41:25.245
<v Kishen>Ja, hij weet van dingen te breken.

694
00:41:25.425 --> 00:41:26.105
<v Saber>Ja, dat klopt wel.

695
00:41:26.305 --> 00:41:27.425
<v Kishen>Dat is goed zeg.

696
00:41:28.805 --> 00:41:33.545
<v Sammy>En hiervoor heb ik wel in het verleden heb ik UnitTest in Unity zelf.

697
00:41:33.745 --> 00:41:36.745
<v Sammy>Die heeft een tool daarvoor gedraaid.

698
00:41:36.965 --> 00:41:41.505
<v Sammy>En die kon je dan ook automatisch triggeren vanuit GitLab.

699
00:41:41.765 --> 00:41:42.325
<v Kishen>Ja, natuurlijk.

700
00:41:42.745 --> 00:41:42.745
<v Saber>Ja,

701
00:41:44.765 --> 00:41:45.345
<v Saber>de usual.

702
00:41:46.345 --> 00:41:50.125
<v Kishen>En gebruiken jullie ook AI in VR?

703
00:41:50.725 --> 00:41:56.645
<v Kishen>zelf, dus hoe ziet die wereld eruit het maken ervan, nou niet het maken ervan

704
00:41:56.645 --> 00:42:01.585
<v Kishen>maar echt het gebruik daarvan stel dat je in zo'n virtual reality je zit daar

705
00:42:01.585 --> 00:42:05.605
<v Kishen>en in hoeverre weet je nou of je echt met AI te maken hebt of niet.

706
00:42:07.171 --> 00:42:11.171
<v Mila>Ja, het is grappig. We zijn nu met dat project de oxytocinemachine,

707
00:42:11.511 --> 00:42:15.831
<v Mila>hebben we dus één idee, dat eigenlijk je antwoord allemaal vragen samen.

708
00:42:16.151 --> 00:42:20.431
<v Mila>Dus dat is die installatie waar mensen in verbinden waar we het net over hadden.

709
00:42:20.731 --> 00:42:23.351
<v Mila>Dus je gaat allemaal vragen antwoorden. Dus eerst van wie ben jij,

710
00:42:23.431 --> 00:42:25.791
<v Mila>waar kom je vandaan en langzaam worden die vragen allemaal wat dieper.

711
00:42:26.491 --> 00:42:31.431
<v Mila>Maar we hadden dus het idee om een AI op de achtergrond te laten meeluisteren

712
00:42:31.431 --> 00:42:33.151
<v Mila>naar wat er wordt gezegd.

713
00:42:33.531 --> 00:42:36.711
<v Mila>Dus wat eigenlijk de sfeer in het gesprek is.

714
00:42:37.131 --> 00:42:40.971
<v Mila>Is het heel awkward tussen die mensen of spatten de vonken ervan af?

715
00:42:41.111 --> 00:42:45.511
<v Mila>En aan de hand daarvan zouden we de kleuren van de omgeving,

716
00:42:45.651 --> 00:42:48.831
<v Mila>de geluiden, de interacties en noem maar op kunnen aanpassen.

717
00:42:49.091 --> 00:42:53.371
<v Mila>Maar uiteindelijk dachten we daar nee, wij willen vooraf bepalen wat de kleuren

718
00:42:53.371 --> 00:42:56.251
<v Mila>van de omgeving zijn. Zodat wij het gesprek een beetje kunnen leiden.

719
00:42:56.651 --> 00:43:01.891
<v Mila>Maar we hebben er nu wel voor gekozen om de AI te laten luisteren naar wat mensen individueel zeggen.

720
00:43:02.111 --> 00:43:04.871
<v Mila>Zodat aan de hand daarvan de avatars zich aanpassen.

721
00:43:05.271 --> 00:43:09.931
<v Mila>Dus stel iemand is heel excited, dan zie je misschien het hart heel abstract.

722
00:43:09.931 --> 00:43:10.851
<v Saber>Wat harder kloppen.

723
00:43:11.331 --> 00:43:15.671
<v Mila>Of iemand is heel gesloten, dan wordt het een wat harder materiaal van de avatar.

724
00:43:16.111 --> 00:43:21.691
<v Mila>Dus eigenlijk een onzichtbare AI. En dit is nog conceptueel,

725
00:43:21.711 --> 00:43:24.091
<v Mila>maar we denken dat dit heel goed zou kunnen werken.

726
00:43:24.511 --> 00:43:26.991
<v Kishen>Wauw, wat een mooi zeg. Wat interessant.

727
00:43:27.365 --> 00:43:31.605
<v Saber>En dat kan ook helpen om mensen die dat niet herkennen. Om dan juist te leren.

728
00:43:31.805 --> 00:43:33.145
<v Saber>Ik weet niet of dat zo ver gaat.

729
00:43:33.365 --> 00:43:36.265
<v Saber>Maar dat je dan leert dat iemand die boos is.

730
00:43:37.565 --> 00:43:40.265
<v Saber>Zo zie je dat die boos is. Dus dat leer je misschien ook al.

731
00:43:40.885 --> 00:43:41.805
<v Saber>Steek je weer dingen van.

732
00:43:41.985 --> 00:43:45.845
<v Mila>Ja precies. Heeft de AI het dan goed? Of heeft de menselijk oordeel het goed?

733
00:43:45.905 --> 00:43:46.805
<v Saber>Ja dat is wel waar.

734
00:43:48.245 --> 00:43:51.485
<v Kishen>Hebben jullie ook problemen gehad als developers. Met performance.

735
00:43:51.925 --> 00:43:55.525
<v Kishen>En het optimaliseren van de oplossing die jullie hebben. Ik kan me voorstellen

736
00:43:55.525 --> 00:43:56.525
<v Kishen>dat ook in die silent disco.

737
00:43:57.265 --> 00:43:57.665
<v Mila>100%.

738
00:43:57.665 --> 00:44:01.445
<v Kishen>Want volgens mij zei je dat ook in de talk ook. En dan begon je erover.

739
00:44:01.625 --> 00:44:06.425
<v Mila>Oh ja, ja, ja. Dat is heel moeilijk om het allemaal goed geoptimaliseerd te krijgen.

740
00:44:06.705 --> 00:44:13.625
<v Sammy>Ja, ik denk dat VR maken op stand-alone headsets. Daar leer je echt wel flink wat over performance.

741
00:44:14.545 --> 00:44:18.645
<v Sammy>En over rendering. En over wat je wel en niet kan maken.

742
00:44:19.445 --> 00:44:22.765
<v Sammy>En ja, je moet heel conservatief omgaan met alles. Ja, ja, ja.

743
00:44:22.765 --> 00:44:27.565
<v Kishen>Ja, stel, heb je iets voor de beginnelingetjes om alvast, weet je,

744
00:44:27.605 --> 00:44:29.065
<v Kishen>als mega tip mee te geven?

745
00:44:29.225 --> 00:44:29.325
<v Sammy>Ja.

746
00:44:29.525 --> 00:44:30.085
<v Kishen>Let hier eens op.

747
00:44:30.205 --> 00:44:31.765
<v Sammy>Wordt goed in shaders maken.

748
00:44:32.105 --> 00:44:32.305
<v Saber>Oh.

749
00:44:32.305 --> 00:44:34.105
<v Kishen>Oh, shaders. Oké.

750
00:44:34.585 --> 00:44:40.545
<v Mila>Een andere tip is, wij printen altijd de frames per second in het beeld. Dus de frame rate.

751
00:44:40.845 --> 00:44:40.865
<v Saber>Oh, ja, ja.

752
00:44:40.885 --> 00:44:44.585
<v Mila>Dan ga je gewoon in VR en zie je de hele tijd heel irritant in je rechterbovenhoek.

753
00:44:44.625 --> 00:44:48.565
<v Mila>Zie je zo de frame rate. Maar ja, hoeveel moet er ook weer zijn? 67?

754
00:44:49.365 --> 00:44:56.985
<v Sammy>Ja, het is een beetje... Eigenlijk 72 is ideaal. Maar we accepteren 60 ook soms wel eens.

755
00:44:57.065 --> 00:44:57.205
<v Saber>Ja.

756
00:44:57.904 --> 00:45:01.084
<v Sammy>Maar als het dertig is, dan wordt het wel echt vervelend.

757
00:45:01.964 --> 00:45:05.244
<v Mila>Dus altijd daarnaar kijken. En als dat niet goed is, dan werk je aan de winkel.

758
00:45:05.784 --> 00:45:11.624
<v Kishen>En als laatste vraag voor een developer. Wat moet je vooral niet onderschatten? Als je met VR gaat.

759
00:45:11.624 --> 00:45:14.244
<v Sammy>De tijd die het kost om iets moois te maken.

760
00:45:15.284 --> 00:45:16.124
<v Kishen>Ja, zeker.

761
00:45:18.544 --> 00:45:22.704
<v Mila>En testen, testen, testen. Je doet altijd aannames over waar mensen naartoe

762
00:45:22.704 --> 00:45:25.244
<v Mila>kijken. En wat ze gaan doen en welke interacties.

763
00:45:25.564 --> 00:45:29.684
<v Mila>En dan doen mensen het voor de eerste keer. dan kijken ze echt op gewoon 100%

764
00:45:29.684 --> 00:45:32.264
<v Mila>de verkeerde kant op de hele tijd want dat is interessant.

765
00:45:32.264 --> 00:45:36.404
<v Sammy>Op websites is de user experience,

766
00:45:36.604 --> 00:45:41.404
<v Sammy>de UX de UI is al helemaal uitgevonden mensen hebben dat al jaren doen dat al

767
00:45:41.404 --> 00:45:45.084
<v Sammy>tientallen jaren en het is gewoon heel logisch, oh ja dit moet een slider zijn

768
00:45:45.084 --> 00:45:47.804
<v Sammy>dat moet een knop zijn, dat moet oplichten nou ja,

769
00:45:48.801 --> 00:45:55.561
<v Sammy>In VR heb je controllers, kijk je rond, raak je dingen met je handen echt aan, pak je dingen op.

770
00:45:55.681 --> 00:45:58.221
<v Sammy>En dat is nog helemaal niet echt uitgevonden.

771
00:45:58.661 --> 00:46:03.741
<v Sammy>Dus het is een heel grappig medium waar je soms echt aannames kan maken van

772
00:46:03.741 --> 00:46:06.901
<v Sammy>mensen snappen dit. En dan blijkt het totaal niet te kloppen.

773
00:46:07.201 --> 00:46:09.761
<v Sammy>Of dat je denkt, nou ik weet niet of mensen dit wel snappen.

774
00:46:09.861 --> 00:46:11.561
<v Sammy>En iedereen doet het en begrijpt het.

775
00:46:11.821 --> 00:46:14.341
<v Mila>Ja, totaal onverwachte dingen komen er altijd uit.

776
00:46:14.341 --> 00:46:19.021
<v Sammy>Ja, dus dat maakt het ook wel heel erg leuk en creatief om aan te ontwikkelen.

777
00:46:19.481 --> 00:46:23.241
<v Saber>Het is een relatief jong vakgebied. Dus ja, die ervaring is nog allemaal nog

778
00:46:23.241 --> 00:46:26.701
<v Saber>niet... Want dan zag ik dat bij film, daar had ik het ook niet door,

779
00:46:26.801 --> 00:46:30.061
<v Saber>dat film zeg maar ook de focus waar erop gefocust wordt.

780
00:46:30.361 --> 00:46:33.261
<v Saber>Dus het viel me later pas op dat niet alles scherp is.

781
00:46:33.461 --> 00:46:33.781
<v Sammy>Oh ja.

782
00:46:34.021 --> 00:46:38.261
<v Saber>En dat is ook een soort van bewust. En dat weten we inmiddels waar mensen echt

783
00:46:38.261 --> 00:46:39.781
<v Saber>naar kijken of waar de focus op moet komen.

784
00:46:40.181 --> 00:46:44.181
<v Sammy>Ja, en zelfs ook games zijn al redelijk uitgevonden.

785
00:46:44.341 --> 00:46:49.861
<v Sammy>Kijk, iedereen die een game speelt, die even ergens op moet springen met een man.

786
00:46:49.921 --> 00:46:52.781
<v Sammy>Ze drukt gelijk op X op een Playstation controller.

787
00:46:52.941 --> 00:46:53.261
<v Saber>Zeg maar.

788
00:46:53.841 --> 00:46:55.661
<v Sammy>Maar dat heb je nog niet zo bij VR.

789
00:46:55.841 --> 00:46:59.061
<v Saber>Nee, maar ook hoe de camera zich gedraagt. Volgens mij ook als hij off is,

790
00:46:59.101 --> 00:47:01.121
<v Saber>dus als het net niet is, dan merk je het er.

791
00:47:01.281 --> 00:47:05.521
<v Saber>Dat wordt hartstikke misselijk. Ja, precies. Waarom is dat spel zo raar? Dat is wel een ding, ja.

792
00:47:05.861 --> 00:47:10.421
<v Kishen>En hoe snel beweegt de wereld van VR qua softwareontwikkeling of misschien in...

793
00:47:10.951 --> 00:47:18.071
<v Mila>Ja, dat valt vies tegen. Ja, mensen zeggen al jaren dat VR de next big thing is.

794
00:47:18.371 --> 00:47:21.811
<v Mila>Maar ik ben er eigenlijk altijd al wel een beetje sceptisch over geweest.

795
00:47:22.331 --> 00:47:26.531
<v Mila>Het schiet niet op. Zeker niet als je het vergelijkt met AI-ontwikkelingen.

796
00:47:26.811 --> 00:47:32.851
<v Mila>Maar ik denk wel dat VR gewoon heel goed voor bepaalde use cases is.

797
00:47:32.931 --> 00:47:35.671
<v Mila>Dus training of artistieke installaties.

798
00:47:36.251 --> 00:47:40.831
<v Mila>Daar is het gewoon het allerbeste. Maar of het geadopteerd gaat worden door

799
00:47:40.831 --> 00:47:43.411
<v Mila>alle consumenten, daar heb ik wel twijfels over.

800
00:47:43.971 --> 00:47:49.451
<v Sammy>Nee, ik denk inderdaad niet dat iedereen zijn computerscherm gaat vervangen door VR.

801
00:47:50.131 --> 00:47:52.551
<v Sammy>Dat geloof is er misschien even geweest.

802
00:47:52.751 --> 00:47:59.111
<v Kishen>En welke beweging dan wel zien jullie gebeuren? Als je het hebt over alles wat met virtual reality.

803
00:47:59.111 --> 00:48:06.431
<v Sammy>Dat is sowieso het trainen van mensen in industriële omgevingen of in professionele settings.

804
00:48:06.771 --> 00:48:10.351
<v Sammy>Dat is nog steeds heel erg populair. Simulatoren.

805
00:48:10.951 --> 00:48:16.331
<v Sammy>Ik denk dat dat eigenlijk niet minder is geworden.

806
00:48:17.011 --> 00:48:20.671
<v Sammy>En dus de arcade, samen ergens op een plek.

807
00:48:20.771 --> 00:48:21.391
<v Kishen>Ja, precies.

808
00:48:21.551 --> 00:48:24.951
<v Mila>De entertainment. En ook het kunstinnige. heel erg.

809
00:48:25.331 --> 00:48:29.311
<v Saber>En de minder leuke, dat had het volgens mij in die eerste podcast ooit ook.

810
00:48:29.331 --> 00:48:29.871
<v Kishen>Ja, dat had het ook ook.

811
00:48:30.031 --> 00:48:31.711
<v Saber>Het leger, zeg maar.

812
00:48:31.931 --> 00:48:34.231
<v Kishen>Oh ja, simulaties. Dat is wel iets.

813
00:48:35.491 --> 00:48:39.571
<v Sammy>Het is niet echt VR, maar ja, die drones, besturingssystemen,

814
00:48:39.651 --> 00:48:41.691
<v Sammy>die werken inderdaad allemaal met zo'n headset.

815
00:48:42.911 --> 00:48:48.291
<v Kishen>En augmented reality? Zijn jullie daar ook mee aan het kijken binnen Studio Free?

816
00:48:48.651 --> 00:48:52.771
<v Mila>Ja, ook al moet ik wel zeggen, ik ben er zelf iets minder fan van,

817
00:48:53.011 --> 00:48:57.551
<v Mila>omdat ik, ja, de eigenschap van VR, dat je gewoon helemaal ondergedompeld wordt in een andere wereld.

818
00:48:58.191 --> 00:49:03.271
<v Mila>Dat vind ik gewoon zoiets magisch. En ja, met AR, zeg maar, à la Pokémon Go

819
00:49:03.271 --> 00:49:05.791
<v Mila>op een telefoon. Het is gewoon veel minder...

820
00:49:07.484 --> 00:49:12.244
<v Mila>immersief. Dus mixed reality daarentegen in de headset gebruiken we wel heel

821
00:49:12.244 --> 00:49:15.164
<v Mila>veel, maar dat gebruiken we vaak als overgangsmiddel.

822
00:49:15.344 --> 00:49:18.044
<v Mila>Dus dat je de headset opzet, en dan zie je de werkelijkheid,

823
00:49:18.464 --> 00:49:23.604
<v Mila>en heel langzaam verschuif je dan naar VR, dat het niet in één keer zo patsboom

824
00:49:23.604 --> 00:49:25.544
<v Mila>virtuele wereld, en dat kan best heftig zijn.

825
00:49:25.904 --> 00:49:31.024
<v Sammy>Want daarmee kan je ook nog iets maken wat echt van het scherm afspat, zeg maar.

826
00:49:31.204 --> 00:49:34.464
<v Sammy>Maar veel van die AR-brillen, die zijn dat net niet.

827
00:49:34.644 --> 00:49:34.844
<v Kishen>Zeg maar.

828
00:49:34.844 --> 00:49:40.224
<v Sammy>Maar je kan niet iets in volle resolutie wat echt de uitspad maken.

829
00:49:40.704 --> 00:49:46.064
<v Sammy>Het is allemaal nog een beetje rudimentary qua visuals.

830
00:49:48.584 --> 00:49:53.704
<v Mila>Maar dit is echt puur onze mening. Omdat wij gewoon enorm passievol over VR zijn.

831
00:49:53.704 --> 00:49:57.644
<v Saber>Nee, die snap ik wel. Ja, dat is wel de goede.

832
00:49:57.804 --> 00:50:03.424
<v Saber>Want wij zijn toen ook met onze neus op de feiten van AR, VR en MR.

833
00:50:04.184 --> 00:50:05.764
<v Saber>En volgens mij was er toen nog een keer.

834
00:50:05.784 --> 00:50:09.764
<v Kishen>Maar stond MR of Mixed Reality? Ja, dat klopt.

835
00:50:09.964 --> 00:50:11.564
<v Mila>Ja, dat kan redelijk verwarrend zijn.

836
00:50:11.564 --> 00:50:15.664
<v Saber>Ja, klopt. Dat was toen ook al van die definitie is voor sommigen net iets anders.

837
00:50:15.924 --> 00:50:19.124
<v Saber>Maar goed, dat is wel, ja. Ja, wel cool, ja.

838
00:50:19.424 --> 00:50:23.404
<v Kishen>En dan, ja, ook, weet je, ik ben gewoon heel benieuwd wat er in de toekomst

839
00:50:23.404 --> 00:50:24.744
<v Kishen>allemaal gaat gebeuren op dit gebied.

840
00:50:24.924 --> 00:50:28.304
<v Kishen>Maar als je, kijk, AI is gewoon niet weg te denken overal, niet trouwens.

841
00:50:28.364 --> 00:50:31.004
<v Kishen>Iedereen moet AI hebben tegenwoordig.

842
00:50:31.264 --> 00:50:37.764
<v Kishen>Dus even kijken. Ja, passen jullie het ook echt actief toe in jullie huidige

843
00:50:37.764 --> 00:50:41.584
<v Kishen>software development slash workflow om te versnellen, zeg maar?

844
00:50:41.764 --> 00:50:45.524
<v Kishen>Of hoe werken jullie over het algemeen? Of werken jullie juist helemaal vanaf

845
00:50:45.524 --> 00:50:49.724
<v Kishen>scratch ambachtelijk met code en dat soort dingen?

846
00:50:50.444 --> 00:50:54.404
<v Sammy>Ja, nou ja, kijk, je kan er niet meer omheen, inderdaad, wat je zegt.

847
00:50:55.244 --> 00:50:58.364
<v Sammy>Wij moeten ook wel eens een simpele API bouwen, nou ja.

848
00:50:58.881 --> 00:51:03.001
<v Sammy>is eigenlijk onzinnig om dat zelf helemaal uit te gaan typen.

849
00:51:03.321 --> 00:51:03.761
<v Kishen>Ja, precies.

850
00:51:03.921 --> 00:51:09.721
<v Sammy>Dus ja, nee, tuurlijk, we gebruiken het veel ook voor code. Het kan ook heel goed code schrijven.

851
00:51:10.521 --> 00:51:17.761
<v Sammy>Wel zie ik dingen die, ja, het visuele stukje en dan echt dat direct visueel

852
00:51:17.761 --> 00:51:19.861
<v Sammy>programmeren, zoals met shaders of zo.

853
00:51:20.261 --> 00:51:20.401
<v Kishen>Ja.

854
00:51:20.541 --> 00:51:23.081
<v Sammy>Dat is vaak nog wat lastiger om dat te vertalen.

855
00:51:23.481 --> 00:51:23.761
<v Kishen>Oh ja.

856
00:51:23.881 --> 00:51:31.821
<v Sammy>Dus ja, hoe leg je uit? Ik wil flowende wolken, Die zeg maar links langs mijn scherm heen scoren.

857
00:51:31.961 --> 00:51:34.861
<v Sammy>AI kan dat niet in code bedenken.

858
00:51:35.181 --> 00:51:41.581
<v Sammy>Dus dat is nog iets echt wat vakmanschap is, zeg maar. En wat echt handmatig gedaan moet worden.

859
00:51:41.761 --> 00:51:44.101
<v Saber>Maar dat is ook niet in de gameindustrie, is dat ook nog niet?

860
00:51:44.221 --> 00:51:45.661
<v Saber>Ja, ik weet het echt serieus niet.

861
00:51:46.261 --> 00:51:49.641
<v Sammy>Voor zover, ik weet het in ieder geval. Dat is mijn eigen ervaring.

862
00:51:49.981 --> 00:51:55.021
<v Sammy>Ik weet niet, misschien zijn er wel speciale LLMs of tools die dat wel goed

863
00:51:55.021 --> 00:51:59.521
<v Sammy>kunnen. Maar mijn eigen ervaring is dat die shaders, dat is echt handmatig nog heel erg.

864
00:51:59.721 --> 00:52:05.081
<v Kishen>Kan het ook zijn omdat machines over het algemeen niet als mensen kunnen denken daarin, weet je wel?

865
00:52:05.221 --> 00:52:05.781
<v Sammy>Ja, misschien.

866
00:52:06.021 --> 00:52:08.681
<v Kishen>Van dat creatieve, want dat is toch echt een mens eigenlijk.

867
00:52:08.821 --> 00:52:10.101
<v Sammy>Ja, het komt uiteindelijk wel.

868
00:52:10.221 --> 00:52:14.521
<v Mila>Denk ik. Maar op dit moment misschien nog niet. Soms zeggen we ook vooraf aan

869
00:52:14.521 --> 00:52:18.601
<v Mila>het project van, gaan we dit project met veel AI of met weinig AI doen?

870
00:52:18.601 --> 00:52:23.861
<v Mila>En nu, Joël, een collega van ons, die heeft een idee voor een prachtig multiplayer kunstproject.

871
00:52:24.041 --> 00:52:28.721
<v Mila>Over eigenlijk de relatie tussen mensen en de relatie tussen mensen en technologie.

872
00:52:28.961 --> 00:52:32.561
<v Mila>En zij heeft gewoon, zij is daar de creative director. Zij heeft gewoon gezegd,

873
00:52:32.641 --> 00:52:34.581
<v Mila>we mogen hier geen AI gebruiken.

874
00:52:34.881 --> 00:52:37.941
<v Mila>Omdat overal, in de hele studio vrij is alleen maar AI, AI, AI.

875
00:52:38.241 --> 00:52:43.241
<v Mila>En dit is een AI-free zone. Ik moet zeggen, ik denk dat dit project echt goed gaat worden.

876
00:52:43.241 --> 00:52:48.781
<v Kishen>Ja, echt. Maar hopelijk wel gewoon dingen die... Weet je, wat je net zegt,

877
00:52:48.841 --> 00:52:53.401
<v Kishen>als je dan een API moet maken... Ja, weet je, tegenwoordig ga je dat toch niet meer...

878
00:52:53.401 --> 00:52:54.301
<v Saber>Ja, dat klopt.

879
00:52:54.321 --> 00:52:54.861
<v Kishen>Maar dat toch wel.

880
00:52:55.481 --> 00:52:57.301
<v Sammy>Ik ben benieuwd of ze daarover denkt.

881
00:52:57.701 --> 00:52:59.401
<v Kishen>Oeh, echt? Zo ver.

882
00:52:59.541 --> 00:53:00.061
<v Mila>Wat denk jij?

883
00:53:00.281 --> 00:53:00.881
<v Kishen>Gewoon niet zeggen.

884
00:53:01.021 --> 00:53:03.301
<v Sammy>Ik denk, nou ja...

885
00:53:03.683 --> 00:53:08.003
<v Sammy>We zullen het zien. Maar ik denk dat er dingen zijn. Er zijn ook weleens dingen

886
00:53:08.003 --> 00:53:11.643
<v Sammy>in de vellep. Die zijn gewoon irritant om voor de duizendste keer weer te schrijven.

887
00:53:11.783 --> 00:53:12.383
<v Kishen>Dat bedoel ik.

888
00:53:13.283 --> 00:53:19.703
<v Sammy>Maar ja, dus het visuele, het kunstzinnige stuk. Dat doen we nog wel zo veel mogelijk handmatig.

889
00:53:19.703 --> 00:53:20.503
<v Saber>Die snap ik wel.

890
00:53:20.703 --> 00:53:25.183
<v Sammy>Ook qua audio, sounddesign. Dat doe ik graag handmatig.

891
00:53:25.323 --> 00:53:28.903
<v Sammy>Ik gebruik daar geen AI voor om dingen te genereren.

892
00:53:29.663 --> 00:53:31.763
<v Saber>Dat is echt het creatieve. Maar een API, ja.

893
00:53:32.143 --> 00:53:32.923
<v Sammy>Ja, precies.

894
00:53:32.923 --> 00:53:37.563
<v Saber>Dat zie ik niet helemaal. We weten allemaal hoe het moet. Het is eigenlijk bijna altijd hetzelfde.

895
00:53:37.723 --> 00:53:41.623
<v Kishen>Zo hadden we ook vandaag een discussie met wat data engineers over...

896
00:53:42.163 --> 00:53:46.563
<v Kishen>Dus kijk, je modelleert je data, dus in een model.

897
00:53:47.183 --> 00:53:50.863
<v Kishen>En toen was ook de vraag van, stel je voor dat je dit zou moeten testen, end-to-end.

898
00:53:51.663 --> 00:53:54.543
<v Kishen>Dan moet je natuurlijk een tool gebruiken om dat te automatiseren.

899
00:53:55.143 --> 00:53:58.323
<v Kishen>Op een gegeven moment hadden wij met z'n tweeën, met Integrliet samen,

900
00:53:58.423 --> 00:54:01.563
<v Kishen>bedacht... Waarom gaan we die code niet gewoon genereren? Want je weet toch

901
00:54:01.563 --> 00:54:03.423
<v Kishen>wat het wijziging is op een model.

902
00:54:03.623 --> 00:54:06.563
<v Kishen>Dus dan kan je ook een automatische test voor schrijven, weet je wel.

903
00:54:06.843 --> 00:54:10.903
<v Kishen>Want anders ga je alles handmatig gaan zitten schrijven voor zo'n end-to-end test.

904
00:54:11.583 --> 00:54:15.103
<v Kishen>Nou kijk, dat soort dingetjes denk ik wel weer van, hé, superslim om dan...

905
00:54:15.870 --> 00:54:21.430
<v Kishen>voor te gebruiken. En ik moest ook aan iets anders denken toen je dit vertelde.

906
00:54:21.610 --> 00:54:25.690
<v Kishen>Ik heb ooit een keer gehoord of misschien gelezen ergens dat ze Vincent van

907
00:54:25.690 --> 00:54:28.010
<v Kishen>Gogh aan het prompten waren, weet je wel?

908
00:54:28.150 --> 00:54:28.510
<v Mila>Een soort van.

909
00:54:30.430 --> 00:54:32.170
<v Kishen>We hadden het net over Walter. Nou,

910
00:54:32.250 --> 00:54:37.390
<v Kishen>Vincent dan. Die werd dan helemaal doodgeprompt in die zin, letterlijk.

911
00:54:37.790 --> 00:54:42.490
<v Kishen>En toen gingen ze hem vragen om een schilderij te maken met een bepaalde context.

912
00:54:42.650 --> 00:54:42.950
<v Saber>Weet je wel.

913
00:54:43.910 --> 00:54:49.030
<v Mila>Dat is ook bizar. Ja, zeker. Ja, het doet me ook denken aan een project waar

914
00:54:49.030 --> 00:54:52.010
<v Mila>we nu net aan gaan beginnen. Dat heette The Director.

915
00:54:52.510 --> 00:54:58.630
<v Mila>En dat is een VR-ervaring waar je in zit. En jij bent de regisseur van een film.

916
00:54:58.890 --> 00:55:02.870
<v Mila>Dus jij als speler moet je hele filmcrew coördineren.

917
00:55:03.550 --> 00:55:07.010
<v Mila>Dus cameraman of vrouw, noem maar op. Jij moet zeggen wat zij allemaal gaan

918
00:55:07.010 --> 00:55:10.210
<v Mila>doen. Maar die hele crew bestaat uit AI-characters.

919
00:55:10.730 --> 00:55:14.970
<v Mila>Dus aan het begin heb jij de touwtjes in handen. en kan je precies bepalen hoe

920
00:55:14.970 --> 00:55:17.690
<v Mila>het licht naar binnen schijnt, noem maar op. Maar langzamerhand...

921
00:55:18.539 --> 00:55:23.259
<v Mila>En nemen die AI-karakters een beetje de leiding over. Of althans, dat proberen ze.

922
00:55:23.419 --> 00:55:26.919
<v Mila>Weet je al net zo'n sensibiliteit kan doen van... Zou je anders vinden dat ik

923
00:55:26.919 --> 00:55:30.219
<v Mila>vijf suggesties geef om al die problemen in je leven op te lossen?

924
00:55:30.479 --> 00:55:32.599
<v Kishen>Ja, ja, please, please. Dan ga je maar door.

925
00:55:32.639 --> 00:55:37.799
<v Mila>En dit is dus eigenlijk... Deze ervaring is bedacht om jongeren stil te laten

926
00:55:37.799 --> 00:55:41.339
<v Mila>staan bij het feit van... Wat voor rol wil ik AI in mijn leven geven?

927
00:55:41.459 --> 00:55:44.879
<v Mila>Wil ik de touwtjes in handen houden? Of vind ik het prima om AI alles te laten

928
00:55:44.879 --> 00:55:49.179
<v Mila>doen? en uiteindelijk in die ervaring gaan al die AI-karakters natuurlijk de

929
00:55:49.179 --> 00:55:51.799
<v Mila>touwtjes uit handen nemen en bepalen zij het plot.

930
00:55:51.979 --> 00:55:54.339
<v Sammy>En dan is de vraag wie is nou de director?

931
00:55:54.579 --> 00:55:57.719
<v Saber>Ja, dat is een goeie.

932
00:55:57.879 --> 00:56:03.959
<v Kishen>Oeh, dat is een hele diepgaande vraag. Hé, maar ik merk dat wij onze uren al bijna voorbij zijn.

933
00:56:04.119 --> 00:56:04.839
<v Saber>Ja, ik vond het heel leuk.

934
00:56:05.199 --> 00:56:06.839
<v Kishen>Ja, we kunnen wel door blijven gaan.

935
00:56:07.239 --> 00:56:07.779
<v Sammy>Ja, het gaat heel snel.

936
00:56:08.399 --> 00:56:10.939
<v Kishen>Maar aan al het moois komt toch wel eens een keer een eind.

937
00:56:11.079 --> 00:56:12.419
<v Saber>Ja, helaas wel.

938
00:56:12.619 --> 00:56:16.359
<v Kishen>Dus we denken dat we nog maar even richting de laatste stapjes aan.

939
00:56:16.559 --> 00:56:18.959
<v Kishen>Ja, de laatste stapjes van onze podcast.

940
00:56:19.159 --> 00:56:19.839
<v Saber>Doen we dat?

941
00:56:20.099 --> 00:56:23.099
<v Kishen>Ja, nou ja, zoals, ja, ik zei het al voor de opname al.

942
00:56:23.419 --> 00:56:28.159
<v Kishen>Ja, wij doen altijd aan het einde van onze show, ja, jullie ook even vragen om wat tips.

943
00:56:28.519 --> 00:56:31.739
<v Kishen>En er zijn er al best wel wat tips inmiddels gegeven. Dus die zullen we zeker

944
00:56:31.739 --> 00:56:33.859
<v Kishen>ook in de show notes gaan stoppen.

945
00:56:34.439 --> 00:56:38.239
<v Kishen>Maar misschien hebben jullie zelf ook nog wel wat andere tips die je echt ook

946
00:56:38.239 --> 00:56:40.939
<v Kishen>gewoon helemaal buiten dit onderwerp met ons zou willen delen.

947
00:56:41.239 --> 00:56:43.959
<v Kishen>Dan gaan Samen en ik ook wel even nadenken. Ik heb er ook wel eentje.

948
00:56:43.999 --> 00:56:44.739
<v Saber>Nee, ik heb er wel één.

949
00:56:46.339 --> 00:56:47.479
<v Kishen>Maar jullie als je...

950
00:56:47.479 --> 00:56:51.939
<v Saber>Laat maar komen. Nee, als jullie bedenktijd nodig hebben, kan. Want dan doe ik de mijne.

951
00:56:52.619 --> 00:56:53.959
<v Kishen>Ja, doen we hem even op pauze, hè?

952
00:56:54.439 --> 00:56:55.059
<v Saber>Ja, nou ja.

953
00:56:56.019 --> 00:57:01.379
<v Kishen>Maar ja, graag. Hebben jullie nog iets wat jullie onze luisteraars zou willen meelijken?

954
00:57:01.379 --> 00:57:05.799
<v Sammy>Nou, als eerste, als je ergens de Silent Disco ziet... Ja, raad ik je aan om

955
00:57:05.799 --> 00:57:08.319
<v Sammy>die zeker even te gaan bekijken.

956
00:57:08.879 --> 00:57:10.259
<v Kishen>Ja, bekijken vooral, hè?

957
00:57:10.359 --> 00:57:12.479
<v Sammy>Want meemaken, ervaren, ja.

958
00:57:12.659 --> 00:57:12.979
<v Saber>Ja, ja.

959
00:57:13.535 --> 00:57:19.035
<v Sammy>Dus dat is mijn tip. Het is voor mijn tijd. Maar dus voordat ik hier kwam werken.

960
00:57:19.475 --> 00:57:22.215
<v Sammy>Was deze ervaring net afgerond. En ik moet zeggen.

961
00:57:23.695 --> 00:57:27.535
<v Sammy>Onpartijdige mening. De leukste VR ervaring die ik ooit heb gedaan.

962
00:57:27.795 --> 00:57:29.295
<v Kishen>Maar komt die dan ook weer ergens?

963
00:57:29.735 --> 00:57:34.135
<v Mila>Ja, we doen regelmatig festivals. Dus aankomende vrijdag.

964
00:57:35.455 --> 00:57:37.495
<v Saber>Ja, je hebt het te laat voor de opname.

965
00:57:37.715 --> 00:57:42.415
<v Mila>Maar ja, dat maakt niet uit. Dan staan we bij In Science Festival in Nijmegen.

966
00:57:42.415 --> 00:57:48.015
<v Mila>Maar we gaan ook naar allerlei andere festivals deze zomer.

967
00:57:48.215 --> 00:57:51.655
<v Mila>Dus ik zou zeggen, hou het in de gaten. We denken aan Lowlands, Down the Rabbit Hole.

968
00:57:51.935 --> 00:57:52.315
<v Saber>Et cetera.

969
00:57:52.535 --> 00:57:55.395
<v Kishen>Dat is een idee ook dan. Of jullie, of in ieder geval de organisatie.

970
00:57:55.755 --> 00:57:56.355
<v Mila>Moet nog bevestigd worden.

971
00:57:58.415 --> 00:58:00.375
<v Sammy>Dus bij deze Lowlands is geluid.

972
00:58:01.595 --> 00:58:02.075
<v Mila>Precies.

973
00:58:04.275 --> 00:58:09.155
<v Kishen>The word is out. Oké, hartstikke leuk. En andere tips misschien nog,

974
00:58:09.415 --> 00:58:12.075
<v Kishen>Sammy? of iets mag alles.

975
00:58:12.215 --> 00:58:16.575
<v Saber>Ja het was al een goede tip hoor even niks bedenken.

976
00:58:17.695 --> 00:58:24.315
<v Mila>Ik heb misschien wel een tip voor de mensen die VR gaan ontwikkelen, maar ook ontwerpen,

977
00:58:25.375 --> 00:58:29.535
<v Mila>er zijn eigenlijk twee hele simpele regels die vaak worden vergeten de een is

978
00:58:29.535 --> 00:58:36.515
<v Mila>avoid overload want als je een uitleg hebt gesproken in VR, en heel veel visuals en een soundtrack,

979
00:58:36.775 --> 00:58:41.455
<v Mila>en ondertiteling dan snapt niemand er meer wat van. Dat is heel wat anders bij films.

980
00:58:41.775 --> 00:58:46.835
<v Mila>Dus daaruit volgt ook de volgende regel... die we altijd toepassen. Keep it stupid simple.

981
00:58:47.555 --> 00:58:50.695
<v Mila>Want zoals Semmy eerder al zei VR maken... is echt lastig.

982
00:58:51.015 --> 00:58:54.635
<v Mila>Dus hoe simpeler je het houdt... hoe simpeler het concept...

983
00:58:54.635 --> 00:58:56.955
<v Mila>in onze ervaring wordt het daar alleen maar beter van.

984
00:58:57.295 --> 00:58:57.655
<v Saber>Ja, ik snap wel.

985
00:58:57.915 --> 00:59:05.475
<v Sammy>Ja, helemaal mee eens. Ik heb nog één tip trouwens. Die me ineens te binnen schiet...

986
00:59:06.325 --> 00:59:10.325
<v Sammy>Voor alle developers die nog nooit een game-engine hebben aangeraakt...

987
00:59:10.885 --> 00:59:15.185
<v Sammy>ik raad het ten zeerste aan om een keertje Unity te proberen.

988
00:59:15.305 --> 00:59:18.085
<v Sammy>Want het is zo erg satisfying.

989
00:59:18.385 --> 00:59:22.185
<v Sammy>Het is zo leuk om te doen. En zo snel heb je echt een mooi resultaat.

990
00:59:22.305 --> 00:59:26.765
<v Sammy>Als je al een klein tutorialtje online volgt... dan heb je al een hele game gemaakt.

991
00:59:27.085 --> 00:59:31.665
<v Sammy>Dus het is gewoon heel snel van een stukje code naar een heel mooi resultaat.

992
00:59:31.805 --> 00:59:33.865
<v Sammy>Dus ook voor beginnende developers...

993
00:59:35.160 --> 00:59:40.760
<v Sammy>Ja, je kan heel erg lang stuntelen met HTML leren, wat heel tricky kan zijn als je net begint.

994
00:59:40.960 --> 00:59:44.020
<v Sammy>Maar je kan ook beginnen met Unity en dat is een stuk leuker.

995
00:59:44.860 --> 00:59:45.620
<v Saber>Oké, goede tip.

996
00:59:45.660 --> 00:59:46.720
<v Kishen>Heel goed. Ja, thanks.

997
00:59:47.260 --> 00:59:47.660
<v Mila>En jullie?

998
00:59:48.020 --> 00:59:51.580
<v Kishen>Ja, nou ik heb hem eigenlijk een beetje van jullie gestolen,

999
00:59:51.620 --> 00:59:54.680
<v Kishen>moet ik zeggen. Maar dat was lekker voor de opname, dus dat telt niet.

1000
00:59:55.240 --> 00:59:58.900
<v Kishen>Maar ik heb even voor mezelf sowieso, want mijn zoontje, tien jaar,

1001
00:59:59.060 --> 01:00:01.160
<v Kishen>die is veel met Roblox en Minecraft bezig.

1002
01:00:01.340 --> 01:00:03.320
<v Kishen>Maar ik wist helemaal niet dat het ook in VR was.

1003
01:00:03.720 --> 01:00:08.080
<v Kishen>Dus die tip wilde ik nog even aan iedereen geven. Ga eens kijken of je dat met VR kan spelen.

1004
01:00:08.340 --> 01:00:12.240
<v Kishen>Ik ben wel benieuwd hoe dat eruit ziet allemaal. En wat voor ervaring dat nog meer levert.

1005
01:00:12.800 --> 01:00:16.480
<v Kishen>En ook omdat je daar natuurlijk ook in kan bouwen. Roblox en Minecraft.

1006
01:00:17.340 --> 01:00:20.460
<v Kishen>Ja, dat zou mijn tip zijn. Maar goed, ik heb een beetje van jullie gelet.

1007
01:00:21.260 --> 01:00:22.460
<v Saber>Het is gewoon een doorgeef tip.

1008
01:00:22.580 --> 01:00:23.760
<v Kishen>Ja, het is gewoon een doorgeef lijk.

1009
01:00:24.800 --> 01:00:26.100
<v Saber>Het is een halve tip.

1010
01:00:26.960 --> 01:00:27.820
<v Kishen>Ja, precies.

1011
01:00:27.900 --> 01:00:31.600
<v Saber>Ik weet niet wat bij wie je komt. Ja, de vorige keer wel meer.

1012
01:00:31.600 --> 01:00:33.320
<v Saber>Je moet er niet compenseren, vriend.

1013
01:00:33.400 --> 01:00:34.680
<v Kishen>Ik moet compenseren nu. Nou, samen?

1014
01:00:34.900 --> 01:00:38.600
<v Saber>Ik heb gewoon een tip. Dit is gewoon reclame maken voor je eigen...

1015
01:00:39.220 --> 01:00:40.120
<v Kishen>Ja, eigen best wil.

1016
01:00:40.480 --> 01:00:43.560
<v Saber>Nee, voor mezelf. Nee, niet voor mezelf. Voor ons.

1017
01:00:43.880 --> 01:00:44.980
<v Kishen>Oh ja, oké, sorry. Voor ons.

1018
01:00:45.680 --> 01:00:50.680
<v Saber>Codaclats heeft natuurlijk een nieuwe website. Dat is niet zo heel gek. Er is ook een app.

1019
01:00:51.200 --> 01:00:56.580
<v Saber>Een command-line app. En dan kun je Codaclats luisteren via je CLI. Dat heeft een toei.

1020
01:00:58.040 --> 01:01:00.180
<v Saber>En ja, natuurlijk door onze vriend Kloot.

1021
01:01:02.100 --> 01:01:07.020
<v Saber>gegenereerd, dus dat de eerste versie 0.5 staat online, dus ik had ten eerste

1022
01:01:07.020 --> 01:01:09.280
<v Saber>instantie, ja, nu ga ik los jongens.

1023
01:01:09.360 --> 01:01:10.020
<v Kishen>Ja zeg maar.

1024
01:01:10.300 --> 01:01:12.460
<v Saber>Eerst was het gewoon makkelijk, want er had een API op de website,

1025
01:01:12.720 --> 01:01:16.280
<v Saber>dankjewel. En toen heb ik gewoon gezegd, maak iets leuks, ik heb nog niet eens

1026
01:01:16.280 --> 01:01:19.400
<v Saber>gezegd wat, ik zeg maak iets leuks met die API, verzinnen ze iets.

1027
01:01:19.560 --> 01:01:24.400
<v Saber>En toen zei hij, ik kan eventueel een TUI of een CLI applicatie maken en dat heeft hij,

1028
01:01:25.224 --> 01:01:28.644
<v Saber>Alleen zat er nog een dependency op MPV. Dus om audio af te spelen.

1029
01:01:29.004 --> 01:01:31.984
<v Saber>Daar wilde ik eigenlijk vanaf. Dat heb ik vandaag geprompt.

1030
01:01:32.364 --> 01:01:32.544
<v Kishen>Oh.

1031
01:01:33.044 --> 01:01:39.824
<v Saber>Ik zeg, maak maar iets in Rust, zeg maar. Want ik kan echt geen Rust trouwens. Dus aan mij had hij niks.

1032
01:01:40.044 --> 01:01:40.264
<v Kishen>Nee.

1033
01:01:40.804 --> 01:01:43.984
<v Saber>Toen heeft hij die library gemaakt. Hij zei, ja, dan heb je ook nog iets nodig.

1034
01:01:44.104 --> 01:01:46.144
<v Saber>Een NPM, dan moet je even zo registreren.

1035
01:01:46.404 --> 01:01:48.804
<v Saber>Security. Dus echt, hij heeft me helemaal begeleid door dat ding.

1036
01:01:49.744 --> 01:01:52.864
<v Saber>Vond ik wel heel erg stoer. Dus die nieuwe versie heeft dat ook.

1037
01:01:52.964 --> 01:01:53.964
<v Saber>Dus die staat net online.

1038
01:01:54.444 --> 01:01:54.704
<v Kishen>Nice.

1039
01:01:54.704 --> 01:01:58.424
<v Saber>Ik hoop dat hij bij andere mensen... Want hij zou multi-platform moeten zijn. Dus op Windows en Mac.

1040
01:01:59.084 --> 01:02:02.784
<v Saber>Ik heb helaas niet getest overal. Maar Mac doet je het.

1041
01:02:03.184 --> 01:02:04.364
<v Kishen>Ja, onze luisteraars wel.

1042
01:02:04.484 --> 01:02:07.704
<v Saber>Ja, precies. Dat was eigenlijk stiekem...

1043
01:02:07.704 --> 01:02:09.324
<v Sammy>Is jullie website open source?

1044
01:02:11.244 --> 01:02:16.104
<v Saber>Nee, die Klets app, die wel. Die CLI tool, die staat gewoon op GitHub. Onze website niet.

1045
01:02:16.904 --> 01:02:20.664
<v Saber>Ja, ik weet wel waarom. Ik heb wel die source-code thuisdraaien. Zoals van Beurst.

1046
01:02:21.244 --> 01:02:24.924
<v Saber>De vorige, de oude code van de site... Die had ik wel online op Github staan.

1047
01:02:26.956 --> 01:02:31.656
<v Saber>Denk ik weg. Ja, die is weg. Bij deze. Dus dat was mijn tip.

1048
01:02:32.276 --> 01:02:32.756
<v Kishen>Nou, mooi.

1049
01:02:32.836 --> 01:02:33.816
<v Saber>Zouden we door de tips heen, denk ik?

1050
01:02:33.936 --> 01:02:37.916
<v Kishen>Ja, denk je wel. Voor het delen je ervan. En kan je die CLI...

1051
01:02:37.916 --> 01:02:39.796
<v Kishen>Ja, precies. Installeer je dan gewoon...

1052
01:02:39.796 --> 01:02:44.676
<v Saber>Ja, het staat natuurlijk sowieso in de show notes. Als je naar codeklets.nl gaat, slash klets.

1053
01:02:45.316 --> 01:02:48.736
<v Saber>Oh ja, slash klets. Dan kom je gewoon op de pagina en dan staat daar hoe je moet installeren.

1054
01:02:48.936 --> 01:02:49.416
<v Kishen>Oké, nice.

1055
01:02:49.476 --> 01:02:52.636
<v Saber>En ook dat op GitHub. Want mocht je mij niet vertrouwen, kun je de source code

1056
01:02:52.636 --> 01:02:55.776
<v Saber>zien. En dan kun je hem zelf lokaal npm.rf doen.

1057
01:02:55.776 --> 01:02:58.596
<v Sammy>Voordat je het weet, heb je OpenCloud geïnstalleerd op je computer.

1058
01:02:58.676 --> 01:03:02.036
<v Saber>Ja, dat. Of ik ben Bitcoin's on mine of whatever.

1059
01:03:02.436 --> 01:03:03.236
<v Kishen>Dat wou ik net zeggen.

1060
01:03:04.536 --> 01:03:08.556
<v Saber>De source code is daar. Dus als je me niet vertrouwt, kijk naar de code.

1061
01:03:09.156 --> 01:03:11.196
<v Saber>Of laat je agent kijken naar de code.

1062
01:03:11.496 --> 01:03:13.276
<v Kishen>Ja, precies. En laat hij het beoordelen.

1063
01:03:13.376 --> 01:03:16.556
<v Saber>Dan laat hij het wel. Nou, heerlijk.

1064
01:03:17.016 --> 01:03:23.216
<v Kishen>Nou, super. Ik wilde nogmaals even jullie bedanken van Studio Vrij.

1065
01:03:23.556 --> 01:03:24.516
<v Mila>Mima en Sammy.

1066
01:03:25.116 --> 01:03:31.476
<v Kishen>Ja echt top Bedankt dat jullie ons hier mochten dat we hier mochten zijn ook

1067
01:03:31.476 --> 01:03:34.516
<v Kishen>sowieso in de locatie Ja en dat was hem weer hè.

1068
01:03:36.196 --> 01:03:41.036
<v Saber>Voor de volledigheid de links naar jullie site alles dat vind je sowieso in

1069
01:03:41.036 --> 01:03:44.836
<v Saber>de show notes komt ook op de site te staan dus daar kunnen ze sowieso de luisteraars

1070
01:03:44.836 --> 01:03:49.176
<v Saber>informatie vinden kunnen ze jullie makkelijk vinden ook dus dat is wel denk

1071
01:03:49.176 --> 01:03:51.956
<v Saber>ik handig om te vermelden Ja zeker Ja.

1072
01:03:52.096 --> 01:03:57.336
<v Kishen>En natuurlijk onze luisteraars die weten het allemaal. Voor de mensen die net binnenkomen.

1073
01:03:57.516 --> 01:04:02.136
<v Kishen>CodeKlets kan je sowieso vinden op CodeKlets.nl. Daar kun je ook alles vinden

1074
01:04:02.136 --> 01:04:04.336
<v Kishen>hoe je ons kan benaderen via Slack.

1075
01:04:05.598 --> 01:04:10.198
<v Kishen>En ja, wat je al zei, alles staat natuurlijk op onze website om contact op te nemen.

1076
01:04:10.358 --> 01:04:13.698
<v Saber>Dat is ook wel grappig. Ik vond nu altijd, er is een e-mailadres. Ivo is er net bij.

1077
01:04:13.878 --> 01:04:14.138
<v Kishen>Oh, echt?

1078
01:04:14.178 --> 01:04:16.338
<v Saber>En de catch-all komt allemaal bij mij uit.

1079
01:04:16.478 --> 01:04:16.898
<v Kishen>Oh, echt?

1080
01:04:17.158 --> 01:04:20.438
<v Saber>In ieder geval een reden, denken ze, op dit moment, denkt iemand.

1081
01:04:20.958 --> 01:04:23.318
<v Saber>En als hij luistert nu, dan weet je, is dat fout.

1082
01:04:23.678 --> 01:04:25.558
<v Kishen>Oh, dan moet je het vertellen ook samen.

1083
01:04:25.658 --> 01:04:29.738
<v Saber>Nee, dat het ging om sponsoring of zo, weet ik veel. Dus die hadden Ivo aangesproken.

1084
01:04:29.858 --> 01:04:32.198
<v Saber>Zoiets van, hey Ivo, kun je dat niet? Dus dat is nu de derde mail.

1085
01:04:32.978 --> 01:04:35.098
<v Saber>En in één kant wil ik reageren. En aan de andere kant dacht ik van ja,

1086
01:04:35.298 --> 01:04:39.698
<v Saber>nee vriend. Ik weet niet of je... Wie benadert jij nu eigenlijk überhaupt? Maar goed, dat zal wel.

1087
01:04:40.098 --> 01:04:42.498
<v Saber>Dus dat is wel weer grappig. Dus je kunt ons mailen.

1088
01:04:43.398 --> 01:04:45.938
<v Saber>Ik heb alleen die contactgegevens offline gehad. Dus ik weet eigenlijk niet

1089
01:04:45.938 --> 01:04:49.478
<v Saber>eens hoe ze zijn gekomen op ivo.kodekles.nl.

1090
01:04:49.578 --> 01:04:52.498
<v Saber>Want dat staat nergens online. Maar dat hebben ze gewoon zo gegokt.

1091
01:04:52.758 --> 01:04:53.258
<v Kishen>Nou goed.

1092
01:04:53.378 --> 01:04:54.058
<v Saber>Ja, wel grappig.

1093
01:04:54.198 --> 01:04:55.458
<v Kishen>Nou, zoek ons op zou ik zeggen.

1094
01:04:55.598 --> 01:04:55.678
<v Saber>Ja.

1095
01:04:55.838 --> 01:04:58.858
<v Kishen>En nogmaals bedankt iedereen voor het luisteren. En tot de volgende dan.

1096
01:04:59.058 --> 01:04:59.338
<v Saber>Jeehoe.

1097
01:04:59.458 --> 01:05:00.838
<v Kishen>Jeehoe. Bedankt. Doei.

1098
01:05:01.078 --> 01:05:01.158
<v Saber>Doei.
