Kishen: Hey, hallo. Welkom bij een nieuwe aflevering van Codeclets. De podcast voor developers.
Kishen: Oh, zo leuk om het weer te mogen doen samen.
Saber: Ja, dat is waar.
Kishen: Ja, in seizoen 4 zitten we alweer. Episode 3, toch? Heb ik het goed?
Saber: Ja, dat heb je in één keer goed.
Kishen: Ja, en ook echt snel weer zijn we weer aan de gang.
Saber: Ja, we hebben de smaak te pakken.
Kishen: Ja, hè?
Saber: Nou ja, twee jaar pauze, maar dat hebben we al de vorige aflevering besproken.
Saber: Maar nu heb ik eigenlijk wel zin om iedere dag te podcasten.
Kishen: Iedere dag ook.
Saber: Misschien niet met jou.
Kishen: Oh ja, dat is goed joh. Ik heb een beetje zelden met jou ook.
Kishen: Nee, nee, nee. Ik hou wel een beetje van afwisseling, Saber.
Saber: Oké, nou dan doe je het volgende keer met Ivo.
Kishen: Ja, dat is goed.
Saber: Dat is de deal.
Kishen: Oh jee. Nou, laten we even gauw over andere dingen hebben. Afwisseling.
Kishen: Maar goed, ja, dankjewel dat jullie weer luisteren. Vandaag gaan wij,
Kishen: Saber en ik, Kieschen, nu zo'n beetje na zo'n zes en een half jaar,
Kishen: gaan we weer de immersieve wereld van virtual reality weer in.
Kishen: Ja, ik weet niet of jullie het nog allemaal konden herinneren,
Kishen: maar we hebben ooit een keer een VR aflevering opgenomen met Hedwig Koets, heette ze volgens mij.
Kishen: Doets, oh sorry, sorry Hedwig, sorry, Hedwig Doets.
Kishen: En dat was echt onwijs innovatief vonden wij toen.
Kishen: En daar hebben we ook wat vragen gesteld over waar de toekomst naartoe gaat.
Kishen: Dat was zes en een half jaar geleden dus.
Kishen: Nou en nu, ja dit keer gaan we natuurlijk weer met alle nieuwsgierigheid gaan
Kishen: we luisteren naar de nieuwste ontwikkelingen rondom VR.
Kishen: En uiteraard ook een klein kiekje in hoe AI hierbij zou kunnen helpen.
Kishen: In de softwareontwikkeling natuurlijk van VR oplossingen. En voor deze aflevering
Kishen: hebben we dit keer Mila Molenman en Sammy Speulman van Studio Vrij uitgenodigd.
Kishen: Ja, bij deze ook heel erg bedankt dat jullie ons hier op jullie mooie locatie mochten uitnodigen.
Kishen: En ja, uiteraard zijn we heel erg nieuwsgierig wat jullie allemaal doen en wat
Kishen: Studio Vrij natuurlijk aan mooie technologieën gebruikt.
Kishen: Dus welkom Mila en Sammy.
Mila: Ja, dankjewel.
Kishen: Ja, misschien vinden jullie het even leuk om jullie zelf even kort voor te stellen
Kishen: en ik zou zeggen Ladies First.
Mila: Oké, dankjewel. Ja, ik ben Mila en ik heb een achtergrond in kunstmatige intelligentie,
Mila: maar dat heb ik in, wat zal het zijn?
Mila: Ik denk 2014 ben ik daarmee begonnen aan de VU.
Mila: Dus het was toen echt nog heel wat anders dan wat het nu is.
Mila: Maar ik heb eigenlijk die keuze gemaakt om AI te gaan studeren.
Mila: Omdat ik dacht, ik heb echt geen idee wat de toekomst van dit medium kan gaan zijn.
Mila: Misschien wil ik er helemaal niks vanaf weten. Of juist alles.
Mila: Weet je, het kan heel groot worden.
Mila: Dus dan kan je er uiteindelijk voor kiezen, als het heel groot wordt,
Mila: om op een omwoond eiland te gaan leven. Of juist alles er vanaf weten.
Mila: Dus toen dacht ik, nou dan kan je er maar beter alles vanaf weten.
Mila: Nu zijn we een aantal jaar verder en weet ik eigenlijk dat ik er nog helemaal
Mila: niet zoveel vanaf weet. Omdat het zo ongelooflijk breed is.
Mila: En in de tijd dat ik AI studeerde, vond ik wel heel technisch en theoretisch.
Mila: Het was niet echt creatief.
Mila: Dus toen kwam ik in aanraking met Virtual Reality. Tijdens een studentenexperimentje
Mila: waarbij ik bovenop een hoog gebouw kwam te staan.
Mila: Heel hoog gebouw, maar de visuals waren echt heel matig.
Mila: En alsnog kreeg ik klamme handjes, zwetende oksels en dacht ik,
Mila: holy, dit medium is zo krachtig.
Mila: Hier wil ik ook alles vanaf weten, dus op die manier ben ik Virtual Reality gaan studeren daarna.
Mila: Aan de Kunstacademie in Londen.
Mila: Dat was ook de eerste VR Master in de hele wereld.
Saber: Vet.
Kishen: Weet je nog welk jaar ongeveer? Of hoeveel jaar geleden ongeveer?
Mila: Ik denk dat dit 2018 was.
Saber: Oh ja.
Mila: Ja.
Kishen: Zo is het wel.
Saber: Ik ben nu al jaloers.
Mila: Ja, dat was echt heel leuk. Dat was mega experimenteel. Hele gepassioneerde
Mila: mensen en wat kunstenaars. Dus die combinatie van AI en VR was heel leuk uiteindelijk.
Mila: En uiteindelijk dacht ik van ja, ik wil wel iets met VR en AI doen.
Mila: Maar wel mooie, betekenisvolle ideeën bedenken en wat creatiever.
Mila: Er waren gewoon niet zoveel bedrijven die dat deden.
Mila: Het leek me leuk om creative director te worden.
Mila: Maar ik wist niet waar. Dus toen dacht ik, nou ja, weet je, dan noemen we het
Mila: maar zelf. En zo is Studio Vrij eigenlijk ontstaan, zes jaar geleden.
Saber: En die Vrij, die VR staat voor VR of is dat toevallig?
Mila: Ja, ook. Het is ook VR.
Mila: En Vrij is ook omdat we het een heel vrij medium vinden.
Mila: Dus we kunnen met alle disciplines samenwerken, met kunst, gezondheidszorg,
Mila: bibliotheken, gemeentes, whatever. En...
Mila: Hoe je dan VR toepast is enorm breed en dus heel vrij. Dus ik vind het een hele
Mila: passende naam voor alles wat ze doen.
Kishen: Ja, heel mooi. Misschien ook wel leuk om even te vertellen.
Kishen: Ik heb jou toen bij de International Film Festival in Rotterdam volgens mij bij een talk gezien.
Kishen: En zodoende kende ik Studio Vrijden als eerste.
Kishen: En ik vond het ook echt heel erg mooi om te zien. dat jullie,
Kishen: jullie hadden volgens mij ook echt een virtuele, ja, dance evenement of zo, hè?
Mila: Klopt, was het? Ja, de VR Silent Disco.
Kishen: De Silent Disco was het inderdaad. Ja, dat heb je verteld.
Saber: Ja, cool.
Kishen: Echt super gaaf. En volgens mij misschien ook wel.
Mila: Je ziet hier ook inderdaad een poster van het werk.
Kishen: Oh, ja, ja. Dat was heel erg impressive. Ja, leuk, joh.
Kishen: Dank je wel dat je er bent. Ja, dat is zeker leuk. Naar jouw ervaringen natuurlijk. Oké, Sammy.
Sammy: Ja, ik ben Sammy. Ik heb een achtergrond in vooral film en muziek.
Sammy: Dus daar is het bij mij ooit allemaal begonnen.
Sammy: En dat heb ik een aantal jaren gedaan en toen kwam ik gaandeweg in contact met
Sammy: het medium VR en Unity, de game engine.
Sammy: En dat was voor mij een heel mooi moment, omdat al die puzzelstukjes van animatie,
Sammy: 3D, film, geluid, die kon ik allemaal ineens interactief maken.
Sammy: En dan ook nog eens in VR.
Sammy: Dus ja, op die manier was ik eigenlijk gelijk helemaal verkocht.
Sammy: Er was bij een bedrijf dat heet Therapieland, toevallig het bedrijf waar Mila
Sammy: de stageopdracht heeft gedaan, volgens mij.
Saber: Oh cool.
Mila: In de kleine wereld.
Sammy: Kleine wereld, kleine wereld. Ja, en nou ja, daar in aanraking gekomen met VR.
Sammy: En dus allemaal leuke dingen mogen maken.
Sammy: En nou ja, nu sinds bijna een jaar bij Studio Vrij aan de slag.
Sammy: En ik moet zeggen, ik geniet er heel erg van. Het is heel leuk werk.
Saber: Ja.
Kishen: Ook belangrijk, toch?
Saber: Dat is sowieso belangrijk.
Kishen: En je bent dus een developer. Ja. Hoe is jouw liefde voor code?
Kishen: Dat vragen we meestal ook wel eens.
Sammy: Ja, ja.
Kishen: Aan onze gasten. Kijk, Amila, volgens mij hoef ik het niet te vragen.
Mila: Nee, coderen is niet mijn sterkste kant. Ik kan het een beetje,
Mila: maar als ik het doe, dan duurt het ongeveer tien keer zo lang dat als een ander het zou doen.
Kishen: Vandaar dat je AI inzet.
Mila: Ja.
Kishen: Maar jij dan?
Sammy: Ja, nou kijk.
Sammy: Het maken van elektronische muziek of het maken van animaties,
Sammy: dat is heel erg met parameters ben je constant bezig en eigenlijk met variabelen ben je bezig.
Sammy: Dus met het maken van zo'n inkomende drop ben je met filters bezig die je auto meet over tijd.
Sammy: Dat is met muziek zo, met animatie ben je bezig, met keyframes en al die verschillende
Sammy: variabelen, die vind je ook weer terug in development.
Sammy: En eigenlijk, ja, de code zelf heb je een paar constructen eigenlijk die zijn vrij snel geleerd.
Sammy: Maar al die variabelen die je kan aanpassen op iets visueels,
Sammy: dat is waar de echte kenner zit.
Sammy: Vaak heb ik het gevoel.
Sammy: En daarom, zoals ik al zei, toen ik de Unity Game Engine ontdekte,
Sammy: viel alles een beetje op zijn plek voor mij.
Sammy: Dus het was ook wel vrij snel voor mij om... Het was een vrij snel proces om code te leren.
Sammy: Omdat ik natuurlijk al een beetje dat gevoel had van variabele aanpassen.
Sammy: Variabele aanpassen over tijd.
Kishen: Ja, je programmeert muziek op die manier natuurlijk.
Mila: Ja, precies. En wat jij ook zegt, dat hele visuele, dat is denk ik ook misschien
Mila: waarom je je werk bij Studio vrij leuk vindt. Want aan de ene kant doen we wat
Mila: commerciële projecten.
Mila: Maar aan de andere kant maken we ook heel veel kunst. En de VR-cylend disco waar ik het net over had.
Mila: Ja, dat moet je voor je zien. Dat zijn een soort van brutalistische,
Mila: eindeloze, heftige, rauwe sci-fi werelden.
Kishen: Ja, ja.
Mila: En dat soort visuals maken, dat is sowieso super creatief.
Mila: Maar het is ook heel uitdagend om dat te visualiseren en te coderen.
Mila: We hebben in ons werk ook bijna geen AI gebruikt. Juist omdat we dachten...
Saber: Het moet wel echt zijn of zo.
Mila: Ik denk juist dat dat kunstzinnige manier van projecten aanvliegen,
Mila: dat hele visuele, dat het nog veel lastiger is dan gewoon hele straightforward projecten.
Saber: Misschien komen we daar later op of zo. Ja, duidelijk. Ja, dat vond ik sowieso
Saber: echt... We hadden het voor de opname over of het nou echt intelligentie is of niet.
Saber: Maar echt creatief vind ik AI niet. Want het is eigenlijk iets wat er al is.
Saber: Dan ga je nog een keer, zeg maar, tussen wat AI voorschotelt.
Saber: Maar is het echt creatief? Dat vraag ik me dan echt af. Ja, maar goed.
Mila: We hebben die discussie inderdaad heel veel tijdens de lunch met ons team.
Kishen: Ja.
Mila: En laatst hadden we een voorbeeld. Nou, het kwam er eigenlijk op neer.
Mila: dat als je AI gebruikt, dan heb je heel snel een resultaat.
Mila: Maar vaak als je met iets experimenteels en kunstzinnigs bezig bent,
Mila: dan is de weg ernaartoe, dan ontdek je allerlei dingen.
Mila: Ongelukjes eigenlijk, dat je denkt hé, maar dit werkt eigenlijk ook.
Mila: En met AI ga je rechtstreeks, maar dan mis je dus al die tussenstapjes die misschien
Mila: je tot een ander inzicht leiden.
Kishen: Ja, vandaar dat context creëren heel belangrijk wordt in AI gebruik.
Kishen: Dus dat prompten, dus dat wordt nu echt wel het nieuwe ding.
Kishen: Maar nog even terugkerend op Sammy zijn introotje, want je triggert me wel,
Kishen: want ik ben wel even benieuwd welke tools gebruikte je om je muziek te,
Kishen: Ja, noem het even te coderen.
Sammy: Ja, verschillende tools. Ik ben ooit begonnen echt als tiener toen ik,
Sammy: nou ja, volgens mij was ik dertien, veertien jaar oud. Toen begon ik met FL Studio.
Kishen: FL Studio, ja.
Sammy: Fruity Loops.
Kishen: Ja, Fruity Loops.
Sammy: Daarna is dat Ableton geworden.
Kishen: Ja, Ableton.
Sammy: En toen ben ik later weer terug gegaan naar Fruity Loops.
Kishen: Oh ja.
Sammy: Ik vond de workflow toch iets leuker. En nou ja, ik had het een tijdje laten
Sammy: liggen, want ik was heel druk bezig met developer en VR.
Sammy: En toen een paar jaar terug, ik denk anderhalf jaar terug, vond ik het weer.
Sammy: En toen vond ik het juist leuk om het te doen zoals ik was begonnen toen ik dertien was.
Kishen: Ja, ja, ja. Die tijd hunkerde ik ook. Ik heb vroeger met, ik weet niet of jij
Kishen: het dan nog kent, want misschien ben ik te oldschool wat dat betreft.
Kishen: Fasttracker heb ik toen gebruikt.
Saber: Oh, zo. Dat is echt oldschool. Ja, ja, zeker.
Kishen: Oké, wij zijn waarschijnlijk dus inderdaad tien jaar ouder of zo.
Saber: Maar je hebt het op de pc gedaan, toch? Op de pc, ja. Fasttracker is echt iets compleet anders.
Sammy: Dat vond ik niet.
Kishen: Dat triggerde mij, want daar... Inderdaad, je ging programmeren.
Kishen: Dus al die akkoorden op een bepaalde...
Saber: Ja, van boven naar beneden.
Kishen: Ja, van boven naar beneden. En dan loepjes maken.
Sammy: Ik had inderdaad een computer die...
Sammy: Die trok niet zo goed games. Ik had de computer op mijn kamer.
Sammy: Maar ja, toen dacht ik. Wat kan je er wel op doen? Dus toen had ik zo'n muziekprogramma ontdekt.
Kishen: Juist.
Sammy: En toen ben ik dat maar gewoon de hele dag in. De dag uit gaan doen.
Sammy: Gaandeweg word je er dan wel echt goed in. En later in mijn carrière.
Sammy: Kon ik daar ook klussen mee doen. En er geld mee verdienen.
Sammy: Schrappig goed dat loopt. Iets wat je in je slaapkamer ontdekt.
Sammy: Op je dertiende. dat dat een deel van je beroep uitmaakt.
Sammy: Nog steeds als je...
Kishen: En dan nog een laatste vraag over je intro dan. Welke programmeertaal beheers
Kishen: je nu het beste, denk je nu?
Sammy: Ja, ik ben begonnen met C Sharp. Want ja, jullie natuurlijk.
Kishen: Kijk, samen. Je moet helemaal blij van jou.
Sammy: Dus ja, dat heb ik gewoon geleerd. Ook in de tijd dat er nog geen AI was natuurlijk.
Sammy: Dus dat zit er nog wel echt goed in.
Sammy: Maar ik gebruik tegenwoordig ook vaak Python.
Kishen: Oh ja. Ja, wie niet, hè?
Sammy: Ja, wie niet?
Saber: Ik niet. Ik ben echt... Ja, sorry. Ik ben een Python. Niet omdat ik mensen haat.
Kishen: Ik haat Python.
Saber: Ik haat Python, want die whitespace... Ik trek die whitespace.
Saber: Ik denk, wat zijn we aan het doen hier? Maar goed, dat is mijn...
Sammy: De eerste keer dat ik het leerde, dacht ik, waar is alles?
Saber: Ja, dat.
Sammy: Ja.
Saber: Dus dat is voor mij wel een ding.
Sammy: Waar is alles? Hoe werkt het?
Kishen: Alles def.
Saber: Terwijl het is wel volgens mij de meest...
Saber: General Purpose Language, zeg maar. Dus die alles kan. Want het is machine learning,
Saber: AI, programmeren websites. Alles.
Kishen: Dat.
Sammy: Dat is ook waarom ik het ben gaan leren. Omdat er zoveel AI gebruikers is.
Mila: Ik heb hier een bizar verhaaltje over. Want in de tijd dat ik AI studeerde,
Mila: had ik dus één vak Python.
Kishen: Dat is ook waarom ik het nu haat.
Saber: Dat is nog steeds.
Mila: En daar kregen we echt op zo'n groen krijtboord. We kregen les van een oude
Mila: man met een krijtje. Die ging uitleggen wat de string was. en noem maar op.
Mila: En vervolgens moesten we onze tentamens met de hand op papier doen.
Mila: En de hele game Snake gaan opschrijven.
Mila: Nou, ik heb dat vak echt drie jaar lang niet gehaald. Maar dat is zo'n ouderwetse manier van leren.
Saber: Ja, heb jij dat niet zo gehaald? Wij moesten met Zee doen.
Kishen: Niet op die manier dan, maar wel inderdaad een geschreven toets kreeg je van Java, weet je wel.
Saber: Ja, ik Zee. Ja, ik ben iets ouder. Ja, precies.
Kishen: Dan moest je echt inderdaad zo'n compiler.
Saber: Vriend.
Kishen: Hoe gaan we dit doen?
Saber: Dit helpt gewoon niet.
Kishen: Maar vroeger moest je toch ook
Kishen: leren over hoe, weet je, pagination met geheugen en zo moest werken, hè?
Saber: Ja, nee, dat snap ik. Kijk, dat concept snap ik wel.
Kishen: Ja, kijk, wij zijn echt wij zijn... Jij bent al sowieso over de vijfde.
Saber: Ja, sorry. Ja, ik ben vijftig.
Kishen: Ik ben vijfde, maar... Of zesde, vijfde. Oh, dat maakt even niet uit.
Saber: Je weet het gewoon niet meer.
Kishen: Maar ik weet het niet meer. Maar ik bedoel, de jeugd, interesseert zich toch helemaal niks meer.
Saber: Maar dat is toch hetzelfde als de mensen die voor ons bedoelden.
Saber: Dat was, weet ik veel, ponskaart en zo.
Sammy: Had je geen Google in die tijd?
Kishen: Nee. Nee, ik niet in ieder geval.
Saber: Wacht even, ik ben...
Saber: Toen ik net op school zat, toen hadden we, het eerste jaar hadden we geen internet.
Sammy: Oh ja, oké.
Saber: En waarschijnlijk de systeembeheerder wel. En daar kwamen we trouwens achter.
Sammy: Dan is het wel handig om het uit je hoofd te weten.
Kishen: Ja, dat is wel handig.
Saber: Klopt, je had muscle memory, was toen echt een stuk beter dan nu.
Saber: Nu moet ik alles opzoeken. En helemaal doordat je AI gebruikt.
Saber: Heel veel dingen die ik gewoon in C-shop vijf jaar geleden hoor, zo eruit.
Mila: Ja.
Saber: Doe ik nu, wacht even, hoe zat het ook alweer? Dat is echt niet goed.
Kishen: Ja, wij waren nog inderdaad met assembly aan de gang en zo.
Saber: Ja, maar wat jij zegt, herken ik dus wel. op papier.
Saber: Dat was dus de norm. En ik vond, dit is gewoon flauwekul.
Saber: Waarom zou ik dit ooit ergens op een baan, zeg maar, dat ik dit zo doe?
Mila: Dan ging het ook allemaal fout op die puntkommatjes die ik was vergeten op te schrijven.
Saber: Who cares?
Kishen: Je lina was je linter.
Mila: Ik heb daar echt een trauma aan over gehouden.
Saber: Die snap ik op zich wel. Dus dat vond ik al dubieus. Maar ik heb dat ook één
Saber: keer bij een sollicitatie gehad bij een bedrijf hier in Nederland.
Saber: Moet je even een algoritme schrijven? En ja,
Saber: ik ben echt niet, ja, ik ben gewoon irritant, zeg maar. Als ik het gewoon niet
Saber: leuk vind in zo'n gesprek, dan denk ik, ja, dan maar niet.
Saber: Ja, maar dan boeit het me niet, dan weet ik al, van als dit de sfeer is,
Saber: dan gaat het niet werken.
Mila: Nee.
Saber: Dus dan ga ik me niet beter eruit laten zien, omdat, nee, dan is het gewoon,
Saber: die mensen zijn ook irritant als je daar werkt.
Saber: Dus als het in zo'n gesprek irritant is, wordt het daarnaar niet beter.
Kishen: Dan ga je ze daar, ja, precies. Het zegt ook heel vaak wat over een bedrijf.
Saber: Ja, maar dan zeg je, ja, je moet het algoritme. Ik snap echt wel dat je dat
Saber: soms moet doen, maar ik zeg, ja, maar luister, Dit is zeg maar in het huidige
Saber: werk wat ik doe. En daar heb je me voor gevraagd nu.
Saber: Is dat misschien, nou ja, van de 40 uur, misschien een uur of twee uur dat ik
Saber: aan een algoritme. En dan, toen was Google nog wel, zeg maar, dan Google je het.
Saber: En ik zei tegenstelling, er is
Saber: altijd iemand die het algoritme beter heeft verzonnen dan ik nu ga doen.
Saber: Dus dat is echt gewoon zin bij ons. Terwijl de oplossing, vond ik maar goed,
Saber: we kregen een discussie. Toen werkte het dus niet meer.
Kishen: Maar dat is ook een goede manier om elkaar te leren kennen, toch?
Saber: Ja, klopt. Dus ik ga niet moeilijk...
Kishen: Ook van jouw kant. ik bedoel, jij moet het bedrijf ook leren kennen dus dan
Kishen: weet je ook niet even, nou als jullie dit soort dingen zo belangrijk vinden
Kishen: ze hadden geen site meer.
Saber: Ze hadden geen internet presence meer, niks geen grap meer maken,
Saber: ik ga geen namen noemen want anders nou inderdaad.
Kishen: Dankjewel voor jullie intro's, ja misschien ook wel even iets leuker voor de
Kishen: luisteraars, wat doen jullie eigenlijk bij Studio Vrij?
Mila: Ja, goeie vraag. We zijn echt begonnen met het maken van Virtual Reality zes jaar geleden.
Mila: En dan specialiseren we ons echt in multiplayer VR.
Mila: Dus dat betekent dat je samen met andere mensen in VR aanwezig bent.
Mila: En dan doen wij het ook echt op een manier dat iedereen in dezelfde fysieke
Mila: ruimte, dus stel je zit met z'n achten op een evenement in een hal,
Mila: dat je daar allemaal een VR headset op krijgt en dan kom je samen in die virtuele wereld terecht.
Mila: En als je dan naar elkaar toe loopt, dan zie je dus allemaal avatars om je heen.
Mila: Dat zijn eigenlijk de mensen met wie je bent.
Mila: En als die avatars elkaars handen aanraken, dan raken ook elkaars echte handen aan.
Mila: Omdat het dus precies goed gecalibreerd is.
Saber: Vet.
Mila: Dus dat heet Location Based Multiplayer VR.
Kishen: Ah, oké.
Mila: Het is best wel een niche die nu wel echt aan het opkomen is.
Mila: Want het is ja, multiplayer VR maken is nog net wat lastiger dan normale VR maken.
Saber: Ja, zo klinkt het ook.
Mila: Maar wij vinden het geweldig om mensen toch te verbinden door die technologie...
Mila: en samen iets te laten beleven. Want anders zet je zo'n VR headset op...
Mila: Ja, is het? Doei! En dan ben je drie kwartier weg.
Kishen: Ja.
Mila: Daar vinden wij gewoon niks aan. Dus hoe meer je het samen kan doen,
Mila: hoe beter. En daar maken we allerlei concepten omheen.
Kishen: Oh ja.
Sammy: Ik denk ook dat dat het stukje van VR is. Wat wel echt populair aan het worden
Sammy: is. Aan het worden of gebleven is.
Sammy: Ja. Je ziet bij de VR-games op de PlayStation bijvoorbeeld.
Sammy: Nou ja, dat zijn er niet echt meer geworden.
Saber: Nee.
Sammy: Maar dit op locatie en met elkaar. Dat vinden mensen nog steeds heel leuk.
Kishen: Nou, over mensen gesproken. Ik kwam binnen dus bij jullie voor het eerst.
Kishen: Samen en ik kwamen binnen. En toen rook het heel erg naar plastic.
Kishen: Toen we binnenkwamen. We dachten, oké, wat is dit dan?
Kishen: Maar ja, misschien wat mij opviel is inderdaad. Jullie hadden echt een hele
Kishen: grote... Ja, wat is het? Een koepel? Een plastique koepel?
Kishen: Misschien kun je daar iets over vertellen? Ja, zeker.
Mila: Mag het al of niet? Ja, nee, dat mag zeker. Ja, ja, ja. Wat je rookt is de installatie
Mila: van de oxytocine machine.
Mila: En oxytocine, ik weet niet of jullie dat bekijken... kent voorkomt,
Mila: maar een knuffelhormoon wordt dat ook wel genoemd.
Mila: Dus als mensen een hele schattige puppy zien, maak je dat hormoon aan.
Mila: Of als je een hele goede connectie hebt met iemand, als je knuffelt, noem maar op.
Kishen: Ecstasy ook.
Mila: Ja, precies. Ik denk het wel.
Kishen: Oh, daar weet je niks van.
Saber: Nee, ik verkocht het al. Nee, nee, nee. Sorry, dat zei ik niet.
Mila: Ja, en die installatie heet zo omdat we mensen uit verschillende sociale bubbels
Mila: gaan verbinden door middel van VR. Dus dan kom je in zo'n cocoon terecht.
Mila: Die fysieke plastic de ruikende bubbel waar we het net over hadden.
Mila: Zetten we er eentje bijvoorbeeld in Amsterdam neer... en eentje in Groningen
Mila: of whatever... aan de andere kant van Nederland.
Mila: En dan leren mensen elkaar kennen... in een virtuele ruimte...
Mila: maar ze kunnen niet oordelen op basis van uiterlijk.
Mila: Noem maar op. Want je zit in die hele veilige virtuele space... in de cocoon.
Mila: Dus zo komen mensen uit andere sociale bubbels... dichter bij elkaar.
Mila: Op een hele dromerige...
Mila: Een plezierige manier.
Saber: Ja, ja. Vet.
Kishen: Maar ik kan me best voorstellen dat dat dan inderdaad wel leuk is op dat moment.
Kishen: Maar op een gegeven moment moet je elkaar toch wel gaan zien. Dus ook echt.
Kishen: Wat is die brug, zeg maar, om die te slaan? Of maakt het dan niet meer uit?
Sammy: Het hoeft dus niet. En mensen kunnen ervoor kiezen om elkaars contactgegevens uit te wisselen.
Sammy: Maar het hoeft ook niet. Het kan ook een eenmalige mooie ontmoeting in VR zijn.
Sammy: En er blijft een soort van mysterie hangen.
Mila: Oh ja, dat mysterie is ook juist mooi.
Kishen: Ik moet ineens denken aan de tijd dat ik... Poeh, nog naar TMF en zo keek.
Kishen: Ik weet niet of zo mensen zullen nu echt denken. TMF was dat.
Kishen: The Music Factory was dat, ja. Dat was een tv zender.
Kishen: En daar kon je dan... Oh, sorry. Daar kon je... Het zat gelijk ook even.
Kishen: Weet dat... Daar kon je dus ook naar een TMF chat op internet.
Kishen: Dat was internet net gestart.
Kishen: Toen ging ik naar de bibliotheek. En daar kon je dan met mensen chatten.
Kishen: Iedereen die daar aangesloten was.
Kishen: En nu zitten we allemaal via WhatsApp contactgegevens. We hebben niet echt chatgroepen
Kishen: meer volgens mij. In je WhatsApp.
Kishen: WhatsApp, ja oké. Maar goed, dat zijn wel mensen die je dan uitnodigen.
Saber: Oh zo, je bedoelt met anonieme mensen.
Kishen: In de tijd van IRC bijvoorbeeld. Dat had je toch ook. Dat was gewoon een open
Kishen: groep. Waar je dan naar binnen ging en ging chatten.
Kishen: Maar dat was een beetje hetzelfde dat gevoel. Dat je dan inderdaad iemand ontmoet.
Kishen: En die dan heel bijzondere vragen aan je stelt. En denkt.
Saber: Het is wat wel echt.
Saber: Denk echt anders was. Wij zaten met z'n allen. Het waren gewoon nerds in het begin.
Saber: Dus we zaten allemaal al in dezelfde bubbel. We waren een beetje dezelfde soort mensen.
Saber: Dus dit is wel echt compleet. Maar hebben jullie het al gedaan?
Mila: Ja, we hebben een prototype. Daar zijn we echt jaren geleden mee begonnen.
Mila: Althans, toen noemden we het geen prototype. Maar nu, jaren later wel.
Mila: En die hebben we ook een keertje laten zien. In het Stedelijk Museum.
Mila: De ander stond in de Belmer. En er stonden nog wat cocoons op andere plekken in Amsterdam.
Mila: en het is zo bizar om te zien hoe mensen in VR op elkaar reageren want mensen
Mila: gaan echt geheimen vertellen die ze normaal niet zouden vertellen ik heb een
Mila: keertje stonden ook in Italië ik was in Italië en volgens mij stond de ander in,
Mila: Oostenrijk en toen ging een vrouw tegen me, toen ik er zelf in ging vertellen
Mila: dat ze eigenlijk wilde scheiden van haar man en dat ze dat nog aan niemand had
Mila: verteld dus het feit dat je elkaar niet ziet maar wel in zo'n hele warme,
Mila: romerige omgeving Je moet allemaal dingetjes doen.
Saber: Dus er gebeuren echt dingen die je gewoon niet voorspelt.
Mila: Ja, mensen gaan echt helemaal open.
Saber: Maar het is heel erg private. Het is niet zo dat je dit uitzendt of zo.
Saber: Het is echt tussen die twee personen. En that's it.
Mila: Ja, hele intieme connectie.
Saber: Ja, dat snap ik wel. Dat had ik niet verwacht. Ik dacht meer,
Saber: er is iemand anders daar. En die een beetje babbelen met elkaar.
Kishen: En als je kijkt nu naar VR en de ontwikkelingen. Wat is de huidige staat,
Kishen: vinden jullie, op dit moment van VR?
Sammy: Nou, ik denk dat er was een hype. Voor de AI-hype had je de VR-hype.
Kishen: Denk je.
Sammy: Ja, Facebook had het plan, we gaan de metaverse maken. En dat wordt het nieuwe ding.
Sammy: Dus die hype zijn we nu denk ik een beetje voorbij.
Sammy: Dus het is ietsjes minder. Er wordt iets minder over gesproken natuurlijk.
Sammy: Het gaat allemaal over AI, dat zullen jullie vast ook hebben gemerkt.
Sammy: Maar ja, zoals jij zegt, de fysieke locatie gerichte VR is nog steeds wel echt populair.
Mila: Ja, want er zijn heel vaak distributieproblemen rondom VR. Dus stel je ziet
Mila: het op een festival waar jij ook was, op IFFR.
Mila: Ja, als je dan allemaal singleplayer VR hebt, dan heb je superveel mensen nodig
Mila: die runnen. Dus heel veel personeelskosten.
Mila: En voor heel weinig mensen die VR beleven. Dus multiplayer lost dat probleem
Mila: op, doordat er meer mensen tegelijkertijd in VR kunnen.
Mila: En je brengt mensen samen en je hebt minder personeel nodig.
Mila: Dus conceptueel en financieel is het eigenlijk een uitkomst.
Mila: Wat je nu meer en meer ziet.
Saber: Ja, vet.
Kishen: En is er ook een bepaalde, ja oké, je zei het net al een beetje,
Kishen: een trend waar we op moeten gaan letten in VR.
Kishen: Dus inderdaad, noem het even de physical touch ofzo, kan ik dat zo noemen?
Mila: Ja, zeker.
Kishen: Zijn er nog andere trends waarvan je denkt van nou, stel dat ik in VR zou willen
Kishen: gaan treden, daar moet ik iets op gaan letten?
Sammy: Goeie vraag.
Mila: Jij weet hier meer over, maar je hoort nu heel veel over Gaussian-spladding.
Mila: De techniek om het te maken.
Sammy: Ja, dat is een goeie.
Kishen: Wat is dat dan?
Sammy: Het is heel erg zwaar om traditionele 3D te renderen in stand-alone VR-headsets.
Sammy: Misschien goed om even uit te leggen wat het verschil is tussen stand-alone en tethered.
Sammy: Nou ja, stand-alone is eigenlijk dat de hele computer in de bril zelf zit.
Sammy: Alleen dan heb je dus te maken met een mobiele GPU. Dus dat is gewoon niet zo sterk.
Sammy: Ja, je kan niet zo'n hele mooie 3D-omgeving maken als op een computer.
Sammy: Daarnaast is het ook zo dat in een VR-headset... je in principe veel grotere
Sammy: field of view moet renderen... dan op een computerscherm. Dus je moet al meer renderen.
Sammy: Dus het kost al meer rekenkracht. En je moet twee ogen renderen...
Sammy: Want die ogen staan net iets uit elkaar.
Sammy: Nou ja, er zijn wel allemaal trucjes voor om dat efficiënter te maken.
Sammy: Maar alsnog is dat veel zwaarder dan gewoon iets op een scherm projecteren.
Mila: Dus in stand-alone gaan we heel vaak voor een low-poly uiterlijk.
Mila: Wat eigenlijk een beetje hoekig en simpel is. Maar in de stel kan je ook juist
Mila: weer artistiek omarmen.
Mila: Zoals bijvoorbeeld in de VR silent disco.
Mila: Alles heel brutalistisch en een beetje afhaag zo maken.
Sammy: Ja, en nu is er een nieuwe techniek.
Sammy: Nou ja, ik weet eigenlijk niet of die zo nieuw is en ik moet zeggen,
Sammy: ik weet de details er ook niet echt over, maar dat zijn eigenlijk Gaussian Splats
Sammy: en die kunnen gegenereerd worden door onder andere AI.
Sammy: Volgens mij kan je ze ook zelf maken, maar ik weet niet hoe dat werkt.
Sammy: Volgens mij kan je ze ook scannen zelf.
Kishen: Oké.
Sammy: Dus je kan de ruimte scannen. Ja.
Sammy: Alleen het nadeel daarvan is dat het alleen goed eruit ziet op één punt in de 3D-wereld.
Sammy: Zodra je er dan uitloopt, dan wordt het ineens heel erg glitchy.
Kishen: Maar dat is misschien wel een ontwikkeling die nog gaande is?
Sammy: Ja, want je kan hyperrealisme krijgen in een heel erg laag, low-end device.
Sammy: Ik heb nog niet echt VR-makers gezien die het gebruiken.
Mila: We hebben het laatst geprobeerd met twee VR-developers. Want ze wilden eigenlijk
Mila: een hele mooie realistische huiskameromgeving.
Mila: Toen dachten we, weet je wat, laten we het proberen. Maar toen uiteindelijk,
Mila: tijdens dat project, kwamen we toch achter van... Nee, we moeten toch op de
Mila: ouderwetse tour gaan. Maar ik denk niet dat het nog lang zal duren.
Kishen: Oké, waar lag dat dan aan? Omdat het dan nog niet netjes klopt?
Mila: Ja, wat Sammy zei. Als je op één punt blijft staan, dan ziet het alles er goed uit.
Mila: Dan is het bijna een soort van foto om je heen. Maar zodra je dan twee meter
Mila: verder loopt, dan heb je een heel raar perspectief en ziet het er glitchy uit.
Saber: Maar het heet Gaussian Splatting.
Kishen: Gaussian Splatting, oké.
Saber: Ja, ik ken alleen een Gaussian Filter uit Photoshop.
Kishen: Is dat hetzelfde, met je?
Saber: Ja, hoe kom je, want dat Splatting is gewoon, nou zit ik weer aan Splatoon te denken op...
Mila: Volgens mij is dat idee ook, maar goed.
Sammy: Het zijn eigenlijk een soort van, je kan het zien als pixels die in een 3D space worden geprojecteerd.
Saber: Ja, precies.
Sammy: Vandaar dus ook dat als je uit een 3D space...
Sammy: Dat de pixels niet meer goed geplaatst. Dat is een beetje het idee.
Sammy: Maar de techniek daarachter werkt iets anders.
Sammy: Ik zou het zo niet uit kunnen leggen.
Saber: In de show notes zetten we gewoon een link.
Kishen: Ja toch? Dat is op zich wel een goede trend misschien om te volgen.
Kishen: Maar we hadden het net ook heel even volgens mij over avatars.
Kishen: Of was het buiten deze opname? Ik weet het even meer. Maar we hadden het net even over avatars.
Kishen: Is het al zover dat je AI daarvoor kan gebruiken?
Kishen: dat je je avatars kan laten genereren laat ik het zo maar even zeggen en nou
Kishen: ja, jullie knikken al ja dus ik denk dat iedereen ook denkt ja,
Kishen: dat zal er heus wel zijn maar in hoeverre hebben jullie de ervaring mee en denken
Kishen: jullie na over de risico's die daar lopen want ja, je hebt toch heel veel deepfake,
Kishen: in de wereld nu al,
Kishen: in hoeverre hebben jullie daar ervaring mee,
Kishen: Of houden jullie er geen rekening mee?
Mila: Ja, we zijn heel veel bezig met conversationele AI.
Mila: Omdat, ja, net als multiplayer VR, dat kan heel intuïtief zijn.
Mila: En we zijn, alle content die we maken is eigenlijk niet zo...
Mila: met hele ingewikkelde controllers en allerlei knoppen.
Mila: Het is eigenlijk dat iedereen van elke leeftijd het kan doen.
Mila: Gewoon superintuïtief en makkelijk.
Mila: En conversationele AI heeft die karaktereigenschappen ook. Want je praat er gewoon mee.
Mila: En, nou ja, de meeste mensen kunnen praten. En in ieder geval meer dan lezen.
Saber: Ja, juist.
Mila: Dus we hebben verschillende conversationele AI's. Soms in de vorm van avatars. In VR of niet in VR.
Mila: Op een tablet, op een website, noem maar op. Maar je wil natuurlijk niet dat
Mila: die conversationele AI's de verkeerde dingen zeggen.
Mila: Dus daar voor één project ben jij heel veel mee bezig geweest, Sam.
Mila: Dat je, als je zegt dat je er een eind aan wil maken bijvoorbeeld.
Saber: Oh ja, ja.
Mila: Dat de AI niet tips geeft om dat te gaan doen.
Kishen: Ja, precies.
Saber: Wat een totaal realistische iets is. Wel heftig. Wat gebeurt ook toch?
Sammy: Ja, en zo'n AI kan altijd wat onvoorspelbaar zeggen.
Sammy: Dus daarom is het zakel om er altijd bij te zetten dat het een AI is en dat hij fouten kan maken.
Sammy: Ik denk ook dat we als samenleving steeds meer daaraan wennen dat er wel eens
Sammy: iets raars gezegd wordt door een AI.
Sammy: Dus, maar goed, om terug te komen op die avatars, misschien wel leuk om wat projectjes te noemen.
Sammy: Want we hebben in VR, dat is eigenlijk het project waar ik hiermee als eerste
Sammy: mee begon toen ik hier kwam werken.
Sammy: Hebben we een hele oude, zagrijnige man gemaakt.
Mila: Walter.
Sammy: Walter heet die. Met een hele oude, zagrijnige mannen.
Sammy: Naam?
Kishen: Naam, vonden wij. Naam zeggen, hè. Iedereen kent wel een Walter die chagrijnig is.
Sammy: Toch? Ja, dus en, nou ja, Walter is eigenlijk een trainingstoel voor mensen in de zorg.
Sammy: Ja, en Walter die moet je eigenlijk overhalen om een stukje technologie in huis
Sammy: te nemen om zijn leven makkelijker te maken. Maar Walter heeft een hekel aan technologie.
Sammy: Alles wat een scherm heeft, moet je niet aankomen zetten bij Walter.
Sammy: Dus nou ja, we hebben hem een heel leuk karakter om een AI te geven.
Sammy: En we hebben hem dat karakter gegeven en je moet eigenlijk verschillende stappen doorlopen...
Sammy: om hem uiteindelijk over te halen om toch dat stukje technologie in huis te nemen.
Sammy: Ja, en dat is de trainingstool voor mensen in de zorg.
Mila: Je moet je voor je zien dat je dus in VR tegenover die boze man zit.
Mila: In een hele ongezellige huiskamer.
Mila: Het is best wel intimiderend als dat VR karakter alleen maar loopt te bommen.
Mila: Terwijl jij je best doet om hem te motiveren en te enthousiasmeren.
Mila: En alles uit de kast haalt.
Mila: Dus het is best moeilijk om het voor elkaar te krijgen.
Mila: En soms lukt het dus die zorgprofessionals ook niet. Niet om Walter te overtuigen
Mila: om die technologie in de proefperiode in te zetten. Dus dan zie je die zorgprofessionals echt zo.
Mila: Ja, hoe kan dit nou?
Sammy: En het is ook grappig. We hebben dat echt de VR-omgeving gebruikt in de ervaring.
Sammy: Dus ja, je ziet ook dat hij zijn pillen bijvoorbeeld op de grond laat slingeren.
Sammy: Dat zijn huis een rotzooi is.
Sammy: Dat er niks in zijn koelkast staat. En dat zijn allemaal dingen waar je over kan beginnen.
Sammy: Waardoor hij dan over zijn vrouw begint. die is verloren en dan win je zijn hart langzaam een.
Kishen: Beetje en.
Sammy: Dan luistert die toch meer naar je dus ja.
Kishen: Heel leuk onderwerp trouwens en ook heel interessant,
Kishen: hoe dit onderwerp gaat helpen om mensen ook gewoon details uit het verhaal te
Kishen: halen maar je moet het toch op een of andere manier bouwen dus ik ben wel benieuwd
Kishen: naar hoe jullie dit dan bouwen je moet het toch uiteindelijk ontwikkelen
Kishen: Noem het even software ontwikkelen. Ik weet even niet hoe je het anders moet noemen.
Sammy: Ja, ja, ja.
Sammy: Nou, allereerst hebben we dit natuurlijk in Unity gebouwd. Omdat we stand-alone headsets gebruiken.
Sammy: Toch wat lagere kwaliteit graphics nodig. Dus nou ja, je hebt de tegenhanger Unreal Engine.
Sammy: Dat is toch wat meer voor de zwaardere game toepassingen.
Sammy: Dus wij gebruiken dan vaak Unity. En er is een hele mooie tool eigenlijk.
Sammy: Een mooie API om 3D karakters te maken. Dat heet Conv AI.
Sammy: En zij waren er al vrij snel mee, vrij vroeg mee. Dat je dus,
Sammy: ja, je kan prompten en er zit een API aan vast.
Sammy: En die kan je koppelen aan een 3D-karakter, dus een 3D-model.
Sammy: En die zorgt ook dat die mondbewegingen met de LLM-tekst naar spraak,
Sammy: dat dat allemaal samenkomt tegelijk.
Sammy: En wat hij zelfs kan doen, is emoties op het gezicht tonen.
Sammy: dus als Walter blij is dan gaat hij ook lachen,
Sammy: dus dat kan en ja dus dat is een hele leuke tool, je kan ook zeg maar in een
Sammy: web dashboard zelf kan je al een 3D karakter maken, kan je ermee praten dus
Sammy: dat is heel leuk dus dat hebben we gebruikt het.
Saber: Gedrag van Walter, hoe is dat dan? zijn er regels of business rules?
Saber: ik noem het dan business rules maar geef je dan de regels op of het gedrag?
Mila: En wat wel bijzonder is in dit geval, is dit hebben we echt in samenwerking
Mila: met die zorgorganisatie gedaan.
Mila: Want wij weten natuurlijk niet wat de perfecte gespreksvaardigheid wil zijn.
Mila: Dus we hebben echt overlegd van oké, hoe zou het perfecte gesprek eruit zien?
Mila: Er zijn bepaalde theorieën voor en dat hebben we dan weer toegepast in de prompt.
Mila: En als dan de persoon in VR het niet goed doet, dan kan je ook niet naar de volgende stap.
Kishen: Dus je bent het aan het trainen als het ware. Met trainingsdata noemen ze dat toch?
Sammy: Ja, en daarnaast volgt Walter eigenlijk een soort van beslisboom.
Sammy: Dus hij heeft bepaalde statussen van prompts, bovenop zijn normale prompts.
Kishen: Ja, precies.
Sammy: En dan...
Sammy: Als je zo reageert, dan ga je die kant op in het gesprek. En dan klapt hij nog
Sammy: meer dicht. Of dan wordt hij nog zachtreiniger.
Sammy: Maar als je over zijn vrouw begint, zeg maar, dan gaat hij steeds meer zich openen naar je.
Sammy: En dan wil hij toch wel een keer die technologie proberen. Dus op die manier
Sammy: hebben we dat als een hele grote beslisboom.
Sammy: Doe je dat eigenlijk ook in traditionele games?
Kishen: Ja, dat wilde ik net zeggen, toch? Want het klinkt als een softwareontwikkelspelletje wat je bouwt.
Sammy: Precies, ja. Dus het is een beetje een combinatie, want hij heeft wel zijn eigen
Sammy: gedrag ook nog een beetje...
Sammy: Dus het is niet zo dat je zegt, zeg nu deze zin. Als jij die zin antwoordt.
Sammy: Dus het is wat meer opener.
Sammy: Dus gedraag je nu een beetje zo.
Kishen: En al die prompts. Even een beetje een technische vraag hierover.
Kishen: Want ik ben me echt heel nieuwsgierig. Hoe doe je het promptbeheer dan in dat project?
Kishen: Want ja, ik ben wel benieuwd. Want ja, het kan natuurlijk wijzigen.
Kishen: Kijk, wij zijn gewoon die hard coders. Dus wij weten dat versiebeheer speelt en dat soort dingen.
Kishen: Dat zullen jullie waarschijnlijk nu natuurlijk ook hebben met prompt. Hoe doen jullie dat?
Sammy: Ja, in dit project is het natuurlijk makkelijk met die tool.
Sammy: Dan kan je een karakter aanmaken.
Sammy: En daar kan je een beslissboom onderhangen en die kan je prompt geven.
Sammy: Je kan zelfs karaktereigenschappen met sliders aanpassen.
Sammy: Dus je kan hem extroverter maken of introverter. of heel erg koppig,
Sammy: wat we natuurlijk hebben gedaan.
Kishen: Ja, uiteraard. Heel leuk.
Sammy: Ja, dus dat is heel makkelijk. En ja, wat wij dan doen is, we maken verschillende versies van Walter.
Sammy: Walter versie 1, Walter versie 2.
Kishen: En hoe is jullie opslag daarin dan? Even gewoon voor de coders thuis,
Kishen: hè? Want stel dat je inderdaad hiermee zou beginnen. Waar moet je dan? Welke toolstack?
Sammy: Ja, dus Conf.ai, dat slaat dan echt die prompt zelf.
Sammy: Dat zit allemaal mooi in zo'n dashboardje. En nou ja, dan de andere kant,
Sammy: wat je in Unity bouwt, daar kan je gewoon een kit voor gebruiken.
Sammy: In principe, Unity heeft ook een interne tool, plastic heet dat, dat is voor...
Sammy: ...beginnende game developers heel erg handig. Omdat Git en Unity...
Sammy: ...kansoms een beetje tricky zijn... ...om de allereerste keer goed in te stellen.
Sammy: En je zit ook met die... ...large asset files.
Saber: Ja, de binaries.
Kishen: Dat is wel een kilo volgens mij.
Sammy: Daar zit je al gauw op een Gitlab of zo... ...zit je al gauw tegen plafonds aan.
Sammy: En je moet LFS gebruiken... ...wat ook een beetje tricky is.
Sammy: Dus als je dan plastic gebruikt... ...dan is dat allemaal...
Sammy: is dat allemaal voor je geregeld.
Sammy: Alleen ja, ik als code nerd hou ervan om veel opties te hebben en precies te
Sammy: zien wat er gebeurt en waarom.
Sammy: En CICD erin te kunnen gooien en de oude medetesting en noem maar op.
Sammy: Dus ik gebruik voor dat soort projecten wel Git en GitLab. GitLab is mijn favoriet.
Kishen: Oh ja.
Mila: En voor de beginners Plastic SCM heet het.
Sammy: Oh, die kennen ik. Ja.
Saber: Ik ken hem.
Sammy: Ja, ik zeg plastic, omdat ik zo gewend ben.
Saber: Ja, ik dacht al dat het SCM is.
Sammy: Plastic SCM, ja.
Saber: Die ken ik.
Kishen: Had jij nog een vraag?
Saber: Nee, ik had geen vraag. Ik herkende, omdat je zei plastic, dacht ik al,
Saber: het zal plastic SCM kunnen zijn.
Sammy: Ja, ja, ja.
Saber: Maar goed, dat is waar.
Kishen: Goeie, goeie tip. En je had het net over een model die je dan gebruikt.
Kishen: Runnen jullie dan, hosten jullie die dingen dan zelf of doen jullie dat in de
Kishen: cloud? Hoe maken jullie gebruik van die LLM's?
Sammy: Ja, die tool, Conf.ai, dat is een webdashboard, daar kan je dus verschillende
Sammy: LLMs kiezen, die aan je karakter hangt.
Sammy: Dus het is heel makkelijk, is al vooraf allemaal dicht.
Kishen: Dus alles is al gewoon in een, ja. Hoe heette die, sorry, hoe heette die website nou?
Sammy: Conf.ai, Conf.ai.
Kishen: Conf.ai. Zullen we even meenemen?
Saber: Conversational dan, ja.
Sammy: Ja, conversational.
Mila: We kiezen er vaak voor om eerst dit soort tools te gebruiken.
Mila: Want je zou het natuurlijk ook helemaal zelf kunnen bouwen. Maar dan ben je
Mila: wel een flinke tijdje bezig.
Saber: Klopt.
Mila: Dus totdat het niet gigantisch groot gaat opschalen. Of dat we er heel veel
Mila: verschillende soorten projecten mee doen.
Mila: Kiezen er vaak voor om het gewoon met dat soort tools te doen.
Mila: Want je bespaart er enorm veel tijd mee.
Mila: En de kwaliteit is vaak heel snel goed. En op een gegeven moment loop je dan
Mila: vaak tegen de limieten aan.
Mila: En dan is het misschien een slimme keuze om de overstap te maken.
Saber: Ja, precies. Ja, makes sense.
Kishen: Ja, toch? Ja. Oké. Ja, leuk. Ik denk dat je... Ja, want je raakte net FSC ICD aan.
Kishen: En ja, ik had er toevallig ook een vraag over. Hoe ziet jullie software-developed
Kishen: life cycle zo'n beetje eruit?
Kishen: Je zei net GitLab, gebruiken jullie volgens mij? Ja.
Sammy: Ja, het verschilt heel erg. Want we werken heel erg op projectbasis ook.
Sammy: We hebben nu een paar projecten die echt wel lange termijn, zeg maar,
Sammy: ongoing, voor altijd. soort van agile projecten aan het worden zijn,
Sammy: maar voornamelijk hebben we echt een project wat gewoon een begin en een eind heeft.
Sammy: En als de looptijd wat korter is, dan ga je natuurlijk geen hele CICD pipeline
Sammy: instellen en automated testing en noem het maar op.
Sammy: Helemaal bij hele korte projecten, ja, dan heb je daar gewoon geen tijd voor.
Sammy: En dan is de code soms ook wat slordiger.
Sammy: Dus ja, dan steeken we daar wat minder tijd in.
Kishen: Ja, dat snap ik wel. En je had het net over automedetesting.
Kishen: Hebben jullie daar al een beetje ervaring mee inmiddels?
Sammy: Ja en nee. Bij Studio Vrij doen we nog niet heel veel automated testing.
Sammy: We zijn er wel mee bezig. En helemaal met de nieuwe ontwikkelingen in AI is het heel interessant.
Sammy: We hebben een dashboard app ergens. En daar heb ik gewoon tegen Claude gezegd.
Sammy: Nou, ga maar eens naar die site toe.
Sammy: En maak maar eens alles stuk wat je stuk kan maken.
Sammy: Kom maar bij me terug met een lijst van dingen die niet werken. Ja. Dat werkt super.
Mila: Ja, ook heel systematisch.
Kishen: Ja, hij weet van dingen te breken.
Saber: Ja, dat klopt wel.
Kishen: Dat is goed zeg.
Sammy: En hiervoor heb ik wel in het verleden heb ik UnitTest in Unity zelf.
Sammy: Die heeft een tool daarvoor gedraaid.
Sammy: En die kon je dan ook automatisch triggeren vanuit GitLab.
Kishen: Ja, natuurlijk.
Saber: Ja,
Saber: de usual.
Kishen: En gebruiken jullie ook AI in VR?
Kishen: zelf, dus hoe ziet die wereld eruit het maken ervan, nou niet het maken ervan
Kishen: maar echt het gebruik daarvan stel dat je in zo'n virtual reality je zit daar
Kishen: en in hoeverre weet je nou of je echt met AI te maken hebt of niet.
Mila: Ja, het is grappig. We zijn nu met dat project de oxytocinemachine,
Mila: hebben we dus één idee, dat eigenlijk je antwoord allemaal vragen samen.
Mila: Dus dat is die installatie waar mensen in verbinden waar we het net over hadden.
Mila: Dus je gaat allemaal vragen antwoorden. Dus eerst van wie ben jij,
Mila: waar kom je vandaan en langzaam worden die vragen allemaal wat dieper.
Mila: Maar we hadden dus het idee om een AI op de achtergrond te laten meeluisteren
Mila: naar wat er wordt gezegd.
Mila: Dus wat eigenlijk de sfeer in het gesprek is.
Mila: Is het heel awkward tussen die mensen of spatten de vonken ervan af?
Mila: En aan de hand daarvan zouden we de kleuren van de omgeving,
Mila: de geluiden, de interacties en noem maar op kunnen aanpassen.
Mila: Maar uiteindelijk dachten we daar nee, wij willen vooraf bepalen wat de kleuren
Mila: van de omgeving zijn. Zodat wij het gesprek een beetje kunnen leiden.
Mila: Maar we hebben er nu wel voor gekozen om de AI te laten luisteren naar wat mensen individueel zeggen.
Mila: Zodat aan de hand daarvan de avatars zich aanpassen.
Mila: Dus stel iemand is heel excited, dan zie je misschien het hart heel abstract.
Saber: Wat harder kloppen.
Mila: Of iemand is heel gesloten, dan wordt het een wat harder materiaal van de avatar.
Mila: Dus eigenlijk een onzichtbare AI. En dit is nog conceptueel,
Mila: maar we denken dat dit heel goed zou kunnen werken.
Kishen: Wauw, wat een mooi zeg. Wat interessant.
Saber: En dat kan ook helpen om mensen die dat niet herkennen. Om dan juist te leren.
Saber: Ik weet niet of dat zo ver gaat.
Saber: Maar dat je dan leert dat iemand die boos is.
Saber: Zo zie je dat die boos is. Dus dat leer je misschien ook al.
Saber: Steek je weer dingen van.
Mila: Ja precies. Heeft de AI het dan goed? Of heeft de menselijk oordeel het goed?
Saber: Ja dat is wel waar.
Kishen: Hebben jullie ook problemen gehad als developers. Met performance.
Kishen: En het optimaliseren van de oplossing die jullie hebben. Ik kan me voorstellen
Kishen: dat ook in die silent disco.
Mila: 100%.
Kishen: Want volgens mij zei je dat ook in de talk ook. En dan begon je erover.
Mila: Oh ja, ja, ja. Dat is heel moeilijk om het allemaal goed geoptimaliseerd te krijgen.
Sammy: Ja, ik denk dat VR maken op stand-alone headsets. Daar leer je echt wel flink wat over performance.
Sammy: En over rendering. En over wat je wel en niet kan maken.
Sammy: En ja, je moet heel conservatief omgaan met alles. Ja, ja, ja.
Kishen: Ja, stel, heb je iets voor de beginnelingetjes om alvast, weet je,
Kishen: als mega tip mee te geven?
Sammy: Ja.
Kishen: Let hier eens op.
Sammy: Wordt goed in shaders maken.
Saber: Oh.
Kishen: Oh, shaders. Oké.
Mila: Een andere tip is, wij printen altijd de frames per second in het beeld. Dus de frame rate.
Saber: Oh, ja, ja.
Mila: Dan ga je gewoon in VR en zie je de hele tijd heel irritant in je rechterbovenhoek.
Mila: Zie je zo de frame rate. Maar ja, hoeveel moet er ook weer zijn? 67?
Sammy: Ja, het is een beetje... Eigenlijk 72 is ideaal. Maar we accepteren 60 ook soms wel eens.
Saber: Ja.
Sammy: Maar als het dertig is, dan wordt het wel echt vervelend.
Mila: Dus altijd daarnaar kijken. En als dat niet goed is, dan werk je aan de winkel.
Kishen: En als laatste vraag voor een developer. Wat moet je vooral niet onderschatten? Als je met VR gaat.
Sammy: De tijd die het kost om iets moois te maken.
Kishen: Ja, zeker.
Mila: En testen, testen, testen. Je doet altijd aannames over waar mensen naartoe
Mila: kijken. En wat ze gaan doen en welke interacties.
Mila: En dan doen mensen het voor de eerste keer. dan kijken ze echt op gewoon 100%
Mila: de verkeerde kant op de hele tijd want dat is interessant.
Sammy: Op websites is de user experience,
Sammy: de UX de UI is al helemaal uitgevonden mensen hebben dat al jaren doen dat al
Sammy: tientallen jaren en het is gewoon heel logisch, oh ja dit moet een slider zijn
Sammy: dat moet een knop zijn, dat moet oplichten nou ja,
Sammy: In VR heb je controllers, kijk je rond, raak je dingen met je handen echt aan, pak je dingen op.
Sammy: En dat is nog helemaal niet echt uitgevonden.
Sammy: Dus het is een heel grappig medium waar je soms echt aannames kan maken van
Sammy: mensen snappen dit. En dan blijkt het totaal niet te kloppen.
Sammy: Of dat je denkt, nou ik weet niet of mensen dit wel snappen.
Sammy: En iedereen doet het en begrijpt het.
Mila: Ja, totaal onverwachte dingen komen er altijd uit.
Sammy: Ja, dus dat maakt het ook wel heel erg leuk en creatief om aan te ontwikkelen.
Saber: Het is een relatief jong vakgebied. Dus ja, die ervaring is nog allemaal nog
Saber: niet... Want dan zag ik dat bij film, daar had ik het ook niet door,
Saber: dat film zeg maar ook de focus waar erop gefocust wordt.
Saber: Dus het viel me later pas op dat niet alles scherp is.
Sammy: Oh ja.
Saber: En dat is ook een soort van bewust. En dat weten we inmiddels waar mensen echt
Saber: naar kijken of waar de focus op moet komen.
Sammy: Ja, en zelfs ook games zijn al redelijk uitgevonden.
Sammy: Kijk, iedereen die een game speelt, die even ergens op moet springen met een man.
Sammy: Ze drukt gelijk op X op een Playstation controller.
Saber: Zeg maar.
Sammy: Maar dat heb je nog niet zo bij VR.
Saber: Nee, maar ook hoe de camera zich gedraagt. Volgens mij ook als hij off is,
Saber: dus als het net niet is, dan merk je het er.
Saber: Dat wordt hartstikke misselijk. Ja, precies. Waarom is dat spel zo raar? Dat is wel een ding, ja.
Kishen: En hoe snel beweegt de wereld van VR qua softwareontwikkeling of misschien in...
Mila: Ja, dat valt vies tegen. Ja, mensen zeggen al jaren dat VR de next big thing is.
Mila: Maar ik ben er eigenlijk altijd al wel een beetje sceptisch over geweest.
Mila: Het schiet niet op. Zeker niet als je het vergelijkt met AI-ontwikkelingen.
Mila: Maar ik denk wel dat VR gewoon heel goed voor bepaalde use cases is.
Mila: Dus training of artistieke installaties.
Mila: Daar is het gewoon het allerbeste. Maar of het geadopteerd gaat worden door
Mila: alle consumenten, daar heb ik wel twijfels over.
Sammy: Nee, ik denk inderdaad niet dat iedereen zijn computerscherm gaat vervangen door VR.
Sammy: Dat geloof is er misschien even geweest.
Kishen: En welke beweging dan wel zien jullie gebeuren? Als je het hebt over alles wat met virtual reality.
Sammy: Dat is sowieso het trainen van mensen in industriële omgevingen of in professionele settings.
Sammy: Dat is nog steeds heel erg populair. Simulatoren.
Sammy: Ik denk dat dat eigenlijk niet minder is geworden.
Sammy: En dus de arcade, samen ergens op een plek.
Kishen: Ja, precies.
Mila: De entertainment. En ook het kunstinnige. heel erg.
Saber: En de minder leuke, dat had het volgens mij in die eerste podcast ooit ook.
Kishen: Ja, dat had het ook ook.
Saber: Het leger, zeg maar.
Kishen: Oh ja, simulaties. Dat is wel iets.
Sammy: Het is niet echt VR, maar ja, die drones, besturingssystemen,
Sammy: die werken inderdaad allemaal met zo'n headset.
Kishen: En augmented reality? Zijn jullie daar ook mee aan het kijken binnen Studio Free?
Mila: Ja, ook al moet ik wel zeggen, ik ben er zelf iets minder fan van,
Mila: omdat ik, ja, de eigenschap van VR, dat je gewoon helemaal ondergedompeld wordt in een andere wereld.
Mila: Dat vind ik gewoon zoiets magisch. En ja, met AR, zeg maar, à la Pokémon Go
Mila: op een telefoon. Het is gewoon veel minder...
Mila: immersief. Dus mixed reality daarentegen in de headset gebruiken we wel heel
Mila: veel, maar dat gebruiken we vaak als overgangsmiddel.
Mila: Dus dat je de headset opzet, en dan zie je de werkelijkheid,
Mila: en heel langzaam verschuif je dan naar VR, dat het niet in één keer zo patsboom
Mila: virtuele wereld, en dat kan best heftig zijn.
Sammy: Want daarmee kan je ook nog iets maken wat echt van het scherm afspat, zeg maar.
Sammy: Maar veel van die AR-brillen, die zijn dat net niet.
Kishen: Zeg maar.
Sammy: Maar je kan niet iets in volle resolutie wat echt de uitspad maken.
Sammy: Het is allemaal nog een beetje rudimentary qua visuals.
Mila: Maar dit is echt puur onze mening. Omdat wij gewoon enorm passievol over VR zijn.
Saber: Nee, die snap ik wel. Ja, dat is wel de goede.
Saber: Want wij zijn toen ook met onze neus op de feiten van AR, VR en MR.
Saber: En volgens mij was er toen nog een keer.
Kishen: Maar stond MR of Mixed Reality? Ja, dat klopt.
Mila: Ja, dat kan redelijk verwarrend zijn.
Saber: Ja, klopt. Dat was toen ook al van die definitie is voor sommigen net iets anders.
Saber: Maar goed, dat is wel, ja. Ja, wel cool, ja.
Kishen: En dan, ja, ook, weet je, ik ben gewoon heel benieuwd wat er in de toekomst
Kishen: allemaal gaat gebeuren op dit gebied.
Kishen: Maar als je, kijk, AI is gewoon niet weg te denken overal, niet trouwens.
Kishen: Iedereen moet AI hebben tegenwoordig.
Kishen: Dus even kijken. Ja, passen jullie het ook echt actief toe in jullie huidige
Kishen: software development slash workflow om te versnellen, zeg maar?
Kishen: Of hoe werken jullie over het algemeen? Of werken jullie juist helemaal vanaf
Kishen: scratch ambachtelijk met code en dat soort dingen?
Sammy: Ja, nou ja, kijk, je kan er niet meer omheen, inderdaad, wat je zegt.
Sammy: Wij moeten ook wel eens een simpele API bouwen, nou ja.
Sammy: is eigenlijk onzinnig om dat zelf helemaal uit te gaan typen.
Kishen: Ja, precies.
Sammy: Dus ja, nee, tuurlijk, we gebruiken het veel ook voor code. Het kan ook heel goed code schrijven.
Sammy: Wel zie ik dingen die, ja, het visuele stukje en dan echt dat direct visueel
Sammy: programmeren, zoals met shaders of zo.
Kishen: Ja.
Sammy: Dat is vaak nog wat lastiger om dat te vertalen.
Kishen: Oh ja.
Sammy: Dus ja, hoe leg je uit? Ik wil flowende wolken, Die zeg maar links langs mijn scherm heen scoren.
Sammy: AI kan dat niet in code bedenken.
Sammy: Dus dat is nog iets echt wat vakmanschap is, zeg maar. En wat echt handmatig gedaan moet worden.
Saber: Maar dat is ook niet in de gameindustrie, is dat ook nog niet?
Saber: Ja, ik weet het echt serieus niet.
Sammy: Voor zover, ik weet het in ieder geval. Dat is mijn eigen ervaring.
Sammy: Ik weet niet, misschien zijn er wel speciale LLMs of tools die dat wel goed
Sammy: kunnen. Maar mijn eigen ervaring is dat die shaders, dat is echt handmatig nog heel erg.
Kishen: Kan het ook zijn omdat machines over het algemeen niet als mensen kunnen denken daarin, weet je wel?
Sammy: Ja, misschien.
Kishen: Van dat creatieve, want dat is toch echt een mens eigenlijk.
Sammy: Ja, het komt uiteindelijk wel.
Mila: Denk ik. Maar op dit moment misschien nog niet. Soms zeggen we ook vooraf aan
Mila: het project van, gaan we dit project met veel AI of met weinig AI doen?
Mila: En nu, Joël, een collega van ons, die heeft een idee voor een prachtig multiplayer kunstproject.
Mila: Over eigenlijk de relatie tussen mensen en de relatie tussen mensen en technologie.
Mila: En zij heeft gewoon, zij is daar de creative director. Zij heeft gewoon gezegd,
Mila: we mogen hier geen AI gebruiken.
Mila: Omdat overal, in de hele studio vrij is alleen maar AI, AI, AI.
Mila: En dit is een AI-free zone. Ik moet zeggen, ik denk dat dit project echt goed gaat worden.
Kishen: Ja, echt. Maar hopelijk wel gewoon dingen die... Weet je, wat je net zegt,
Kishen: als je dan een API moet maken... Ja, weet je, tegenwoordig ga je dat toch niet meer...
Saber: Ja, dat klopt.
Kishen: Maar dat toch wel.
Sammy: Ik ben benieuwd of ze daarover denkt.
Kishen: Oeh, echt? Zo ver.
Mila: Wat denk jij?
Kishen: Gewoon niet zeggen.
Sammy: Ik denk, nou ja...
Sammy: We zullen het zien. Maar ik denk dat er dingen zijn. Er zijn ook weleens dingen
Sammy: in de vellep. Die zijn gewoon irritant om voor de duizendste keer weer te schrijven.
Kishen: Dat bedoel ik.
Sammy: Maar ja, dus het visuele, het kunstzinnige stuk. Dat doen we nog wel zo veel mogelijk handmatig.
Saber: Die snap ik wel.
Sammy: Ook qua audio, sounddesign. Dat doe ik graag handmatig.
Sammy: Ik gebruik daar geen AI voor om dingen te genereren.
Saber: Dat is echt het creatieve. Maar een API, ja.
Sammy: Ja, precies.
Saber: Dat zie ik niet helemaal. We weten allemaal hoe het moet. Het is eigenlijk bijna altijd hetzelfde.
Kishen: Zo hadden we ook vandaag een discussie met wat data engineers over...
Kishen: Dus kijk, je modelleert je data, dus in een model.
Kishen: En toen was ook de vraag van, stel je voor dat je dit zou moeten testen, end-to-end.
Kishen: Dan moet je natuurlijk een tool gebruiken om dat te automatiseren.
Kishen: Op een gegeven moment hadden wij met z'n tweeën, met Integrliet samen,
Kishen: bedacht... Waarom gaan we die code niet gewoon genereren? Want je weet toch
Kishen: wat het wijziging is op een model.
Kishen: Dus dan kan je ook een automatische test voor schrijven, weet je wel.
Kishen: Want anders ga je alles handmatig gaan zitten schrijven voor zo'n end-to-end test.
Kishen: Nou kijk, dat soort dingetjes denk ik wel weer van, hé, superslim om dan...
Kishen: voor te gebruiken. En ik moest ook aan iets anders denken toen je dit vertelde.
Kishen: Ik heb ooit een keer gehoord of misschien gelezen ergens dat ze Vincent van
Kishen: Gogh aan het prompten waren, weet je wel?
Mila: Een soort van.
Kishen: We hadden het net over Walter. Nou,
Kishen: Vincent dan. Die werd dan helemaal doodgeprompt in die zin, letterlijk.
Kishen: En toen gingen ze hem vragen om een schilderij te maken met een bepaalde context.
Saber: Weet je wel.
Mila: Dat is ook bizar. Ja, zeker. Ja, het doet me ook denken aan een project waar
Mila: we nu net aan gaan beginnen. Dat heette The Director.
Mila: En dat is een VR-ervaring waar je in zit. En jij bent de regisseur van een film.
Mila: Dus jij als speler moet je hele filmcrew coördineren.
Mila: Dus cameraman of vrouw, noem maar op. Jij moet zeggen wat zij allemaal gaan
Mila: doen. Maar die hele crew bestaat uit AI-characters.
Mila: Dus aan het begin heb jij de touwtjes in handen. en kan je precies bepalen hoe
Mila: het licht naar binnen schijnt, noem maar op. Maar langzamerhand...
Mila: En nemen die AI-karakters een beetje de leiding over. Of althans, dat proberen ze.
Mila: Weet je al net zo'n sensibiliteit kan doen van... Zou je anders vinden dat ik
Mila: vijf suggesties geef om al die problemen in je leven op te lossen?
Kishen: Ja, ja, please, please. Dan ga je maar door.
Mila: En dit is dus eigenlijk... Deze ervaring is bedacht om jongeren stil te laten
Mila: staan bij het feit van... Wat voor rol wil ik AI in mijn leven geven?
Mila: Wil ik de touwtjes in handen houden? Of vind ik het prima om AI alles te laten
Mila: doen? en uiteindelijk in die ervaring gaan al die AI-karakters natuurlijk de
Mila: touwtjes uit handen nemen en bepalen zij het plot.
Sammy: En dan is de vraag wie is nou de director?
Saber: Ja, dat is een goeie.
Kishen: Oeh, dat is een hele diepgaande vraag. Hé, maar ik merk dat wij onze uren al bijna voorbij zijn.
Saber: Ja, ik vond het heel leuk.
Kishen: Ja, we kunnen wel door blijven gaan.
Sammy: Ja, het gaat heel snel.
Kishen: Maar aan al het moois komt toch wel eens een keer een eind.
Saber: Ja, helaas wel.
Kishen: Dus we denken dat we nog maar even richting de laatste stapjes aan.
Kishen: Ja, de laatste stapjes van onze podcast.
Saber: Doen we dat?
Kishen: Ja, nou ja, zoals, ja, ik zei het al voor de opname al.
Kishen: Ja, wij doen altijd aan het einde van onze show, ja, jullie ook even vragen om wat tips.
Kishen: En er zijn er al best wel wat tips inmiddels gegeven. Dus die zullen we zeker
Kishen: ook in de show notes gaan stoppen.
Kishen: Maar misschien hebben jullie zelf ook nog wel wat andere tips die je echt ook
Kishen: gewoon helemaal buiten dit onderwerp met ons zou willen delen.
Kishen: Dan gaan Samen en ik ook wel even nadenken. Ik heb er ook wel eentje.
Saber: Nee, ik heb er wel één.
Kishen: Maar jullie als je...
Saber: Laat maar komen. Nee, als jullie bedenktijd nodig hebben, kan. Want dan doe ik de mijne.
Kishen: Ja, doen we hem even op pauze, hè?
Saber: Ja, nou ja.
Kishen: Maar ja, graag. Hebben jullie nog iets wat jullie onze luisteraars zou willen meelijken?
Sammy: Nou, als eerste, als je ergens de Silent Disco ziet... Ja, raad ik je aan om
Sammy: die zeker even te gaan bekijken.
Kishen: Ja, bekijken vooral, hè?
Sammy: Want meemaken, ervaren, ja.
Saber: Ja, ja.
Sammy: Dus dat is mijn tip. Het is voor mijn tijd. Maar dus voordat ik hier kwam werken.
Sammy: Was deze ervaring net afgerond. En ik moet zeggen.
Sammy: Onpartijdige mening. De leukste VR ervaring die ik ooit heb gedaan.
Kishen: Maar komt die dan ook weer ergens?
Mila: Ja, we doen regelmatig festivals. Dus aankomende vrijdag.
Saber: Ja, je hebt het te laat voor de opname.
Mila: Maar ja, dat maakt niet uit. Dan staan we bij In Science Festival in Nijmegen.
Mila: Maar we gaan ook naar allerlei andere festivals deze zomer.
Mila: Dus ik zou zeggen, hou het in de gaten. We denken aan Lowlands, Down the Rabbit Hole.
Saber: Et cetera.
Kishen: Dat is een idee ook dan. Of jullie, of in ieder geval de organisatie.
Mila: Moet nog bevestigd worden.
Sammy: Dus bij deze Lowlands is geluid.
Mila: Precies.
Kishen: The word is out. Oké, hartstikke leuk. En andere tips misschien nog,
Kishen: Sammy? of iets mag alles.
Saber: Ja het was al een goede tip hoor even niks bedenken.
Mila: Ik heb misschien wel een tip voor de mensen die VR gaan ontwikkelen, maar ook ontwerpen,
Mila: er zijn eigenlijk twee hele simpele regels die vaak worden vergeten de een is
Mila: avoid overload want als je een uitleg hebt gesproken in VR, en heel veel visuals en een soundtrack,
Mila: en ondertiteling dan snapt niemand er meer wat van. Dat is heel wat anders bij films.
Mila: Dus daaruit volgt ook de volgende regel... die we altijd toepassen. Keep it stupid simple.
Mila: Want zoals Semmy eerder al zei VR maken... is echt lastig.
Mila: Dus hoe simpeler je het houdt... hoe simpeler het concept...
Mila: in onze ervaring wordt het daar alleen maar beter van.
Saber: Ja, ik snap wel.
Sammy: Ja, helemaal mee eens. Ik heb nog één tip trouwens. Die me ineens te binnen schiet...
Sammy: Voor alle developers die nog nooit een game-engine hebben aangeraakt...
Sammy: ik raad het ten zeerste aan om een keertje Unity te proberen.
Sammy: Want het is zo erg satisfying.
Sammy: Het is zo leuk om te doen. En zo snel heb je echt een mooi resultaat.
Sammy: Als je al een klein tutorialtje online volgt... dan heb je al een hele game gemaakt.
Sammy: Dus het is gewoon heel snel van een stukje code naar een heel mooi resultaat.
Sammy: Dus ook voor beginnende developers...
Sammy: Ja, je kan heel erg lang stuntelen met HTML leren, wat heel tricky kan zijn als je net begint.
Sammy: Maar je kan ook beginnen met Unity en dat is een stuk leuker.
Saber: Oké, goede tip.
Kishen: Heel goed. Ja, thanks.
Mila: En jullie?
Kishen: Ja, nou ik heb hem eigenlijk een beetje van jullie gestolen,
Kishen: moet ik zeggen. Maar dat was lekker voor de opname, dus dat telt niet.
Kishen: Maar ik heb even voor mezelf sowieso, want mijn zoontje, tien jaar,
Kishen: die is veel met Roblox en Minecraft bezig.
Kishen: Maar ik wist helemaal niet dat het ook in VR was.
Kishen: Dus die tip wilde ik nog even aan iedereen geven. Ga eens kijken of je dat met VR kan spelen.
Kishen: Ik ben wel benieuwd hoe dat eruit ziet allemaal. En wat voor ervaring dat nog meer levert.
Kishen: En ook omdat je daar natuurlijk ook in kan bouwen. Roblox en Minecraft.
Kishen: Ja, dat zou mijn tip zijn. Maar goed, ik heb een beetje van jullie gelet.
Saber: Het is gewoon een doorgeef tip.
Kishen: Ja, het is gewoon een doorgeef lijk.
Saber: Het is een halve tip.
Kishen: Ja, precies.
Saber: Ik weet niet wat bij wie je komt. Ja, de vorige keer wel meer.
Saber: Je moet er niet compenseren, vriend.
Kishen: Ik moet compenseren nu. Nou, samen?
Saber: Ik heb gewoon een tip. Dit is gewoon reclame maken voor je eigen...
Kishen: Ja, eigen best wil.
Saber: Nee, voor mezelf. Nee, niet voor mezelf. Voor ons.
Kishen: Oh ja, oké, sorry. Voor ons.
Saber: Codaclats heeft natuurlijk een nieuwe website. Dat is niet zo heel gek. Er is ook een app.
Saber: Een command-line app. En dan kun je Codaclats luisteren via je CLI. Dat heeft een toei.
Saber: En ja, natuurlijk door onze vriend Kloot.
Saber: gegenereerd, dus dat de eerste versie 0.5 staat online, dus ik had ten eerste
Saber: instantie, ja, nu ga ik los jongens.
Kishen: Ja zeg maar.
Saber: Eerst was het gewoon makkelijk, want er had een API op de website,
Saber: dankjewel. En toen heb ik gewoon gezegd, maak iets leuks, ik heb nog niet eens
Saber: gezegd wat, ik zeg maak iets leuks met die API, verzinnen ze iets.
Saber: En toen zei hij, ik kan eventueel een TUI of een CLI applicatie maken en dat heeft hij,
Saber: Alleen zat er nog een dependency op MPV. Dus om audio af te spelen.
Saber: Daar wilde ik eigenlijk vanaf. Dat heb ik vandaag geprompt.
Kishen: Oh.
Saber: Ik zeg, maak maar iets in Rust, zeg maar. Want ik kan echt geen Rust trouwens. Dus aan mij had hij niks.
Kishen: Nee.
Saber: Toen heeft hij die library gemaakt. Hij zei, ja, dan heb je ook nog iets nodig.
Saber: Een NPM, dan moet je even zo registreren.
Saber: Security. Dus echt, hij heeft me helemaal begeleid door dat ding.
Saber: Vond ik wel heel erg stoer. Dus die nieuwe versie heeft dat ook.
Saber: Dus die staat net online.
Kishen: Nice.
Saber: Ik hoop dat hij bij andere mensen... Want hij zou multi-platform moeten zijn. Dus op Windows en Mac.
Saber: Ik heb helaas niet getest overal. Maar Mac doet je het.
Kishen: Ja, onze luisteraars wel.
Saber: Ja, precies. Dat was eigenlijk stiekem...
Sammy: Is jullie website open source?
Saber: Nee, die Klets app, die wel. Die CLI tool, die staat gewoon op GitHub. Onze website niet.
Saber: Ja, ik weet wel waarom. Ik heb wel die source-code thuisdraaien. Zoals van Beurst.
Saber: De vorige, de oude code van de site... Die had ik wel online op Github staan.
Saber: Denk ik weg. Ja, die is weg. Bij deze. Dus dat was mijn tip.
Kishen: Nou, mooi.
Saber: Zouden we door de tips heen, denk ik?
Kishen: Ja, denk je wel. Voor het delen je ervan. En kan je die CLI...
Kishen: Ja, precies. Installeer je dan gewoon...
Saber: Ja, het staat natuurlijk sowieso in de show notes. Als je naar codeklets.nl gaat, slash klets.
Saber: Oh ja, slash klets. Dan kom je gewoon op de pagina en dan staat daar hoe je moet installeren.
Kishen: Oké, nice.
Saber: En ook dat op GitHub. Want mocht je mij niet vertrouwen, kun je de source code
Saber: zien. En dan kun je hem zelf lokaal npm.rf doen.
Sammy: Voordat je het weet, heb je OpenCloud geïnstalleerd op je computer.
Saber: Ja, dat. Of ik ben Bitcoin's on mine of whatever.
Kishen: Dat wou ik net zeggen.
Saber: De source code is daar. Dus als je me niet vertrouwt, kijk naar de code.
Saber: Of laat je agent kijken naar de code.
Kishen: Ja, precies. En laat hij het beoordelen.
Saber: Dan laat hij het wel. Nou, heerlijk.
Kishen: Nou, super. Ik wilde nogmaals even jullie bedanken van Studio Vrij.
Mila: Mima en Sammy.
Kishen: Ja echt top Bedankt dat jullie ons hier mochten dat we hier mochten zijn ook
Kishen: sowieso in de locatie Ja en dat was hem weer hè.
Saber: Voor de volledigheid de links naar jullie site alles dat vind je sowieso in
Saber: de show notes komt ook op de site te staan dus daar kunnen ze sowieso de luisteraars
Saber: informatie vinden kunnen ze jullie makkelijk vinden ook dus dat is wel denk
Saber: ik handig om te vermelden Ja zeker Ja.
Kishen: En natuurlijk onze luisteraars die weten het allemaal. Voor de mensen die net binnenkomen.
Kishen: CodeKlets kan je sowieso vinden op CodeKlets.nl. Daar kun je ook alles vinden
Kishen: hoe je ons kan benaderen via Slack.
Kishen: En ja, wat je al zei, alles staat natuurlijk op onze website om contact op te nemen.
Saber: Dat is ook wel grappig. Ik vond nu altijd, er is een e-mailadres. Ivo is er net bij.
Kishen: Oh, echt?
Saber: En de catch-all komt allemaal bij mij uit.
Kishen: Oh, echt?
Saber: In ieder geval een reden, denken ze, op dit moment, denkt iemand.
Saber: En als hij luistert nu, dan weet je, is dat fout.
Kishen: Oh, dan moet je het vertellen ook samen.
Saber: Nee, dat het ging om sponsoring of zo, weet ik veel. Dus die hadden Ivo aangesproken.
Saber: Zoiets van, hey Ivo, kun je dat niet? Dus dat is nu de derde mail.
Saber: En in één kant wil ik reageren. En aan de andere kant dacht ik van ja,
Saber: nee vriend. Ik weet niet of je... Wie benadert jij nu eigenlijk überhaupt? Maar goed, dat zal wel.
Saber: Dus dat is wel weer grappig. Dus je kunt ons mailen.
Saber: Ik heb alleen die contactgegevens offline gehad. Dus ik weet eigenlijk niet
Saber: eens hoe ze zijn gekomen op ivo.kodekles.nl.
Saber: Want dat staat nergens online. Maar dat hebben ze gewoon zo gegokt.
Kishen: Nou goed.
Saber: Ja, wel grappig.
Kishen: Nou, zoek ons op zou ik zeggen.
Saber: Ja.
Kishen: En nogmaals bedankt iedereen voor het luisteren. En tot de volgende dan.
Saber: Jeehoe.
Kishen: Jeehoe. Bedankt. Doei.
Saber: Doei.